کتاب ضروریات DSM-5

کتاب ضروریات DSM-5 با عنوان اصلی DSM-5 Essentials نوشته لوری ویلسون ریچنبرگ، به‌ جای تکرار کامل متن DSM، روی یک مسئله‌ی مشخص دست می‌گذارد: چه چیزهایی از DSM-IV به DSM-5 تغییر کرده و این جابه‌جایی برای تشخیص، ارزیابی و کدگذاری چه معنایی دارد. نویسنده تغییرات را به‌ صورت طبقه‌بندی‌شده توضیح می‌دهد و در کنار آن به کدهای ICD، اختلال‌های تازه‌افزوده و جابه‌جایی فصل‌ها هم می‌پردازد. فرزین رضاعی و علی نیلوفری این راهنما را برای انتشارات ارجمند ترجمه کرده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ضروریات DSM-5

کتاب ضروریات DSM-5 نوشته‌ی لوری ویلسون ریچنبرگ به‌ عنوان راهنمایی فشرده برای فهم تغییرات ویراست پنجم راهنمای تشخیصی و آماری اختلال‌های روانی تنظیم شده است. تمرکز اصلی اثر بر گذار از DSM-IV به DSM-5 است؛ گذاری که فقط به عوض‌شدن چند عنوان محدود نمی‌شود و به تغییر در ملاک‌های تشخیصی، جابه‌جایی بعضی اختلال‌ها میان فصل‌ها، حذف یا اضافه‌شدن برخی تشخیص‌ها و هم‌راستاشدن بیشتر با نظام کدگذاری ICD مربوط است. هدف، جایگزین‌کردن متن اصلی DSM نیست، بلکه فراهم‌کردن ابزاری برای مرور سریع، فهم منطق تغییرات و استفاده‌ی روزمره در موقعیت‌های آموزشی و بالینی است.

این کتاب در بخش‌های آغازین، هم تاریخچه‌ای کوتاه از DSM و ICD می‌دهد و هم توضیح می‌دهد که چرا شناخت تفاوت‌ها و پیوندهای این دو نظام طبقه‌بندی اهمیت دارد. سپس به تغییرات مهم DSM-5 می‌رسد؛ از حذف نظام چندمحوری و پررنگ‌شدن رویکرد بُعدی گرفته تا توجه بیشتر به ملاحظات رشدی، فرهنگی و جنسیتی. لوری ویلسون ریچنبرگ در ادامه، ۲۰ طبقه‌ی اصلی اختلال‌ها بر اساس سازمان‌دهی جدید DSM-5 را مرور می‌کند و تغییرات نسبت به ویراست قبلی، دلالت‌های تشخیصی و نکات مربوط به درمان و کدگذاری را توضیح می‌دهد. حضور همزمان کدهای ICD-9-CM و ICD-10-CM در متن، آن را برای کسانی که با ثبت تشخیص و مستندسازی سروکار دارند، کاربردی‌تر کرده است.

کتاب ضروریات DSM-5 از نظر محتوا بیشتر بر روشن‌کردن نقاط حساس و گیج‌کننده‌ی تغییرات تکیه دارد. برای نمونه، درباره‌ی اختلال‌های طیف اوتیسم، ADHD، اسکیزوفرنیا، اختلال‌های دوقطبی، افسردگی، اضطراب و وسواس، فقط نام‌ها عوض نمی‌شوند بلکه منطق تشخیص هم در بعضی موارد تغییر می‌کند. همین ویژگی باعث می‌شود این کتاب فقط یک فهرست از اصلاحات نباشد، بلکه نقشه‌ای برای فهم ساختار تازه‌ی DSM-5 به‌ حساب بیاید؛ نقشه‌ای که به‌ویژه برای مرور سریع، مقایسه‌ی نسخه‌ها و پیدا کردن جای هر اختلال در طبقه‌بندی جدید مفید است.

خلاصه کتاب ضروریات DSM-5

کتاب ضروریات DSM-5 تغییرات اصلی DSM-5 را در نسبت با DSM-IV به‌ صورت منظم و فشرده توضیح می‌دهد. نویسنده ابتدا جایگاه DSM و ICD را در تشخیص و کدگذاری اختلال‌های روانی شرح می‌دهد و بعد سراغ دگرگونی‌های مهم می‌رود؛ از حذف سیستم چندمحوری و ورود ارزیابی‌های بُعدی تا بازآرایی فصل‌ها و تعریف دوباره‌ی بعضی اختلال‌ها. 

