کتاب چراغ روشنی بخش

کتاب چراغ روشنی‌بخش نوشتۀ محمد جعفربگلو در انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی به چاپ رسیده است. این کتاب، جستاری بر مشی سیاسی علامه طباطبایی با تأکید بر نسبت وی با انقلاب اسلامی است.

درباره کتاب چراغ روشنی بخش

کتاب چراغ روشنی‌بخش مروری بر زندگی سیاسی آیت‌الله سید محمدحسین طباطبایی نویسندۀ تفسیر المیزان است. رویکرد کتاب که بیشتر دربارۀ موضوعات سیاسی است ویژگی متمایزی به آن در قیاس با سایر کتاب‌هایی داده که دربارۀ علامه طباطبایی تولید شده‌اند. عمدۀ منابع این کتاب، اسناد تاریخی و روایت‌های مستند هستند؛ از جمله اسناد ساواک و اعلامیه‌هایی که با امضای علامه طباطبایی در دورۀ مبارزات انقلابی اسلامی منتشر می‌شد.

پرسش‌هایی که در کتاب چراغ روشنی‌بخش هدف پاسخ قرار گرفته‌اند این است که مناسبات علامه طباطبایی با انقلاب اسلامی و امام خمینی چه بود؟ آیا او به‌راستی مخالف انقلاب اسلامی بود؟ در توضیح موضوع مبارزات دورۀ انقلاب علامه طباطبایی باید گفت در جریان این ایام، علامه گاه‌گاه در متن فعالیت‌های اجتماعی قرار می‌گرفت. مدعای اصلی کتاب این است که به‌رغم ادعاها دربارۀ مخالفت علامه با انقلاب اسلامی، شواهد گویای همراهی وی با نهضت امام خمینی است، به‌طوری که در ایام مبارزه، امضای علامه طباطبایی پای برخی اعلامیه‌ها و بیانیه‌های علما دیده می‌شود.

یکی از فعالیت‌های علامه طباطبایی که جنبۀ سیاسی و مبارزاتی به خود گرفت و البته حساسیت دستگاه‌های امنیتی حکومت پهلوی را نیز برانگیخت، حمایت از مجاهدان فلسطینی در ۱۳۴۹ بود. علامه درست در دوره‌ای که روابط تنگاتنگ اسرائیل و حکومت پهلوی بر همگان هویدا بود، به‌طور علنی از ملت فلسطین جانب‌داری کرد. طی بهار و تابستان آن سال، به‌سرعت نسخه‌هایی از یک اعلامیه بین مردم توزیع شد که در آن شماره حساب‌های بانکی به‌منظور کمک به فلسطینی‌ها میان مردم پخش شد. این اعلامیه‌ها با امضای سید محمدحسین طباطبایی، مرتضی مطهری و سید‌ ابوالفضل موسوی زنجانی در بازار، مسجدها، هیئت‌ها و دانشگاه‌ها توزیع می‌شد.

کتاب چراغ روشنی‌بخش در ۳ فصل تدوین شده است. فصل نخست نگاهی به حیات علمی علامه سید محمدحسین طباطبایی دارد. در این فصل دربارۀ تولد، خانواده، تحصیلات، استادان و شاگردان علامه اطلاعاتی ارائه شده است. فصل دوم، مشی سیاسی و اجتماعی او را بررسی می‌کند. مقابله با آموزه‌های مارکسیستی، مواجهه با حکومت پهلوی، همراهی با نهضت اسلامی و دیدگاه‌ها و آرای طباطبایی از مباحث این فصل هستند. پاسخ به شبهه‌ دربارۀ مخالفت علامه طباطبایی با انقلاب اسلامی در این فصل مطرح و به آن پاسخ داده شده است. فصل سوم کتاب نیز به درگذشت علامه و واکنش‌های افراد مختلف به این موضوع اختصاص دارد. در صفحه‌های پایانی کتاب نیز اسناد و تصاویری ضمیمه شده‌اند.

خواندن کتاب چراغ روشنی بخش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

به دوستداران تاریخ معاصر ایران به‌ویژه تاریخ انقلاب اسلامی پیشنهاد می‌کنیم.