کتاب دانشنامه تصویری بریتانیکا؛ پستانداران

کتاب پستانداران نوشتۀ گروهی از نویسندگان و ترجمۀ حسن سالاری و ویراستۀ مرضیه کاظمی است. انتشارات شهر قلم این دایره المعارف را برای کودکان و نوجوانان روانۀ بازار کرده است.

درباره کتاب پستانداران

در کتاب پستانداران (دانشنامهٔ تصویری بریتانیکا) که با تصویرهایی شگفت‌انگیز همراه است، اطلاعاتی ارزشمند دربارۀ حیوانات و پستانداران پیدا می‌کنید. پستانداران حدود ۶۵ میلیون سال پیش بر سیارۀ زمین چیره شدند. بدون شک انسان‌های امروزی موفق‌ترین پستانداران هستند و همۀ زیستگاه‌های زمین را اشغال کرده‌اند. هم‌زیستی آن‌ها با گونه‌های دیگر در حدود ۱۰,۰۰۰ سال پیش از میلاد آغاز شد؛ زمانی که فرهنگ انسان از شکارگر کوچ‌کننده به جامعه‌ای بر پایۀ کشاورزی تغییر کرد. در آن زمان انسان‌ها از گوشت و فرآورده‌های شیر پستانداران کوچک بهره می‌بردند و جانوران بزرگ را به کار می‌گرفتند. از جملۀ نخستین جانورانی که اهلی شدند، گوسفند در غرب آسیا بود و خوک و گاو و بز پس از آن اهلی شدند، اما بیشتر گونه‌های پستانداران تا روزگار ما در جهان وحش به زندگی ادامه دادند. شمار گونه‌های پستاندار شناخته‌شده، به ۵۴۱۶ رسیده است که در محیط‌های خشکی و آبی متفاوتی پراکنده‌اند. این جهان جانوری شگفت‌آور را پرشمارترین گونه یعنی انسان آشفته کرده است. شکار بی‌رویه، خریدوفروش غیرقانونی، شهرسازی، جهانگردی گسترده و آلودگی، بیش از ۱۰۰۰ گونه را که بیشترشان از پستانداران هستند، در خطر انقراض قرار داده است.

خواندن کتاب پستانداران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به دوستداران مطالعه درمورد حیوانات پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب پستانداران

«نام‌ها و گروه‌ها

ردۀ پستانداران به دو زیررده تقسیم می‌شود: پروتوتریا که مانند پرندگان تخم می‌گذارند و تریا زیرردۀ تریا به دو فرورده تقسیم می‌شود: متاتریا کیسه‌داران که نوزادان نارس خود را درون کیسه‌ای پرورش می‌دهند و یوتریا (جفت‌داران) که نوزادان آنها به‌صورت رشدیافته به دنیا می‌آیند و امروزه بیشتر گونه‌های پستانداران از جمله انسان را شامل می‌شوند.

پستاندار چیست؟

پستانداران مجموعه‌ای از ویژگی‌ها را دارند که ردۀ آنها را متمایز می‌سازد: بدنی پوشیده از مو، بچه‌زایی و شیردادن به نوزاد از غده‌های پستانی جانور ماده همۀ آنها با شش تنفس می‌کنند. همۀ آنها گردش خون بستۀ دوگانه و پیشرفته‌ترین دستگاه عصبی را در فرمانرو جانوران دارند. توانایی حفظ دمای ثابت برای بدن به آنها امکان داده است تا پراکنش گسترده‌ای داشته باشند و هر گوشه از جهان را تسخیر کنند از سردترین اقلیم‌ها تا گرم‌ترین بیابان‌ها و از نوک کوه‌ها تا ژرفای اقیانوس‌ها گرمای ثابت پستانداران خونگرم هستند؛ یعنی دمای درون بدن را با وجود نوسان دمای محیط ثابت نگه می‌دارند این توانایی به آنها امکان می‌دهد تا در هر منطقۀ این سیاره بتوانند زندگی کنند حفظ تعادل درونی بدن با مجموعه‌ای از فرایندها فراهم می‌شود که مقدار آب و غلظت مواد معدنی و قند را در محدوده‌ای مشخص نگه می‌دارند و از انباشت پسماندها جلوگیری می‌کنند.

زیبایی و حرکت

 اسب‌ها یکی از پستانداران تک‌شم هستند که نماد زیبایی و رهایی به شمار می‌آیند. آنها بسیار پرتوان هستند و با چابکی می‌دوند؛ زیرا ستون مهره‌های آنها بسیار کم خم شده و از مصرف غیرضروری انرژی هنگام بالاآوردن و پایین‌بردن تودۀ بدنشان جلوگیری می‌کند آنها استخوان‌هایی محکم، سبک و انعطاف پذیر دارند و ماهیچه‌هایشان به صورت جفت‌ها یا گروه‌هایی سازمان‌یافته‌اند که انقباض می‌یابند و در جهت‌های مخالف می‌کشند.»