کتاب انگیزش و هیجان

کتاب انگیزش و هیجان (Human motivation) نوشته رابرت فرانکن و ترجمه حسن شمس اسفندآباد، غلامرضا محمودی و سوزان امامی پور است و نشر نی در سال ۱۳۸۴ آن را منتشر کرده است. این اثر به یکی از پرسش‌های قدیمی روان‌شناسی می‌پردازد: چه چیزی انسان را به عمل وامی‌دارد و چرا بعضی رفتارها ادامه می‌یابند، تغییر می‌کنند یا متوقف می‌شوند. کتاب از بحث‌های پایه شروع می‌کند و بعد به موضوع‌هایی مثل گرسنگی، خواب، استرس، هیجان، اعتیاد، عزت‌نفس و خودنظم‌بخشی می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب انگیزش و هیجان اثر رابرت فرانکن

کتاب انگیزش و هیجان، نوشته‌ی رابرت فرانکن، اثری مفصل در حوزه‌ی روان‌شناسی است که می‌کوشد منشأ رفتار، جهت‌گیری عمل و پایداری انسان در رسیدن به هدف را توضیح دهد. موضوع اصلی کتاب این است که رفتار را نمی‌توان فقط با یک عامل فهمید و نیروهای زیست‌شناختی، آموخته‌شده و شناختی در کنار هم عمل می‌کنند. نویسنده به تعریف چند اصطلاح بسنده نمی‌کند و از همان ابتدا به‌سراغ پرسش‌هایی می‌رود که به زندگی روزمره نزدیک‌ هستند: چرا بعضی افراد رضامندی فوری را به تعویق می‌اندازند، چرا بعضی در برابر شکست دوام می‌آورند و چرا هیجان‌ها گاه به هدف کمک می‌کنند و گاه مانع آن می‌شوند.

کتاب انگیزش و هیجان در چهارده فصل تنظیم شده و دامنه‌ی موضوعی گسترده‌ای دارد. فصل نخست به مبانی نظری اختصاص دارد و با تاریخچه‌ی نظریه‌های غریزه، یادگیری، نیاز و شناخت شروع می‌کند. فصل‌های بعدیْ این چهارچوب را در موضوع‌های مشخص به کار می‌گیرند: خوردن و گرسنگی، رفتار جنسی، اوج عملکرد، خواب و رؤیا، مصرف مواد، پرخاشگری، استرس، ترس، اضطراب، افسردگی، شادی، امید، تعلق‌پذیری، شایستگی، عزت‌نفس و خودنظم‌بخشی. علاوه‌بر قسمت‌های نظری، بخش‌هایی با عنوان کاربرد عملی دیده می‌شود که بحث‌ها را به موقعیت‌های ملموس‌تر مثل کنترل خشم، کنارآمدن با حواس‌پرتی، بی‌خوابی یا خودتردیدی پیوند می‌زند.

رابرت فرانکن در کتاب انگیزش و هیجان، فقط در پی توضیح این نیست که چرا انسان کاری انجام می‌دهد، بلکه می‌خواهد نشان دهد که چگونه رفتار میان خواسته، ترس، عادت، ارزیابی ذهنی و شرایط محیطی شکل می‌گیرد. در این مسیر، کتاب به تفاوت‌های فردی هم توجه دارد و از این زاویه به موضوع‌هایی مثل تکانشگری، خوش‌بینی، امید، هیجان‌خواهی و توانایی تنظیم رفتار نگاه می‌کند. نتیجه متنی است که هم به نظریه‌ها می‌پردازد هم آن‌ها را در نسبت با تجربه‌های انسانی مثل انتخاب، تعارض، شکست، پیشرفت و تلاش برای تغییر خود قرار می‌دهد.

خلاصه کتاب انگیزش و هیجان

کتاب انگیزش و هیجان با این پرسش آغاز می‌کند که چه چیزی موجب عمل می‌شود و چرا انسان‌ها در موقعیت‌های مشابه رفتارهای متفاوتی دارند. رابرت فرانکن نشان می‌دهد که انگیزش فقط محصول نیازهای بدنی یا پاداش‌های بیرونی نیست و باید آن را در ترکیب عوامل زیستی، یادگیری و فرایندهای شناختی فهمید.

کتاب سپس این چارچوب را در موضوع‌های گوناگون دنبال می‌کند: از گرسنگی، خواب، عملکرد و مصرف مواد تا استرس، ترس، امید، عزت‌نفس و خودنظم‌بخشی. مسیر بحث به‌گونه‌ای پیش می‌رود که خواننده با رابطه‌ی میان هیجان و هدف، نقش تفاوت‌های فردی و امکان تغییر الگوهای رفتاری آشنا می‌شود. رابرت فرانکن در نهایت تصویری گسترده از نیروهایی به دست می‌دهد که رفتار انسان را شکل می‌دهند و هدایت می‌کنند.

چرا باید کتاب انگیزش و هیجان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب انگیزش و هیجان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب چند دیدگاه مهم روان‌شناسی را کنار هم می‌گذارد و نشان می‌دهد که رفتار فقط با یک علت توضیح داده نمی‌شود.
• خواننده با پیوند میان انگیزش، هیجان، یادگیری و شناخت آشنا می‌شود و تصویر کامل‌تری از منشأ رفتار به دست می‌آورد.
• فصل‌های کتاب موضوع‌های متنوعی مثل خواب، استرس، پرخاشگری، اعتیاد، امید و عزت‌نفس را در یک چهارچوب مشترک بررسی می‌کنند.
• بخش‌های کاربردی کتاب کمک می‌کند تا مفاهیم نظری در موقعیت‌های ملموس مثل کنترل خشم، بی‌خوابی یا خودتردیدی فهمیده شود.
• این اثر برای درک تفاوت‌های فردی مفید است و توضیح می‌دهد که چرا افراد در برابر شکست، پاداش یا فشار روانی واکنش‌های یکسانی ندارند.
• کتاب به موضوع خودنظم‌بخشی می‌رسد و نشان می‌دهد تنظیم فکر، هیجان و هدف‌گذاری چه نقشی در عملکرد انسان دارد.

خواندن کتاب انگیزش و هیجان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب انگیزش و هیجان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران روان‌شناسی که می‌خواهند با مباحث اصلی انگیزش و هیجان به‌صورت گسترده آشنا شوند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی علت رفتار، پایداری در هدف و نقش هیجان‌ها شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که به موضوع‌هایی مثل استرس، خواب، اعتیاد، پرخاشگری، امید و عزت‌نفس علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند رابطه‌ی میان عوامل زیستی، تجربه‌های آموخته‌شده و فرایندهای ذهنی را در رفتار انسان بفهمند.
• افرادی که در پی فهم بهتر خودنظم‌بخشی، تعویق رضامندی و کنارآمدن با شکست و خودتردیدی هستند.

درباره رابرت فرانکن

رابرت ای. فرانکن (Robert E. Franken) استاد بازنشسته‌ی دانشگاه کلگری کاناداست و پژوهش‌هایش عمدتاً بر شناخت کنجکاوی، رفتارهای اکتشافی و انگیزش انسان متمرکز است. بخش مهمی از تحقیقات او به مطالعه‌ی افرادی اختصاص دارد که به‌دنبال تجربه‌های تازه، متنوع و پیچیده هستند و برای دستیابی به چنین تجربه‌هایی، آمادگی پذیرش خطر را نیز دارند.

فرانکن سال‌ها در حوزه‌ی روان‌شناسی انگیزش و شخصیت به تدریس و پژوهش پرداخته و آثار او از منابع شناخته‌شده‌ی این حوزه به‌ شمار می‌روند.