کتاب شهد تلخ

کتاب شهد تلخ سرودهٔ مخفی بدخشی و گردآوری‌شده توسط خالده فروغ است و انتشارات آمو آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب شهد تلخ

ادبیات مثل هر پدیدهٔ دیگر اجتماعی در افغانستان از آسیب‌های چند دهه جنگ و ناآرامی برکنار نبوده است. نبودن ثبات در جامعه سبب شده است صنعت نشر و چاپ به شیوهٔ اصولی پا نگیرد و آثار شاعران و نویسندگان چنان‌که باید و شاید اقبال انتشار نیابند و به دست مخاطبانش نرسند. از طرفی همین اوضاع بر صنعت رسانه نیز حاکم بوده و آن جادهٔ دیگر ارتباطی نیز مسدود یا پر از مشقت بوده است. بدین‌گونه در این چند دهه در چرخهٔ میان تولیدکنندگان آثار ادبی و مخاطبان انقطاع و گسستی ایجاد شده که حاصل آن ناشناخته ماندن یا به فراموشی رفتن نام و آثار تعداد زیادی از چهره‌های ادبی در میان نسل جوان افغانستان و دیگر مخاطبان ادبیات در اقلیم زبان فارسی بوده است. گسستی که زیان‌هایی جبران‌ناپذیر بر پیکرهٔ فرهنگ ما وارد کرده است.

کتاب شهد تلخ که مجموعه اشعار مخفی بدبخش است دقیقا با هدف آشنایی مخاطبان فارسی زبان با این شاعر گمنام گردآوری شده است.

مخفی بدخشی در سال ۱۲۵۵ هجری خورشیدی به سلام دنیا پاسخ گفت. او دختر میر محمودشاه عاجز از امرای بدخشان بود. پدر مخفی بدخشی نیز طبع و ذوق شاعرانه داشت و شعر می‌سرود. او در کنار دختر شاعرش دو پسر نیز داشت؛ میر محمدشاه غمگین و میر سهراب‌شاه سودا که این‌ها نیز به سرودن شعر گرایش فطری داشتند. مخفی در جوانی با پسر عمویش سید مشرب نامزد شده بود، اما پیش از این‌که این نامزدی ازدواج آن‌ها را در پی داشته باشد، سید مشرب از اثر بیماری‌ای به مرگ تن در داد و مخفی را سوگوار ساخت و مخفی برای همیشه تنها زیست.

مخفی بدخشی با این‌که به یکی از خانواده‌های با نفوذ بدخشان پیوند داشت، نظر به فضای همان روزگار از شاعران پرده‌نشین بود. او سرانجام هشتادوپنج سال از عمرش سپری شده بود که مرگ به سراغش آمد. ولی او در شعرهای خود زنده است؛ چرا که سرچشمهٔ شعر و آفرینشش عشق بود. 

مخفی بدخشی در روزگاری به سرودن پرداخت که بیشتر دید مردانه در شعر مسلط بود. مخفی در میان شاعران زمان خودش از آنانی بود که احساس بلندی در سرودن شعر داشت. شعرهای بسیاری هم سرود و امروز از سرآمدان دورهٔ خودش محسوب می‌شود. او از شاعربانوان صد سال پسین است که در فضا و روزگار مردسالارانه به زندگی پرداخته و در چنین فضایی شعر سروده و تخلص مخفی را بر خود پذیرفته است.

خواندن کتاب شهد تلخ را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران شعر فارسی، شعر معاصر افغانستان و شعر زنان پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب شهد تلخ

موج سراب

هر چند ز دست تو خراب است دل ما

در بحر جنون گوهر ناب است دل ما

در پیش تو مانند خزف قدر ندارد

خرمهره مبین دُر خوشاب است دل ما

چون شمع ز سوز جگر و دیدهٔ خون‌بار

عمری است که در آتش و آب است دل ما

هر چند که طی کرده بیابان فراقت

لب‌تشنه‌تر از موج سراب است دل ما

تا چند بگو ای مه بدمهر خدا را

با غیر خوری باده و آب است دل ما

یک خندهٔ گل بود سراپای بهارم

این قافله بگذشت و به‌خواب است دل ما

چون خواسته‌ای این غزل از مخفی دل‌ریش

«گویا به سؤال تو جواب است دل ما»