کتاب دین پس از متافیزیک

کتاب الکترونیکی دین پس از متافیزیک نوشتۀ مارک راتال با ترجمۀ گروه مترجمان و ویرایش علی‌اصغر مصلح در انتشارات ققنوس چاپ شده است. این کتاب دربارۀ مقالاتی فلسفی است که به جایگاه دین در جهان مدرن و پسامدرن، پس از افول رویکردهای متافیزیکی سنتی، می‌پردازد. مقالات این مجموعه، نتیجه کنفرانسی با عنوان «دین پس از متافیزیک» است که در ژوئیه ۲۰۰۱ برگزار شد. نویسندگان این مقالات از متفکران برجستۀ فلسفۀ معاصر هستند.

درباره کتاب دین پس از متافیزیک

این کتاب مجموعه‌ای از مقالات فلسفی است که در آن تلاش شده است دیدگاه‌های مختلف درباره جایگاه دین در دوران معاصر بررسی شود. مارک راتال، هایدگرشناس برجسته، این مجموعه را با هدف تبیین شرایط دین پس از عبور از متافیزیک سنتی گردآوری کرده است. مقدمۀ کتاب، نوشته خود راتال، به معرفی کلی ایده‌ها و محتوای مقالات اختصاص دارد.

مقالۀ اول از رابرت پیپین با تفسیری بر نیچه آغاز می‌شود و اهمیت دیدگاه نیچه در معرفی شرایط جهان مدرن و دوران «پسانیچه‌ای» را برجسته می‌سازد. مقالات دوم و سوم گفتگویی میان جیانی واتیمو و ریچارد رورتی است که از زاویه‌های مختلف به امکان حضور دین در جهان معاصر می‌پردازند. چارلز تیلور در مقالۀ چهارم با بررسی ساختارهای اساسی مفهوم «جهان بسته» جایگاه دین را در جوامع مدرن تحلیل می‌کند.

در مقالۀ پنجم، مارک راتال با تأسی به آموزه‌های هایدگر تلاش می‌کند جایگاه دین را در جهان معاصر توضیح دهد. هیوبرت دریفوس در مقالۀ ششم با رویکرد اگزیستانسیالیستی، دین را از منظر سورن کی‌یرکگور بررسی می‌کند. مقالۀ هفتم از آدریان پپرزاک با نقد ایدۀ هستی‌یزدان‌شناسی هایدگر ادامه می‌یابد.

مقالۀ هشتم از جان د. کاپوتو به موضوع امید و امر ناممکن در دینداری می‌پردازد. لئورا باتنیتسکی در مقالۀ نهم ایدۀ دین پس از هستی‌یزدان‌شناسی را در یهودیت بررسی کرده و مقالۀ دهم از ژان‌لوک ماریون به تحلیل دقیق مفاهیمی از فلسفۀ هایدگر اختصاص دارد. 

این کتاب خواننده را با فضای مباحث فلسفۀ دین در دورانی که نیچه آن را «مرگ خدا» نامید، آشنا می‌کند و بر اهمیت بازتعریف دین در این چارچوب تأکید دارد.

کتاب دین پس از متافیزیک را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، خصوصاً علاقه‌مندان به فلسفۀ دین، اندیشۀ هایدگر و نظریه‌های مرتبط با مدرنیته مناسب است.

بخشی از کتاب دین پس از متافیزیک

«از طرف دیگر، نزد نیچه، مدعیاتی که دربارۀ ارزش وجود دارد خبر از کشف حقایق اخلاقی نمی‌دهد، بلکه نوعی تعهد را بیان نموده، تصویب کرده و گاه تحقق می‌بخشد. تبیین چنین تعهداتی، یا به عبارتی ارائۀ تبارشناسی آن‌ها، (و شرایط ضروری متعدد برای این‌که این تعهدات بتوانند همچون شیوه‌های زندگی عمل کنند) هرگز با فهرستی از باورهای نظری کامل نمی‌شود؛ همواره چیز دیگری هم باید به آن افزود. بسیاری از فیلسوفان مدرن گمان کرده‌اند که این افزوده باید نوعی واکنش سوبژکتیو باشد ــ لبریز شدن از همدردی، به خود پیچیدن از درد، تکان خوردن از شور ــ و در نتیجه تحمیل یا القای یک «ارزش» در نظر آنان به مثابۀ پذیرش یا رد یک وضعیت است. موضع خود نیچه چنین نیست، ولی در حال حاضر تنها باید این نکته را متذکر شویم که هرچند می‌توان دلایل عمل یا پایبندی به این تعهدات را بر مبنای چنین باورهایی استوار ساخت، قوّت و ضعف ادعای نظری دربارۀ «آنچه هست»، فی‌نفسه، مؤلفۀ مستقلی در چنین تعهدی یا چنین ارج نهادن‌هایی نیست. کنش کردن یعنی نفی آنچه هست و به همین دلیل نوعی تجربه را پیش‌فرض می‌گیرد که در آن وضع برخی امور، نه‌تنها مورد توجه، بلکه ناپذیرفتی می‌شود؛ اموری که همچون چیزی‌‌که‌‌باید‌بر آن‌‌غلبه‌‌کرد تجربه می‌شوند. کنش کردن بر مبنای این ناپذیرفتنی بودنْ «کنش کردن برای یک ارزش» است, و آنچه ما اساساً به دنبال آن هستیم منشأ و معنای این ناپذیرفتنی بودن, آن هم در غیاب هر گونه انگارۀ کمال طبیعی، غایت، قانون طبیعی، طبیعت مشترک انسانی، یا هر گونه آرمان ابژکتیو یا شارع الهی است.»