بریده‌هایی از کتاب زندانی لاس لوماس

پابلو نرودا می‌گفت هر نویسندهٔ امریکای لاتین راه که می‌رود یک پیکر سنگین را به دنبال می‌کشد، پیکر مردمش، گذشته‌اش و تاریخ میهن‌اش. ما ناچاریم ثقل عظیم گذشته‌مان را به گردن بگیریم تا یادمان نرود چه چیزی به ما زندگی بخشیده. اگر گذشته‌ات را فراموش کنی می‌میری. تو برخی کارکردها را به عهده می‌گیری به خاطر جمع، چون این‌ها وظایف توست در مقام شهروند، نه در مقام نویسنده. اما، به‌رغم این‌ها، آزادی زیبایی‌شناختی و امتیازات زیبایی‌شناختی خودت را حفظ می‌کنی. این البته تنش‌زاست، اما فکر می‌کنم تنش‌داشتن بهتر است از این‌که اصلا تنشی نداشته باشی

«کسی که شاخ گاو را می‌گیرد، به اندازهٔ کسی که قربانی‌اش می‌کند جنایت کرده.»

اصلا تعجب نمی‌کنم اگر قلتشنی با کلاه لبه‌پهن مکزیکی توی فرودگاه شارل دوگل از جمبوجت پیاده شود و وسط پاریس همان‌طور که قاه‌قاه می‌خندد با آن قمه‌اش که همیشه به کمرش آویزان است، قیمه‌قیمه‌ام کند. چقدر از این مارکو آئورلیو بدم می‌آمد! اصلا این ناکوهای جعلق چطور جرئت می‌کنند این‌جور خودمانی از ژنرال دوگل حرف بزنند!

باید بنویسی چون قرار نیست زنده بمانی.

زنجیرهامان باز شده بود ارباب، آزاد بودیم، به آزادی هوا، و حالا ببینید عاقبتمان به کجا کشیده؛ هنوز هم داریم برای این و آن جان می‌کنیم، یا توی زندانیم.»

روی تخت دراز کشیده بود، از آن تخت‌ها که به‌راستی به اریکهٔ مرگ می‌مانند، اریکه‌ای سراسر چنان سفید که انگار پاکیزگی تاوان مردن آدم است. نام او، نیه‌وس، به معنی برف است، اما توی آن‌همه ملافهٔ سفید درست مثل مگسی بود توی کاسهٔ شیر.

بار دیگر که داشتم شبانه از بالکن فرار می‌کردم، توی زمین و آسمان آویزان بودم که دیدم زیر پایم عده‌ای جمع شده‌اند و برایم تولدت مبارک می‌خوانند؛ آخر روز تولدم بود و خودم خبر نداشتم. صد سال به این سال‌ها، دن نیکو. این سال‌ها، قربان، از آن سال‌هایی‌ست که...! پاک درمانده شده بودم.

آخروعاقبت همهٔ ما این است که خودمان را در آینهٔ عالم تماشا کنیم و جز چهرهٔ ابلهانهٔ خودمان چیزی نبینیم.

در جامعه‌ای مثل جامعهٔ ما که این‌قدر بی‌ثبات است، هیچ‌کس نمی‌تواند گذشتهٔ دیگری را ردگیری کند. اهل کجایی؟ ننه بابات کی هستند؟ هرکدام از این سؤال‌های ما ممکن است زخمی باشد که التیام ندارد، زخمی که نمی‌گذارد دوست داشته باشیم یا دوستمان داشته باشند.

هرچیزی به ما نارو می‌زند: جسم یک علامت می‌دهد و حالت چهره یک چیز دیگر را نشان می‌دهد؛ کلمات ضد خودشان می‌شوند؛ ذهن به‌مان کلک می‌زند؛ مرگ مرگ را اغفال می‌کند... حواستان باشد!

اما چیزی که به من نمی‌چسبد فضولی در کار دیگران است. فکر می‌کنم همین اسباب نجات من شده. حدس می‌زنم همین باعث شده زن‌ها دوستم داشته باشند. من ازشان توضیح نمی‌خواهم، توی گذشته‌شان کندوکاو نمی‌کنم.

روی تخت دراز کشیده بود، از آن تخت‌ها که به‌راستی به اریکهٔ مرگ می‌مانند، اریکه‌ای سراسر چنان سفید که انگار پاکیزگی تاوان مردن آدم است.

روی تخت دراز کشیده بود، از آن تخت‌ها که به‌راستی به اریکهٔ مرگ می‌مانند، اریکه‌ای سراسر چنان سفید که انگار پاکیزگی تاوان مردن آدم است.

اما من اگر از این خانه دست برنمی‌دارم محض گل روی همسایه‌ها نیست، به این دلیل هم نیست که ارزش اغراق‌آمیزی برای این تک‌خال معماری قائل هستم یا چیزهایی از این قبیل. من توی این خانه می‌مانم چون بیست وپنج سال تمام مثل شاه توی آن زندگی کرده‌ام، یعنی از وقتی بیست وپنج سال داشتم تا حالا که پنجاه ساله شده‌ام. خب، چی فکر می‌کنید؟ برای خودش عمری است.

رمز کار دن خوان عبارت است از رفتن، سفرکردن، جست‌زدن از مرزها، خواه مرز میان کشورها باشد یا میان باغ‌ها و بالکن‌ها و بسترها. برای دن خوان دری وجود ندارد، یا بهتر بگویم، همیشه دری پیش‌بینی‌نشده برای فرار وجود دارد.

فهمیدم که از آن به بعد باید دست روی دست بگذارم و تماشا کنم.

اگر قرار بود قانونی که زمان بازداشتِ قبل از محاکمه را محدود می‌کند رعایت بشود، مکزیک دیگر آن چیزی که همیشه بوده نبود ــ قلمرو پارتی‌بازی، هوی وهوس و بی‌عدالتی.

«زنده باد زنجیرهای خودمان.»