کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی

کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی نوشته لارنس پ. ریزو، پیتر ل. دو. تویت، دان ج. استین و جفری یانگ و ترجمه رضا مولودی و سیما احمدی است که انتشارات ارجمند آن را منتشر کرده است. این کتاب به سراغ یکی از لایه‌های عمیق‌تر مشکلات روان‌شناختی می‌رود؛ یعنی باورهایی که در پسِ نشانه‌ها، عود اختلال و الگوهای تکرارشونده‌ی رفتاری قرار دارند. تمرکز کتاب فقط بر تعریف طرحواره نیست، بلکه نشان می‌دهد این مفهوم در ارزیابی، مفهوم‌پردازی مورد و درمان اختلال‌های مختلف چگونه به کار می‌آید. نسخه‌ی الکترونیکی این کتاب را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی

کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی نوشته لارنس پ. ریزو و همکاران، اثری تخصصی در حوزه‌ی درمان شناختی و طرحواره‌درمانی است که رابطه‌ی میان باورهای هسته‌ای، تجربه‌های اولیه‌ی زندگی و نشانه‌های بالینی را روشن می‌کند. محور اصلی این کتاب این است که بسیاری از مشکلات روانی فقط با بررسی افکار لحظه‌ای فهمیده نمی‌شوند و برای درک دقیق‌تر آن‌ها باید به لایه‌های پایدارتر شناخت، یعنی طرحواره‌ها و باورهای بنیادین، رجوع کرد. متن کتاب میان افکار خودآیند، باورهای میانجی و طرحواره‌های شناختی تمایز می‌گذارد و توضیح می‌دهد که چرا بعضی بیماران با درمان‌های علامت‌مدار به‌تنهایی پیش نمی‌روند و به مفهوم‌پردازی عمیق‌تری نیاز دارند.
این کتاب در ۹ فصل تنظیم شده و هر فصل یکی از حوزه‌های مهم بالینی را از زاویه‌ی طرحواره بررسی می‌کند. در فهرست آن فصل‌هایی درباره‌ی افسردگی مزمن، اختلال استرس پس از سانحه، اختلال وسواسی-جبری مقاوم به درمان، سوءمصرف مواد، اختلالات خوردن، اختلالات سایکوتیک و مشکلات زوج‌ها دیده می‌شود. این کتاب فقط به بحث نظری بسنده نکرده و در بخش‌های مختلف، ارزیابی شناختی، مفهوم‌پردازی مورد، نمونه‌های بالینی، کاربرگ‌ها و فنون مداخله را هم آورده است. برای نمونه، در فصل‌های مربوط به افسردگی، از ثبت افکار خودآیند، تکنیک پیکان رو به پایین، روش پیوستار، فهرست اطلاعات مثبت و آزمایش تاریخچه‌ای طرحواره صحبت شده است.
این کتاب حال‌وهوایی آموزشی و بالینی دارد و بیشتر برای کسانی نوشته شده که می‌خواهند بدانند طرحواره‌ها در عمل چگونه شناسایی و در درمان وارد می‌شوند. یکی از نکات مهم آن این است که طرحواره‌درمانی را جدا از درمان شناختی کلاسیک نمی‌بیند، بلکه آن را ادامه و گسترش همان سنت درمانی در کار با مراجعان پیچیده‌تر می‌داند. به همین دلیل، اثر هم‌زمان به ظرفیت‌های این رویکرد و محدودیت‌های آن پرداخته است و بر آموزش، نظارت بالینی و احتیاط در استفاده از فنون تأکید کرده است.

خلاصه کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی

این کتاب توضیح می‌دهد که در پسِ بسیاری از نشانه‌های روان‌شناختی، الگوهای پایداری از باور و تفسیر وجود دارد که از تجربه‌های اولیه شکل گرفته‌اند و بعدتر بر فکر، هیجان و رفتار اثر می‌گذارند. نویسندگان ابتدا جایگاه طرحواره‌ها را در نظریه‌ی شناختی روشن می‌کنند و سپس نشان می‌دهند این الگوها در اختلال‌هایی مانند افسردگی، استرس پس از سانحه، وسواس، سوءمصرف مواد، اختلالات خوردن، مشکلات سایکوتیک و تعارض‌های زوجی چگونه فعال می‌شوند.
بخش مهمی از کتاب به ارزیابی و درمان اختصاص دارد؛ از شناسایی افکار خودآیند و باورهای میانجی گرفته تا تدوین مفهوم‌پردازی مورد و استفاده از فنونی که به تضعیف طرحواره‌های ناسازگار و تقویت باورهای جایگزین کمک می‌کنند.

چرا باید کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان نشانه‌های بالینی و باورهای عمیق‌تر ذهنی را به‌صورت دقیق توضیح می‌دهد.
• خواننده با تفاوت افکار خودآیند، باورهای میانجی و طرحواره‌های بنیادین آشنا می‌شود.
• کتاب نشان می‌دهد مفهوم‌پردازی مورد در درمان اختلال‌های پیچیده چگونه شکل می‌گیرد.
• فصل‌های کتاب چند حوزه‌ی مهم بالینی را کنار هم قرار داده‌اند و امکان مقایسه‌ی کاربرد طرحواره در اختلال‌های مختلف را فراهم می‌کنند.
• نمونه‌های بالینی و کاربرگ‌ها کمک می‌کنند مفاهیم فقط در حد تعریف باقی نمانند.
• کتاب به محدودیت‌های رویکرد طرحواره‌محور هم پرداخته است و تصویری یک‌سویه ارائه نمی‌دهد.
• برای درمانگران و دانشجویان، این کتاب منبعی مناسب برای آشنایی با فنونی مانند پیکان رو به پایین، روش پیوستار و آزمایش تاریخچه‌ای طرحواره است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طرحواره های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روان شناختی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که می‌خواهند با مفهوم طرحواره و جایگاه آن در درمان شناختی آشنا شوند.
• درمانگران و کارورزان بالینی که به‌دنبال فهم دقیق‌تر مفهوم‌پردازی مورد در مراجعان پیچیده هستند.
• مخاطبانی که روی اختلال‌هایی مانند افسردگی، وسواس، استرس پس از سانحه، اختلالات خوردن یا سوءمصرف مواد مطالعه می‌کنند.
• کسانی که می‌خواهند رابطه‌ی تجربه‌های اولیه‌ی زندگی و باورهای بنیادین را در مشکلات روان‌شناختی بهتر بفهمند.
• علاقه‌مندان به طرحواره‌درمانی که می‌خواهند کاربرد این رویکرد را در چند مسئله‌ی بالینی مختلف دنبال کنند.