کتاب صد مانیفست

کتاب صد مانیفست (100Artists' Manifestos) نوشته آلکس دانچف، مجموعه‌ای از متن‌های مانیفستی هنرمندان آوانگارد صد سال اخیر است؛ این مانیفست‌ها از جنبش فوتوریسم آغاز می‌شود و تا استاکیسم پیش می‌آید و در کنار هر کدام، توضیحاتی درباره‌ی زمینه‌ی تاریخی و هنری آن‌ها ارائه می‌گردد. مهدی امیرخانلو این کتاب را برای نشر هنوز ترجمه کرده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب صد مانیفست

کتاب صد مانیفست مجموعه‌ای است که آلکس دانچف در آن مهم‌ترین مانیفست‌های هنری حدود یک سده‌ی اخیر را گرد آورده است؛ از بنیان‌گذاری و مانیفست فوتوریسم مارینتی تا مانیفست‌های دادائیست‌ها، سوررئالیست‌ها، سیتواسیونیست‌ها و استاکیست‌ها. در مقدمه‌ی کتاب صد مانیفست مانیفست به‌عنوان ژانری معرفی شده که از مانیفست‌های سلطنتی و سیاسی به‌ویژه مانیفست کمونیسم آغاز می‌شود و در قرن بیستم به دست هنرمندان آوانگارد به ابزاری برای اعلام آغاز بدل می‌شود؛ آغازی که علیه سنت، موزه، گذشته و نظم مستقر قد علم می‌کند. کتاب صد مانیفست ساختاری مبتنی‌ بر ترتیب تاریخی دارد و مانیفست‌ها را نه بر اساس ایسم‌ها که بر اساس زمان نخستین انتشارشان کنار هم می‌نشاند تا گفت‌وگو و ارجاع متقابل میان آن‌ها دیده شود. هر مانیفست با توضیحی درباره‌ی خاستگاه، زمان و مکان انتشار و نویسندگانش همراه است و در مواردی که متن اصلی طولانی بوده بخش‌هایی با نشانه‌گذاری مشخص حذف شده است. در این کتاب مانیفست‌های هنری، سیاسی، معماری، فمینیستی و حتی مانیفست آشپزی فوتوریستی کنار هم قرار گرفته‌اند و نشان می‌دهند که چگونه آوانگاردها هنر را به زندگی، انقلاب، شهر مدرن، تکنولوژی و بدن پیوند زده‌اند.

خلاصه کتاب صد مانیفست

کتاب صد مانیفست مجموعه‌ای از متن‌هایی است که در آن‌ها هنرمندان، نویسندگان، معماران و گروه‌های آوانگارد قرن بیستم و پس از آن، برنامه‌ی فکری و هنری خود را در قالب اعلامیه‌هایی تند، قطبی و اغلب ستیزه‌جو بیان کرده‌اند. مقدمه‌ی کتاب نشان می‌دهد که چگونه مانیفست کمونیسم به‌عنوان شعر انقلاب الگوی بلاغی و تخیلی بسیاری از این متن‌ها شده و فوتوریست‌ها با مانیفست مارینتی مانیفست‌نویسی هنری را به اوج رسانده‌اند. در این کتاب، مانیفست‌ها همزمان ژانر ادبی، ابزار سازماندهی جنبش، و اجرا تلقی شده‌اند؛ از کلمات رهاشده‌ی فوتوریستی و بازی‌های تایپوگرافیک تا مانیفست‌های دادائیستی، سوررئالیستی و سیتواسیونیستی که مرز هنر و سیاست، فرم و زندگی روزمره را جابه‌جا کرده‌اند. کتاب نشان می‌دهد که این متن‌ها چگونه علیه گذشته، نهادهای هنری، اخلاق مسلط و حتی خود هنر قد علم کرده‌اند و در عین حال چشم‌اندازهایی اتوپیایی برای مدرنیته و پسامدرنیته ترسیم کرده‌اند.

چرا باید کتاب صد مانیفست را بخوانیم؟

این کتاب چشم‌اندازی فشرده اما گسترده از تاریخ آوانگاردیسم هنری ارائه می‌کند. خواننده با منطق درونی مانیفست‌نویسی، زبان اغراق‌آمیز و ستیزه‌جوی آن، و نسبتش با انقلاب، شهر مدرن، تکنولوژی و سیاست آشنا می‌شود و می‌تواند تحول ایده‌ی امر نو را در کنار هنرمندان و جریان‌های مختلف دنبال کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب را به دانشجویان و پژوهشگران هنر، معماری، ادبیات و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌کنیم؛ همچنین به کسانی که به نسبت هنر و سیاست و شکل‌گیری جنبش‌های هنری مدرن و معاصر علاقه‌مند هستند.

بخشی از کتاب صد مانیفست

«این سند تاریخی نه فقط تأسیس و بنیان‌گذاری مکتب فوتوریسم، بلکه اساساً سرآغاز ایدهٔ مانیفست‌نویسی هنری را اعلام می‌کند. مانیفست هنری هم ژانری جدید بود و هم بازآفرینی (یا بازسازیِ) آن نسخهٔ سیاسی اولیه، مانیفست کمونیسم (۱۸۴۸)، نخستین نمونهٔ مانیفست‌نویسی در عصر جدید. مانیفست فوتوریسم تأثیری داشت که هم فوری بود، هم درازمدت. زبان‌ها را شُل کرد، اعصاب‌ها را تحریک کرد، و مقلدانی با هر مرام و ملیت را تشجیع. سیل مانیفست‌های هنری را به راه انداخت ــ بیش از پنجاه مانیفست در طول دو سال تنها به قلم فوتوریست‌ها، که بسیاری از آن‌ها یا ملهم بودند از مارینتّیِ مهارناپذیر، یا به قلم خود او تصنیف شده بودند. مانیفست‌نویسی دنبالهٔ کار هنری بود با ابزاری دیگر. در طول بیست سال بعدی، جنگ میان آوان‌گاردها بر سر هنر، مانیفست‌های اصلی جنبش‌های کلاسیک ــ فوتوریست‌ها، دادائیست‌ها، سوررئالیست‌ها و برادران و خواهران و انشعاب‌های‌شان ــ را رقم زد، آن‌ها همگی به نحوی وام‌دار این متن مؤسس و مثَل اعلای مانیسفت بودند. خواندن مانیفست فوتوریسم، صد سال پس از نخستین انتشارش، هنوز انسان را به هیجان می‌آورد.»