کتاب مفهوم شناسی ولایت فقیه و رابطه آن با حوزه عمومی و خصوصی

کتاب مفهوم شناسی ولایت فقیه و رابطه آن با حوزه عمومی و خصوصی نوشتهٔ رشید رکابیان و حامد مشکوری نجفی است و نشر گنجور آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب مفهوم شناسی ولایت فقیه و رابطه آن با حوزه عمومی و خصوصی

مسأله «ولایت فقیه» که امروزه در سطحی گسترده مطرح گردیده، پرپایه «حکومت اسلامی» استوار است. اسلام که یک شریعت الهی است، آیا با مسائل سیاسی در ارتباط است؟

پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و اله که به مسائل سیاسی مانند تشکیل امّت و تأسیس دولت و نظام پرداخته است، آیا سیاست او، از مقام نبوّت وی برخاسته، یا آنکه چون مردم او را شایسته رهبری یافتند، او را برای حکومت خویش برگزیدند؟

این پرسش پیش می‌آید، که آیا این منصب (یا عهده‌داری مسؤولیت سیاسی) در عصر غیبت، یک امر انتصابی است، همانگونه که در عصر حضور بوده، یا اینکه مردم نیز در آن سهمی داشته، و در انتخاب رهبر سیاسی نقش دارند. و این نقش تا کجا است؟ خلاصه آنکه مردم محکوم‌اند تا ولایت فقیه را بپذیرند، یا حق انتخاب دارند؟

خواندن کتاب مفهوم شناسی ولایت فقیه و رابطه آن با حوزه عمومی و خصوصی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به پژوهشگران رشتهٔ تاریخ اسلام پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب مفهوم شناسی ولایت فقیه و رابطه آن با حوزه عمومی و خصوصی

«مفهوم ولایت

ولایت (به فتح واو) به معنی نصرت است و به کسر واو به معنی تصدی و صاحب اختیاری یک کار است، و گفته شده است که معنی هر دو یکی است و حقیقت آن همان تصدی و صاحب اختیاری است. این کلمه در معنای تصدی امور سیاسی و حکومتی از دیر باز در کتب فقهی بکار بکار رفته است و از اولین آثار فقهی اسلامی مانند مقنعه شیخ طوسی گرفته تا جدید ترین آنها استعمال کلمه "ولایت" در این معنا به چشم می‌خورد، بنا بر این اینکه برخی بطور کلی منکر شده‌اند که کلمه ولایت در تاریخ فقه اسلامی در معنای حکومت و حاکمیت سیاسی بکار رفته و مورد بررسی فقهای شیعه و سنی قرار گرفته باشد و اظهار داشته‌اند که این لفظ تنها در برخی از روایات به معنای قضا و داروی در دعاوی و فصل خصومات آمده است صحیح بنظر نمی‌رسد.

«ولایت» در زبان عربی از مادّه «ولی» گرفته شده که این مادّه، به اعتراف لغت‌شناسان بزرگ عرب، یگانه و دارای معنای واحدی است. معنای «ولی» نزدیکی و قرب می‌باشد. در زبان عربی، برای کلمه «ولی» سه معنای: ۱. دوست، ۲. دوست‌دار، ۳. یاور، و برای لفظ «ولایت» افزون بر آنها دو معنای:

۱. سلطنت و چیرگی ۲. رهبری و حکومت را ذکر کرده‌اند. در زبان فارسی، برای لفظ «ولی» معانی متعدّدی از قبیل دوست، یار، صاحب، حافظ، آن که از جانب کسی در کاری تولیت دارد و برای «ولایت» معنای حکومت کردن بیان شده است. هنگامی که لفظ «ولایت» در مورد فقیه به کار می‌رود، مراد از آن همان حکومت و زمامداری امور جامعه است. برخی در این معنا، وجود مفهوم «آقایی»، «ریاست» و «سلطنت» را ادّعا کرده‌اند که نشان از چیرگی «ولی» بر «مولّی علیه» دارد. درحالی‌که مقصود از آن، سرپرستی امور «مولّی علیه» و اداره شئون اوست و به مثابه «رئیس القوم خادمهم» نوعی خدمت به «مولّی علیه» و نه باری برگرده او می‌باشد.»