بخش مهمی از کتاب به مرور ۲۰ طبقه‌ی اختلال‌ها اختصاص دارد و در هر طبقه، تغییر نام‌ها، ملاک‌های تازه، اختلال‌های افزوده یا حذف‌شده و پیامدهای این تغییرات برای تشخیص بررسی می‌شود. در کنار این‌ها، کدهای ICD و نکات لازم برای ثبت و صورت‌بندی تشخیص هم آمده‌اند تا کتاب نقش یک مرجع مرور سریع را پیدا کند.

چرا باید کتاب ضروریات DSM-5 را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ضروریات DSM-5 را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تغییرات DSM-IV و DSM-5 را به‌ صورت دسته‌بندی‌شده کنار هم می‌گذارد و فهم تفاوت‌ها را آسان‌تر می‌کند.
• خواننده با منطق جابه‌جایی اختلال‌ها، حذف بعضی طبقه‌ها و اضافه‌شدن تشخیص‌های تازه آشنا می‌شود.
• کتاب فقط به نام اختلال‌ها بسنده نمی‌کند و دلالت‌های تشخیصی هر تغییر را هم توضیح می‌دهد.
• حضور کدهای ICD-9-CM و ICD-10-CM آن را برای ثبت تشخیص و کارهای آموزشی مرتبط مفید می‌کند.
• اثر برای مرور سریع طراحی شده و به‌ جای پراکندگی، روی نکات حساس و محل‌های ابهام تمرکز دارد.
• مباحثی مثل رویکرد بُعدی، ملاحظات رشدی و صورت‌بندی فرهنگی را در متن تغییرات DSM-5 قابل‌فهم‌تر می‌کند.

خواندن کتاب ضروریات DSM-5 را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ضروریات DSM-5 به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان روان‌شناسی بالینی که می‌خواهند تغییرات DSM-5 را به‌ صورت فشرده مرور کنند.
• دستیاران روان‌پزشکی و کارورزان پزشکی که با تشخیص‌گذاری و طبقه‌بندی اختلال‌ها سروکار دارند.
• روان‌پزشکان و درمانگرانی که به یک مرور سریع از تفاوت‌های DSM-IV و DSM-5 نیاز دارند.
• مخاطبانی که در کنار تشخیص، با کدگذاری و ثبت اختلال‌ها بر اساس ICD هم درگیر هستند.
• خوانندگانی که می‌خواهند منطق سازمان‌دهی ۲۰ طبقه‌ی اختلال‌ها در DSM-5 را بهتر بفهمند.

بخشی از کتاب ضروریات DSM-5

«اختلال‌های طیف اسکیزوفرنیا و سایر اختلال‌های روان‌پریشانه:

DSM-۵ یک رویکرد طیفی را نسبت به اسکیزوفرنیا و سایر اختلال‌های روان‌پریشانه اتخاذ می‌کند به‌طوری‌که تمام اختلال‌هایی که به‌واسطهٔ حضور یک یا چند مورد از علایم زیر تعریف می‌شوند، در این طیف قرار می‌گیرند: (۱) هذیان‌ها، (۲) توهمات، (۳) تفکر (یا گفتار) آشفته، (۴) رفتار حرکتی آشفته یا نابهنجار و (۵) علایم منفی. افراد بر اساس تعداد و میزان نقایص در دامنه‌ای از اختلال شخصیت اسکیزوتایپی -که به‌وسیلهٔ علایم عجیب و نامتعارف اما بدون قطع ارتباط با واقعیت مشخص می‌گردد- تا اسکیزوفرنیا -که در آن توهمات و هذیان‌ها غالب هستند- تشخیص داده می‌شوند. حضور یا عدم حضور علایم خلقی به همراه روان‌پریشی بر تشخیص مؤثر بوده و به لحاظ دوره و ملاحظات مرتبط با درمان از ارزش پیش‌آگهی برخوردار است.

مکان‌یابی مجدد این اختلال‌ها در همان صفحات نزدیک به ابتدای DSM-۵ بر رابطهٔ نیرومند آنها با اختلال‌های عصبی شناختی و احتمال یک رابطهٔ ژنتیکی قدرتمند میان اختلال‌های روان‌پریشانه دلالت دارد. خوانندگان باید از برخی تغییرات جزئی مؤثر بر تشخیص اختلال‌های روان‌پریشانه در طیف اسکیزوفرنیا، آگاه باشند. هر چند توصیه‌های درمانی بدون تغییر باقی مانده‌اند.»