بریده‌هایی از کتاب همزاد

نگرانی و بی‌خبری از چیزی که ممکن بود مستقیمآ به او مربوط باشد همیشه او را بیش از آن می‌آزرد که خود آن چیز

«چه می‌شود کرد، باید زندگی کرد دیگر! مگر می‌شود نکرد؟»

«اگر موفق شدی ادامه بده، اگر نشدی، محکم و بردبار باش و پایداری کن!»

صورت ظاهرم هم که خودتان می‌دانید چنگی به دل نمی‌زند... خودستایی توخالی هم بلد نیستم و حیای دروغین هم از فضایلم نیست و همین‌جا با کمال صداقت به این احوال اعتراف می‌کنم... درنهایتِ سادگی به شما می‌گویم وضع این‌جور است. تنها چیزی که دارم راستروی و بی‌شیله‌پیلگی و عقل سالم است. من با اسباب‌چینی و دروغ ودبنگ ابدآ کاری ندارم... صاف و پوست‌کنده به شما می‌گویم که اهل دسیسه‌بازی نیستم و به این حال افتخار می‌کنم... این‌ها چیزهایی است که باید به شما بگویم... من با آدم‌های شریف همراهم و صورتک بر چهره ندارم

چه‌بسا در اعماق آبِ ظاهرآ آرام شیطان‌ها بی‌قرار باشند.

قضاوت جامعهٔ چاکرصفت... باور کنید یاکوف پتروویچ... من به‌صراحت می‌گویم، هر دروغی را ممکن است راست جلوه دهد...

او به جایی رسیده بود که هرچه پیش می‌آمد برایش یکسان بود.

قاعدهٔ من در زندگی این است: اگر شکست خوردی، بردبار باش! موفق که شدی، به کوشش ادامه بده.

نقابْ پوشش همه‌روزی صورت من نیست!»

به یاد داشته باش که قدرت مرد بی‌گناه از همان بی‌گناهی اوست.

آه، ای خواننده، کاش شاعری توانا می‌بودم ــ البته دست‌کم شاعری همپایهٔ هومر یا پوشکین؛ قریحه‌ای کم‌تر از این‌ها شایسته نمی‌بود ــ آن‌وقت جلال این روز پیروز خورشیدشکوه را به‌یقین با الوانی درخشان و قلم‌مویی فراخ‌عرصه برایتان رسم می‌کردم.

اگر شکست خوردی، بردبار باش! موفق که شدی، به کوشش ادامه بده.

نگرانی و بی‌خبری از چیزی که ممکن بود مستقیمآ به او مربوط باشد همیشه او را بیش از آن می‌آزرد که خود آن چیز.

در مملکت ما جایی برای غاصب‌ها نیست... غاصب، قربان... منظورم را که ملتفت می‌شوید... غاصب آدمی است که هیچ فایده‌ای برای هیچ‌کس ندارد... غاصب هیچ خدمتی به مملکت نمی‌کند... عرض می‌کنم، قربان، که... متوجه عرضم هستید؟...

حالا عمرتان را با اندوه و دلتنگی ادامه می‌دهید یا با شادی و خوشحالی؟»

در مملکت ما جایی برای غاصب‌ها نیست... غاصب، قربان... منظورم را که ملتفت می‌شوید... غاصب آدمی است که هیچ فایده‌ای برای هیچ‌کس ندارد... غاصب هیچ خدمتی به مملکت نمی‌کند...

«شاید خیال کرده‌اند که با این کارها توی دل مرا خالی می‌کنند. ولی وقتی دیدند که من آدم سربه‌راهی هستم و اعتراضی نمی‌کنم و مطیعم و همهٔ بلاهاشان را با تواضع تحمل می‌کنم دست برمی‌دارند. خودشان دست برمی‌دارند.»

سرانجام دل‌نگرانی‌اش به جایی رسید که آرزو می‌کرد هر اتفاقی، حتی اگر قرار بود بلایی برای او باشد (خود بلا برایش چندان اهمیتی نداشت!)، بیفتد، ولی هرچه زودتر، و او از عذاب این ابهام خلاص شود.

حال آقای گالیادکین به کسی می‌ماند که بخواهد از خودش پنهان شود، انگاری می‌خواهد از دست خود به گوشه‌ای بگریزد.

این را به‌صراحت در رویتان می‌گویم. قاعدهٔ من در زندگی این است: اگر شکست خوردی، بردبار باش! موفق که شدی، به کوشش ادامه بده.

وای! آخر چرا من به این راز نگارش منیع و دل‌انگیز، به رمز این شیوهٔ باشکوه وصف این لحظات دلپذیر و آموزندهٔ زندگی آدمی، دست نیافته‌ام؟ لحظاتی که گفتی فقط پدید آمده‌اند تا گواهی باشند بر این‌که فضیلت گاهی بر شرارت و سرکشی و فسق و حسادت پیروز می‌شود.

زیرا چه‌بسا در اعماق آبِ ظاهرآ آرام شیطان‌ها بی‌قرار باشند

بعضی وقت‌ها می‌بینی پولْ اشک و غم وغصه را دوانمی‌کند.