کتاب اقتصاد مقاومتی؛ از وادادگی تا ایستادگی

کتاب اقتصاد مقاومتی؛ از وادادگی تا ایستادگی نوشتۀ ابراهیم رزاقی است. این کتاب را انتشارات مضمون در سال ۱۳۹۶ منتشر کرده است.

درباره کتاب اقتصاد مقاومتی از وادادگی تا ایستادگی

در درازای تاریخ بشری، پیش از تهاجم اقتصادی همواره تهاجم نظامی صورت می‌گرفت و پس از پیروزی اولیه نظامی، مهاجمان برای تکمیل پیروزی، شهرها و بندرها و به‌ویژه پایتخت را که هنوز مقاومت می‌کرد، محاصره می‌کردند و با قطع دادوستد با خارج، شکست‌خوردگان را وادار به تسلیم می‌کردند. هرچه نقاط مورد محاصره و تهاجم اقتصادی نسبت به خارج از منطقه خود به‌ویژه از نظر آب و خوراک وابسته‌تر بود و ذخایر کمتری داشت، آسیب‌پذیرتر و تهاجم مؤثرتر واقع می‌شد. ولی امروز پیش از هجوم نظامی و برای آسان‌تر کردن پیروزی نظامی یا بدون نیاز به هجوم نظامی، برای پیروزی تنها به تهاجم اقتصادی دست می‌زنند و به دلیل وابستگی اقتصادی و فرهنگی کشور مورد هجوم و بی‌اعتنایی دولت‌ها به اتخاذ سیاست‌های اقتصادی مقاومتی، به هدف‌های خود می‌رسند. تا دوره پدیداری ماشین و تولید ماشینی به‌ویژه در شرایط تسلط نظام سرمایه‌داری بر آن، جز نقاط معینی در هر کشور، همه نقاط کشورها به دلیل خوداتکایی در تولید و مصرف به‌ویژه خوراک و پوشاک، از تهاجم اقتصادی در امان بودند. به همین دلیل عملاً پیروزی تهاجم اقتصادی در محاصره یک کشور امکان‌ناپذیر بود. ولی پس از رشد سرمایه‌داری که به طور ذاتی نظامی تهاجمی است و در پی تسلط آن بر ماشین و تحمیل تقسیم کار موردنظر خویش بر جهان، پیروزی تهاجم صرفاً اقتصادی معنی‌دار شد.

اقتصاد کنونی جهان زیر سلطه نظام سرمایه‌داری است و این نظام که میراث‌خوار نظام استعماری پیش از خود است، بر پایه سلطه استعماری بر همه کشورهای جهان از سوی چند کشور اروپایی شکل‌گرفته است. با وجود امیدهای پدیدار شده در دوره استعمارزدایی برای کسب استقلال اقتصادی پس از استقلال سیاسی، هنوز اکثریت‌قریب‌به‌اتفاق مستعمرات پیشین پس از چند دهه یا نزدیک به نیم سده نتوانسته‌اند با اجرای سیاست‌های اقتصادی سرمایه‌داری به هدف‌های استقلال‌خواهانه خود دست یابند و این مسئله ضرورت پدیداری نظریه توسعه‌ای دیگر بر پایه وجوه مشترک توسعه‌نیافتگی کشورها را پدید آورده است.

خواندن کتاب اقتصاد مقاومتی از وادادگی تا ایستادگی را به چه کسی پیشنهاد می کنیم؟

علاقه‌مندان به علوم سیاسی و اقتصاد می‌توانند این کتاب را مطالعه کنند.

درباره ابراهیم رزاقی

ابراهیم رزاقی، اقتصاددان، پژوهشگر و مدرس دانشگاه، متولد سال ۱۳۱۸ در تهران است. فارغ‌التحصیل مقطع دکتری در رشته‌ی توسعه‌ی اقتصادی از فرانسه در سال ۱۳۳۵ است. سابقه‌ی تدریس در دانشگاه‌های مختلف را دارد و هم‌اکنون دانشیار بازنشسته‌ی دانشکده‌ی اقتصاد دانشگاه تهران است.

بخش‌هایی از کتاب اقتصاد مقاومتی از وادادگی تا ایستادگی

باتوجه‌به اینکه افزون بر محدودیت تولید صنایع‌دستی، هر کشوری دارای منابع طبیعی محدود است، به‌ناچار دارای مصرف محدود هم هست. ولی همان گونه که پیش‌ازاین اشاره شد، نیروی صنایع ماشینی برخلاف صنایع‌دستی که دارای تولیدی محدود هستند، می‌توانند تولیدی نامحدود داشته باشند. ذات تولید نامحدود صنایع ماشینی با جهان‌بینی سرمایه‌داری که دنبال سود و ثروت نامحدود، آن هم به‌صورت فردی است، باتوجه‌به پیشینه برده‌داری در تمدن غرب در یونان و روم باستان و پیشینه استعمارگران اروپایی در کشورهای مستعمره و در رفتار با بومیان به‌ویژه در امریکا و افریقا که به کشتار هزاران هزار بومی امریکا و برده کردن هزاران هزار نفر از سیاه‌پوستان آفریقا در طی چند سده انجامید، به نیرویی اهریمنی تبدیل شد که بی‌اعتنا به آثار ویرانگر این نظام اقتصادی بر انسان و بر زیست‌کره و بر منابع طبیعی آن، تنها منافع صرفاً مادی سودپرستانه عده‌ای اندک را تأمین می‌کند. اگر همه کشورها صنعتی شوند، نظام سرمایه‌داری که پرچمدار کنونی آن امریکاست، با دو بحران بزرگ برطرف نشدنی روبه‌رو می‌شود؛ از یک سو هر کشوری منابع طبیعی کشور خود را مصرف می‌کند و دیگر ضرورتی به صادرات مواد خام و نیمه‌خام پیدا نمی‌کند و از سوی دیگر با تولید داخلی نیازمندی‌های صنعتی خویش، نیازی به واردات تولیدات صنعتی کشورهای صنعتی مهاجم ندارد. در چنین وضعی کشورهای صنعتی که اقتصادشان بر پایه مواد خام و نیمه‌خام و صادرات کالاهای صنعتی بنیان گرفته است، باید اقتصاد خود را در محدوده منابع طبیعی ملی و مصرف ملی خود اداره کنند که در این صورت به کشورهایی ناتوان تبدیل و فاقد قدرت جهانی می‌شوند. به همین دلیل استقلال اقتصادی کشورهای صنعتی نشده که از اقتصاد مقاومتی پدید می‌آید، انقلابی اقتصادی در راستای عدالت جهانی است.