بریده‌هایی از کتاب توتالیتاریسم (عناصر و خاستگاه های حاکمیت توتالیتر)

نخستین نشانهٔ افول هرگز نه از دست رفتن اعضای قدیمی حزب، بلکه ناتوانی در دستیابی به نسل جوان‌تر و تربیت نسل جدید برای دستگاه حزبی بود. اما حتی همین نیز تازه زمانی واقعاً محسوس شد که احزاب ناگهان این واقعیت را کشف کردند که توده‌های سازمان‌نیافته ــ همان توده‌هایی که این احزاب روی پشتیبانی غیرفعالانه و بی‌تفاوتشان حساب کرده بودند ــ نه تنها دیگر بی‌تفاوت نبودند و آن‌ها را هم دیگر حمایت نمی‌کردند، بلکه به هر سو که مجالی می‌داد تا دشمنی عمومی خود علیه کل این نظام را ابراز کنند، مشتاقانه می‌شتافتند.

این‌که اعضای جنبش‌های توتالیتر بابت جنایاتی که گریبانگیر دیگران یا مخالفان می‌شود، به خشم نمی‌آیند، امری بدیهی است

اشتباه نگران‌کننده‌تر این خواهد بود که با توجه به این ناپایداری این را فراموش کنیم که رژیم‌های توتالیتر تا وقتی قدرت دارند و رهبران توتالیتر تا وقتی زنده‌اند، از محبوبیتی راستین ــ و نه محبوبیتی مصنوعی که ساختهٔ دستگاه تبلیغات باشد ــ بهره‌مندند. توتالیتاریسم بدون جنبش توده‌ای و بدون پشتیبانی توده‌هایی که از سوی این جنبش مرعوب شده باشند، امکان‌پذیر نیست.