کتاب حقیقت حج

هر فردی در حج، از " تلبیه" شروع می‌کند؛ یعنی دارد جواب خدا را می‌دهد. پس دعوتی را شنیده است. منی که می‌گویم " بله"، دارم جواب می‌دهم. پس صدایی را باور کرده‌ام و وقتی که با این تأکید ـ بله، بله ـ جواب می‌دهم، این تأکید نشان می‌دهد که من صداها و دعوت‌های زیادی را شنیده‌ام و داعی‌هایی وجود دارند.

انسان گاهی می‌بیند که حال دعا ندارد. حال خوش ندارد. گاهی می‌بیند اگر بخواهد به دنبال کاری برود، آن حالت‌ها را از دست می‌دهد و اگر بخواهد دنبال آن حال خوش باشد، درس و کار را از دست می‌دهد. این اضطراری است که در ما هست و ما واقعاً توانایی جمع را نداریم. وا می‌مانیم و زمین می‌خوریم. انسان تا این ناتوانی را نفهمد، تسلیم نمی‌شود. در حج، انسان را به این فهم هدایت می‌کنند تا اضطرارش را بفهمد؛ چه در شروع‌ها و چه در ختم‌ها. و انسان حضور حق را در آنجا می‌بیند و اینجاست که تسلیم می‌شود و کل وجودش را واگذار می‌کند

در آیه " وَ لِلّهِ عَلَی النّاسِ حِجُّ الْبَیتِ مَنْ اِسْتَطاعَ اِلَیهِ سَبیلاً وَ مَنْ کفَرَ فَاِنَّ اللهَ غَنِی عَنِ الْعالَمینَ"، آمده چشم پوشی از حج، کفران است و کسانی که از حج اعراض می‌کنند، کافر هستند.

آنجا که خدا در درون تو، به تو حق حکومت نمی‌دهد و تو با ولایت و سرپرستی او همراه هستی، چگونه در جامعه به من‌ها و هوس‌ها، راه خواهد داد و حکومت‌ها را خواهد پذیرفت و طاغوت‌ها را به سرپرستی خواهد رساند

کسی دست خالی از حج بر نمی‌گردد و هر کس از این دیدار بهره‌ای نصیبش می‌شود؛ که صاحب بیت غیور است و جواد واسع و کریم و او بنای بخشش دارد؛ می‌خواهد در جایی بدهد که ما غیر از او را نبینیم و واسطه‌ها را نیز نبینیم. در جایی که تنها خودش حضور دارد. انسان هزار هم که کور و در حجاب و پرده باشد، باز دست او را در آنچه که عنایت می‌کند می‌بیند.

ما وقتی که به دعوت خدا جواب می‌دهیم، معنایش این است که به سایر دعوت‌ها پشت کرده، خط‌های دیگر را کور کرده‌ایم. چرا؟ چون حمد و نعمت و مُلک را از او می‌دانیم و معتقدیم که سپاس‌ها همه مال خداست. نعمت‌ها و امکانات به اختیار حق است و از مالکیت حق بیرون نرفته و شریکی هم ندارد.

کسی دست خالی از حج بر نمی‌گردد و هر کس از این دیدار بهره‌ای نصیبش می‌شود؛ که صاحب بیت غیور است و جواد واسع و کریم و او بنای بخشش دارد؛ می‌خواهد در جایی بدهد که ما غیر از او را نبینیم و واسطه‌ها را نیز نبینیم. در جایی که تنها خودش حضور دارد. انسان هزار هم که کور و در حجاب و پرده باشد، باز دست او را در آنچه که عنایت می‌کند می‌بیند.

" یمْلاَُ الاَْرْضَ عَدْلاً وَ قِسْطاً کما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً". جور این است که از امکانات خودت در بین مردم مساوی تقسیم نکنی و ظلم این است که از امکانات خودشان، حق خودشان را به آنها مساوی ندهی.

انسان وقتی به گناهان کوچک بی‌توجه شد، این کوچک‌ها او را به گندها می‌کشاند.

یعنی وجودهای دیگر و درهای دیگر را دیده و بن‌بست همگی آنها را شناخته و تجربه کرده، از همه چشم پوشیده و به سراغ حق آمده است

ارزش هاجر وقتی روشنتر می‌شود و عظمت اسلام او وقتی بیشتر در چشم‌ها می‌نشیند که با دیگران مقایسه شود که در اوج رفاه حتّی آنجا که تو آنها را در قصر بگذاری و دنبال تکلیفت بروی، جز نق و ناله و گلایه، کار دیگری ندارند. و این هاجر با وجود این اسلام و تسلیمی که دارد، به خاطر وثوق به امر حق و اطمینانی که به خود حق دارد با اینکه در منطقه‌ای قرار گرفته که هیچ گمان آب و آبادانی نیست، به دنبال آب سعی می‌کند و حدود ۴ کیلومتر آن هم بین دو کوه صفا و مروه در رفت و آمد است و هرگز از هدفش رو بر نمی‌گرداند و دائم به هدف و کعبه توجه دارد.

به بی‌توجّهی‌شان یک توجّه بده

آن گونه که علی در جواب مالک که از او درخواست می‌کند که سهم ما از بیت المال را به این افراد ضعیف و سست بده تا به سراغ معاویه نروند، می‌فرماید: " اگر این پول و امکانات مال خودم بود بین مردم بالسّویه تقسیم می‌کردم، حال که پول خودشان است و در ادامه می‌فرماید: " ءَاَطْلُبُ النَّصرَ بِالْجَورِ"؛ آیا خواهان پیروزی همراه با جور باشم؟!". عظمت و پایداری علی بر حدود و سنت، آنجا جلوه می‌کند که در معنای جور و تفاوت آن با ظلم تأملی بشود. جور در برابر قسط است و ظلم در برابر عدل؛ که در مورد حضرت حجت داریم: " یمْلاَُ الاَْرْضَ عَدْلاً وَ قِسْطاً کما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً". جور این است که از امکانات خودت در بین مردم مساوی تقسیم نکنی و ظلم این است که از امکانات خودشان، حق خودشان را به آنها مساوی ندهی.