کتاب پیچیدگی و آشوب؛ مروری بر مفاهیم نظری

کتاب پیچیدگی و آشوب؛ مروری بر مفاهیم نظری با ترجمه و تألیف حسن حاجی قاسمی و رضا حاجی قاسمی و جعفر قیدر خلجانی در انتشارات موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی چاپ شده است. در این کتاب سعی شده است ویژگی‌ها، اصول و قوانین حاکم بر محیط‌های پیچیده از منظر تئوری پیچیدگی و آشوب تبیین شود.

درباره کتاب پیچیدگی و آشوب؛ مروری بر مفاهیم نظری

متن اصلی کتاب حاضر توسط وزارت دفاع کانادا در سال ٢٠٠٧ منتشر شده است. تئوری پیچیدگی به ما گوشزد می کند که سیستم ها در بسیاری از اوقات مطابق سلیقه و خواست ما به پیش نمی روند، بلکه قوانین خاصی آن ها را هدایت می کند. هدف اصلی مؤلفان کتاب آشنا نمودن فرماندهان و متصدیان امور دفاعی با مفاهیم پیچیدگی و تأکید آن‌ها بر به‌کارگیری این مفاهیم در تبیین مسایل حوزه‌های دفاعی می‌باشد. اما با توجه به نوع ارایه مطالب توسط مولفان، این کتاب می‌تواند در تبیین محیط پرتلاطم پیرامونی و تصمیم‌گیری مبتنی بر شناخت و آگاهی برای مدیران، سیاستگذاران، متصدیان و فرماندهان در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی نیز مفید باشد.

 کتاب پیچیدگی و آشوب؛ مروری بر مفاهیم نظری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

 این کتاب به  فرماندهان و متصدیان امور دفاعی و همچنین مدیران، سیاستگذاران، متصدیان و فرماندهان در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب پیچیدگی و آشوب؛ مروری بر مفاهیم نظری

این سیستم قادر به تشخیص تغییر حالات درونی خود (روشن و یا خاموش شدن سیستم گرمایشی) و تغییرات محیط خارجی (کم و یا زیادشدن دمای محیط) بوده و آنچه انجام می‌دهد به طور کامل بستگی به رویداد علت رفتار (تغییر دمای محیط) و ساختار آن (کنترل‌کننده روشن و یا خاموش شدن سیستم گرمایشی) دارد. مثال دیگری از این نوع سیستم‌ها قطب‌نما است که همواره به جهت مشخصی اشاره دارد.

این‌گونه سیستم‌ها از قابلیت تطبیق‌پذیری با تغییرات برخوردار هستند اما ازآنجایی‌که نمی‌توانند رفتار خود را انتخاب نمایند از توانایی یادگیری برخوردار نبوده و به‌عبارت‌دیگر با کسب تجربه بهبود نمی‌یابند. هرچند این‌گونه سیستم‌ها در برابر تغییرات مشخص محیطی، واکنشی خاص از خود بروز می‌دهند اما از درک علت آن عاجز می‌باشند؛ بنابراین در سیستم‌های حافظ حالت نیز نه هدف (حفظ حالت) و نه روش رسیدن به هدف، توسط سیستم انتخاب نمی‌شود بلکه از قبل در ساختار آن گنجانده شده است.

سیستم هدف‌جو سیستمی است که می‌تواند به طرق مختلف به رویدادهای متفاوتی که در یک محیط ثابت و یا متغیر رخ می‌دهد پاسخ داده تا خروجی (حالت) مشخصی را تولید نماید. هدف این‌گونه سیستم‌ها، تولید این حالت و یا خروجی مشخص بوده و در نتیجه دارای هدفی ثابت می‌باشد اما این سیستم‌ها قادر به انتخاب روش رسیدن به هدف و یا به عبارتی دیگر قادر به انتخاب رفتار خود می‌باشند

بدان معنا که این سیستم‌ها به تغییرات محیطی پاسخ می‌دهند و نه واکنش چرا که بر خلاف واکنش پاسخ امری ارادی می‌باشد. انتخاب روش رسیدن به هدف بر اساس تغییراتی است که در محیط رخ می‌دهند. این نوع سیستم‌ها اگر حافظه داشته و برنامهٔ صحیحی برایشان فراهم شده باشد، می‌توانند به‌مرورزمان بازده رفتاری خویش را در رسیدن به هدف تعیین‌شده افزایش دهند.

البته این جستجو و سنجش جهت بهبود بازده رفتاری، به میل سیستم نبوده بلکه بر اساس منطق و برنامه‌ریزی صورت پذیرفته برای آن می‌باشد. ماشین‌حساب، رایانه، سیستم‌های دارای رانندهٔ خودکار و موتورهای جستجو نمونه‌ای از این سیستم‌ها می‌باشند.