کتاب مجموعه آثار میرزا حسن رشدیه تبریزی

کتاب مجموعه آثار میرزا حسن رشدیه تبریزی به کوشش سید رضا باقریان موحد در انتشارات کتاب طه چاپ شده است. میرزا حسن رشدیه تبریزی از تأثیرگذارترین شخصیت‌های فرهنگی و آموزشی تاریخ معاصر ایران است که توانست با ترویج آموزش نوین، تحول بزرگی در نظام آموزشی کشور پدید آورد. بسیاری از آثار رشدیه اولین متون درسی مدارس نوین ایران در دوره جدید بوده‌اند و در طول سال‌های متمادی در مدارس رشدیه و نیز مدارس دیگر ایران تدریس شده‌اند. آموزش‌های رشدیه در این آثار از حد خواندن و نوشتن و الفبا و ادبیات فراتر می‌رود و سعی دارد به دانش‌آموزان و اصحاب تعلیم و تربیت وطن‌دوستی، حکومت قانون، اخلاقیات و دین‌داری را بیاموزاند. هدف از احیای آثار رشدیه آن است که توجه برنامه‌ریزان نظام آموزش و پرورش و نیز سیاست‌گذاران ایران امروز به فلسفه تعلیم و تربیتی که در آثار رشدیه است برانگیخته شود و زمینه‌ای برای تجزیه و تحلیل این میراث ارزشمند و استفاده از آن فراهم آید.

نیما یوشیج نیز شعری دارد که در آن از میرزا حسن رشدیه به نیکی نام می‌برد:

یاد بعضی نفرات

روشنَم می‌دارد:

اعتصام یوسف،

حسن رشدیه.

قوّتم می‌بخشد

ره می‌اندازد

و اجاقِ کهنِ سردِ سَرایم

گرم می‌آید از گرمی عالی ‌دَمِشان.

نام بعضی نفرات

رزقِ روحم شده است.

وقت هر دلتنگی

سویشان دارم دست

جرئتم می‌بخشد

روشنم می‌دارد.

درباره کتاب مجموعه آثار میرزا حسن رشدیه تبریزی

میرزا حسن رشدیهٔ تبریزی (تبریز ۵ رمضان ١٢٧٨ - قم ٢۵ ذیحجه ١٣۶٣ / ٢١ آذر١٣٢٣) نامی آشنا در تاریخ فرهنگ و نظام آموزش و پرورش نوین در ایران است. کسی که به حق او را باید از معماران سختکوش و وطن پرست ایران در گذار از سنت به تجدد دانست. کتابِ «مجموعهٔ آثار میرزا حسن رشدیهٔ تبریزی» مجموعهٔ آثار قلمی اوست که برای تحقق اندیشه های بلندش درشکافتن سقف کهنه گرایی ها و درانداختن طرحی نو در آموزش کودکان و نونهالان ایران، در قالب رساله ها وکتاب های آموزشی، در روزگاران دور تدوین شده بود. اکنون همهٔ آن نوشته های میرزا حسن رشدیه، که در کتابخانه هاو مراکز آرشیوی ایران پراکنده است وبه دشواری می توان بدان دست یافت، به همت تدوینگر کتاب و ناشرآن به یک‌باره در اختیار پژوهشگران تاریخ معاصران ایران و علاقه‌مندان تاریخ آموزش و پرورش قرار گرفته است. این مجموعه آثار، با مقدمه‌ای آگاهی‌بخش در باب زندگانی و افکار و احوال رشدیه فراهم آمده است‌: روزشمار زندگی رشدیه، دیپاچهٔ ناشر، مقدمهٔ تدوینگر، کتاب‌شناسی آثار رشدیه ،زندگی نامهٔ رشدیه و آسیب‌شناسی تعلیم وتربیت براساس نوشته‌های رشدیه. 

دربارهٔ تدوینگر مجموعهٔ آثار میرزا حسن رشدیهٔ تبریزی؛ سید رضا باقریان موحد

سید رضا باقریان موحد ( قم ١٣۵٣) دبیر ادبیات فارسی در دبیرستان های قم، پژوهشگر حوزهٔ عرفان وادبیات فارسی و تاریخ آموزش و پرورش. تحصیلات متوسطه خود را در دبیرستان حکیم نظامی قم به پایان برد و در ١٣٧٠دیپلم فرهنگ وادب گرفت. او در ١٣٧۵ به اخذ کارشناسی رشته زبان وادبیات فارسی از دانشگاه آزاد اسلامی ( واحد اراک) و در ١٣٨٩ به اخذ کارشناسی ارشد رشتهٔ زبان وادبیات فارسی از دانشگاه آزاد اسلامی کاشان نائل شد. عنوان پایان نامهٔ او «چهل استقبال از قصیدهٔ شینیهٔ خاقانی» است که به راهنمایی دکتر اصغر دادبه و دکتر عبدالرضا مدرس زاده از آن دفاع شده است. زمینه تحقیق و دغدغه های فکری و فرهنگی سیدرضا باقریان موحد ادبیات فارسی و عرفان و تصوف ، کتاب شناسی و تاریخ آموزش و پرورش است.  

کتاب مجموعه آثار میرزا حسن رشدیه تبریزی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب به افرادی که مایل هستند دربارهٔ تاریخچهٔ آموزش و پرورش در ایران و آثار میرزا حسن رشدیه اطلاعات بیشتری کسب کنند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مجموعه آثار میرزا حسن رشدیه تبریزی

اصول اجمالی تعلیم این کتاب

از بدو ورود اطفال خوردسال در مدرسه از آنها خواندن می‌خواهیم و نه نوشتن؛ فقط این را می‌خواهیم که در تلفظ بر اصوات ملفوظات خود ملتفت و آگاه باشند که کلمات به چند صدا ادا می‌شود و برای حصول این دانش، معلّم اوّل اطفال را در مدار کلمات دو صوتی گردش می‌دهد که آن دو صوت را در تقسیم از هم جدا کرده باز به هم وصل دهد به قرار ذیل:

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ پا را / پ. ا = پا

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ ما را / م. ا = ما

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ تا را/ ت. ا = تا

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ جا را / ج. ا = جا

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ او را / ء ئو = او

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ کی را / ک. ای = کی

تا برسد به کلمات دو حرفی که دارای سه صوت است:

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ سر را / س ـَـ سَ. ر = سَر

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ بَد را / ب ـَـ بَ. د = بَد

تقسیم می‌کنیم کلمهٔ باد را / ب. ا = با. د = باد

تا برسد به کلمات سه حرفی هر سه ساکن: سود. سیر. شیر. ماد. مور. کار. کور. نار. نور... . (ص ۲)

تا برسد به کلمات چهار حرفی هر چهار ساکن: سودا. شورا. خارا. یابو. دایی.