کتاب ژئواکونومی و توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه؛ رهیافت مناطق ویژه اقتصادی

کتاب ژئواکونومی و توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه؛ رهیافت مناطق ویژه اقتصادی نوشته احسان رسولی‌نژاد و زهرا خدابین است. این کتاب را انتشارات چاپ و نشر بازرگانی منتشر کرده است.

درباره کتاب ژئواکونومی و توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه؛ رهیافت مناطق ویژه اقتصادی

تغییرات اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی فرآیندهای مداوم و چالش برانگیز حال حاضر کشورهای جهان هستند هستند که در سال های اخیر، کشورهای جهان را با سرعت بیشتر و تاثیرگذاری عمیق‌تر درگیر خود ساخته‌اند. فدراسیون روسیه به تبع ویژگی‌های خاص اقلیمی، فرهنگی و تاریخی خود از جمله کشورهای در حال توسعه است که برنامه‌ها و سیاست‌های مختلفی جهت حل چالش‌های داخلی و منطقه‌ای خود اتخاذ نموده است. تجربه شوک‌های نفتی، تحریم‌های غرب و شیوع بیماری کرونا موجب شده است که ابزاری همچون توسعه مناطق ویژه اقتصادی به‌عنوان راه‌حل کارا و اثربخش در زمینه کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، تعامل بیشتر با کشورهای مختلف جهان و جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در دستور کار دولت فدرال و دول محلی این کشور قرار گیرد. لذا بررسی و مطالعه این ابزار اقتصادی که در راستای توسعه اقتصادی لحاظ می‌شود، از اهمیت و ضرورت بالایی چه در حوزه مطالعات روسیه و چه در حوزه اقتصاد کلان ایران برخوردار است.

این اثر از چهار فصل مجزا تشکیل شده است که نگاه از بالا به پایین به مسئله تحقیق دارد. بدین صورت که در فصل اول، خواننده با ویژگی‌ها و ابعاد اقتصادی فدراسیون روسیه آشنا می‌شود. سپس در فصل دوم، چارچوب فکری خواننده با مسئله مناطق ویژه اقتصادی و اهداف لیبرالیسم اقتصادی و توان ژئوپلتیک روسیه آشنا می‌شود. در فصل سوم، نویسندگان سعی داشتند که به بررسی فضای عملیاتی مناطق ویژه اقتصادی در فدراسیون روسیه بپردازند. سپس فصل چهارم به عنوان آخرین فصل، دربردارنده جمع‌بندی از مطالب ذکر شده و ارایه برخی پیشنهادات جهت استفاده حداکثری جمهوری اسلامی ایران از ظرفیت‌های مناطق ویژه اقتصادی همسایگان شمالی است.

خواندن کتاب ژئواکونومی و توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه؛ رهیافت مناطق ویژه اقتصادی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به تمام علاقه‌مندان و فعالان حوزه اقتصاد بین‌الملل پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب ژئواکونومی و توسعه اقتصادی در فدراسیون روسیه؛ رهیافت مناطق ویژه اقتصادی

اقتصاد فدراسیون روسیه در حال حاضر اقتصادی بر پایه سرمایه‌داری مدیریت‌شده به‌معنای دولتی بودن حوزه‌های استراتژیک اقتصادی همچون بخش انرژی است. چنین نظام اقتصادی در روسیه از زمان روی کار آمدن ولادیمیر پوتین پس از کناره‌گیری بوریس یلتسین در سال ۱۹۹۹ میلادی ایجاد و از سال ۲۰۰۰ میلادی به بلوغ خود رسید. در روز نهم اگوست سال ۱۹۹۹ میلادی ولادیمیر پوتین به‌طور جدی وارد عرصه قدرت سیاسی روسیه شد و توانست با مدیریت درست و به کارگیری حلقه مدیریتی کارا، اقتصاد این کشور را از نابسامانی نظام لیبرالیسم دوران بوریس به گروه اقتصادهای نوظهور و شکوفا برساند. دوران پس از فروپاشی شوروی همراه با بحران سو مدیریت اقتصاد داخلی، خصوصی‌سازی ناکارا و غربی‌سازی نظام اقتصادی، دوره‌ای نامتعادل بود که مصادف با بحران مالی ۱۹۹۸ میلادی و سقوط ۴۰ میلیارد دلاری اوراق خزانه فدرال (خریداری شده توسط سرمایه‌گذاران خارجی) و ورشکستگی اکثر بانک‌های آن کشور شد. همچنین سیستم پرداخت مالی به دلیل ابرتورم ایجاد شده از آزادسازی قیمت‌ها وسط اولین نخست‌وزیر پساشوروی (یوگنی گایدار) شرایط را به سمت اقتصاد تهاتری در آن کشور برده بود.

از نظر متغیرهای کلان اقتصادی، رشد تولید ناخالص داخلی (که خود به معنای رونق اقتصادی می‌تواند باشد) برای یک دهه پس از شوروی منفی بود، که این امر دولت روسیه را به بحران عمیق‌تر بودجه رسانده بود. فقر در جامعه روسیه، امید به زندگی و سطح درآمد سرانه به شدت کاهش یافته بود. شاخص ناامیدی۱ (جمع دو شاخص تورم و بیکاری به علاوه درصد مردم فقیر) به طور متوسط در یک دهه پس از فروپاشی شوروی به میزان حدود ۱۴۴۰ رسید که این رقم نزدیک به ۱۰ بار بدتر از سایر کشورهای عضو سابق بلوک سوسیالیست بود (میرونوف، ۲۰۱۲، ص: ۱۱۹).