بریده‌هایی از کتاب نگاهی به تاریخ جهان (جلد اول)

هر قدر هم که ما شیردل و پر جرئت باشیم وقتی‌که بدنی ضعیف داریم که مقاومت نمی‌کند چه می‌توانیم کرد؟ اگر بخواهیم هر کار را خوب انجام دهیم باید سلامت و نیرومند باشیم و بدنمان هم سالم باشد.

چگونه حیوانات و جانوران ساده و ابتدایی جای خود را به حیوانات کامل‌تر سپرده‌اند؟ چگونه آخر از همهٔ آن‌ها انسان که ارباب و آقای همه آن‌هاست به وجود آمده است؟ و چگونه به‌خاطر قدرت فکرش بر تمام حیوانات دیگر غلبه کرده است؟

مردم از این قرن روشن و مترقی ما و از معجزات تمدن جدید و فرهنگی و علوم جدید مغرور هستند و لاف می‌زنند اما هنوز هم فقیران همچنان فقیر و تیره‌روز مانده‌اند و هنوز هم ملت‌های بزرگ با یکدیگر می‌جنگند و میلیون‌ها نفر را قتل عام می‌کنند و کشورهای بزرگی مثل کشور ما تحت حکومت مردمانی خارجی قرار دارد. از وقتی‌که ما نمی‌توانیم در خانه‌های خودمان و در کشور خودمان آزاد باشیم آیا تمدن چه فایده و چه مفهومی دارد؟ ولی اکنون ما به پا خاسته‌ایم و دست به کار شده‌ایم که آزاد باشیم. ما بسیار خوشبخت هستیم که در چنین دوران پرهیجانی زندگی می‌کنیم که هر یک از ما می‌توانیم در ماجراهای بزرگ سهمی به عهده بگیریم و ببینیم که نه فقط هند بلکه سراسر جهان در پیشرفت و تغییر است؟

همیشه دلیر باش. سایر چیزهای دیگر به‌دنبال آن فرا می‌رسد. اگر دلیر و با شهامت و نیکوکار باشی هرگز ترس نخواهی داشت و کاری نخواهی کرد که از آن شرمسار و سرافکنده شوی.

خواندن تاریخ بسیار خوب است اما کمک کردن برای به وجود آمدن تاریخ از آن هم جذاب‌تر و جالب‌تر است.

تاریخ به‌طورکلی به هم پیوسته است و حتی نمی‌توان از تاریخ هیچ کشور هم چیزی فهمید بدون آنکه بدانیم در سایر قسمت‌های جهان چه وقایعی روی داده است. امیدوارم که تو تاریخ را به این شکل محدود و کوته‌نظرانه نیاموزی که فقط تاریخ یک یا دو کشور را یاد بگیری بلکه باید به تمام جهان نظر داشته باشی.

«باید فرد را در راه خانواده، خانواده را در راه فرقه، فرقه را در راه کشور و تمامی دنیا را به‌خاطر روح فدا ساخت.» عده کمی هستند که به‌درستی بدانند یا بگویند که «روح» چیست. هر یک از ما ممکن است آن را به شکل دیگری توصیف و بیان کنیم. اما درسی که این شعر سانسکریت به ما می‌آموزد، همان درس تعاون و همکاری با دیگران و فداکاری در راه هدف‌های بزرگ‌تر و خیر و مصلحت عالی‌تر می‌باشد.

حتی پس‌ازآنکه تغییر بزرگی که ما خواهان آن هستیم فرا رسید و هند آزاد شود ما باز هم نمی‌توانیم ساکت و آرام بمانیم. در یک دنیای زنده هیچ‌چیز نمی‌تواند تغییرناپذیر باقی بماند. سراسر طبیعت روز به روز و دقیقه به دقیقه عوض می‌شود و تغییر می‌پذیرد. فقط مرده‌ها هستند که رشد نمی‌کنند و ساکن و بی‌حرکت می‌باشند.