کتاب حقوق مالکیت فکری

کتاب حقوق مالکیت فکری؛ جنبه‌های کاربردی مرتبط با کسب و کار نوشتهٔ علی سیدین و مهدی کارچانی است و انتشارات کتاب طه آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب حقوق مالکیت فکری

مالکیت فکری و افزایش دارایی‌‏های فکری نقش مهمی در پیشرفت کشور دارد و برای اینکه همگان بتوانند از مالکیت فکری جهت ابزاری برای ارتقای کسب‌وکار استفاده کنند، نیاز به افزایش سطح دانش عمومی در خصوص مالکیت فکری به ویژه ابعاد کاربردی آن وجود دارد. خلأ وجود اثری که به نحو مستقل، جامع و کامل به ابعاد کاربردی حقوق مالکیت فکری پرداخته باشد، در ادبیات داخلی حس می‏‌شود. این کتاب با هدف رفع بخش کوچکی از این خلأ نوشته شد. نوشتار حاضر صرفاً به مباحث علمی و نظری نمی‌‏پردازد بلکه تلاش دارد تا دانش عمومی در خصوص حقوق مالکیت فکری را افزایش دهد. بنابراین بدیهی است که این کتاب دربردارندهٔ تمامی ابعاد علمی و کاربردی مربوط به علامت و نام تجاری، نام دامنه و طرح صنعتی نباشد. به علاوه چون هدف کتاب، آشنایی با مباحث کاربردی است، برخی از ظرایف علمی و اصطلاحات به فراخور بحث تغییر پیدا کرده‌‏اند.

نام و علامت تجاری، طرح صنعتی و نام دامنه تنها جنبه‏‌های حقوق مالکیت فکری نیستند که با کسب‌وکار ارتباط پیدا می‏‌کنند، بلکه مباحث مهمی همچون حقوق اختراعات، نرم‌‏افزارها، مالکیت ادبی و هنری، اسرار تجاری، نشان‏ه‌ای جغرافیایی و ارقام گیاهی نیز با بازار کسب‌وکار مرتبط هستند اما در این کتاب صرفاً به جنبه‌‏هایی از حقوق مالکیت فکری پرداخته شده است که بیشتر از سایر موضوعات، محل اختلاف و نزاع در مراجع قضایی بوده‌‏اند.

خواندن کتاب حقوق مالکیت فکری را به چه کسانی پیشنهاد می‌‌کنیم

 تمامی پژوهشگران و متخصصان حقوقی و وکلای دادگستری و همچنین سازندگان و مالکان مدنظر نویسنده می‌توانند این کتاب را بخوانند.

بخشی از کتاب حقوق مالکیت فکری

«حقوق مالکیت فکری» (حقوق مالکیت معنوی)، به معنای حقوقی است که چگونگی حمایت و استفاده از خلاقیت‏های فکری انسان را تعیین می‏کند. حمایت از خلاقیت‏های فکری عموماً با اعطای انحصار در استفاده و بهره‏برداری به صاحب آن دارایی فکری صورت می‏گیرد. مالکیت‏های فکری دارایی‏های ناملموسی هستند که دارای ارزش اقتصادی و قابل داد و ستد می‏باشند. حقوق مالکیت فکری شامل دو شاخه «حقوق مالکیت صنعتی» و «حقوق مالکیت ادبی و هنری (کپی‏رایت)» که شاخه نخست آن ناظر بر دارایی‏های مثل اختراع، طرح صنعتی، نام و علامت تجاری است و شاخه دیگر آن بر دارایی‏های علمی و ادبی و هنری نظیر کتاب، مقاله، نقاشی، مجسمه و... ناظر است. در این بین حقوق مالکیت صنعتی است که بیش از سایر حوزه‌‏ها، زمینه ایجاد ابتکار، نوآوری، توسعه اقتصادی و افزایش سرمایه‏گذاری را فراهم می‏نمایند.

در ایران، نخستین قانون در خصوص مالکیت‏های صنعتی در سال ۱۳۰۴ با نام «قانون علامات صنعتی و تجاری» تصویب شد. پس از آن در سال ۱۳۱۰ «قانون ثبت علائم و اختراعات» تصویب و جایگزین قانون قبلی شد. در سال ۱۳۳۷ ایران به «کنوانسیون پاریس راجع به حمایت از مالکیت صنعتی» ملحق گردید. پس از گذشت حدود ۷۶ سال از تصویب قانون ثبت علائم اختراعات، در سال ۱۳۸۶، «قانون ثبت اختراعات، طرح‏های صنعتی و علائم تجاری» به تصویب رسید و جایگزین قانون قبلی شد. درحال حاضر این قانون کماکان معتبر است اما طرحی با عنوان «طرح حمایت از مالکیت صنعتی» در مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است که در صورت تصویب، جایگزین قانون مصوب ۱۳۸۶ خواهد شد.

در زمینه حقوق مالکیت ادبی و هنری، اولین سابقه قانون‏گذاری به سال ۱۳۴۸ و «قانون حمایت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان» باز می‏گردد. پس از آن در سال ۱۳۵۲، «قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی» تصویب گردید. همچنین در «قانون تجارت الکترونیکی» مصوب سال ۱۳۸۲ مقرراتی راجع به حمایت از مالکیت‏های ادبی و هنری در فضای مجازی آمده است. این قانون همچنین دربردارنده مقرراتی راجع به حمایت از علائم تجاری در بستر فضای مجازی می‏باشد.