پان بزرگ که دیگر پا به سن گذاشته بود، با سبیلهای سپید و چهرهای بهشدت غمگین و تیره، در اتاقش پشت میز نشسته و سر را در میان دو دستش گرفته بود. حدود پنجاه سالش بود، اما اندوه عمیق چهره و رنگ پریدهاش نشان از آن داشتند که روحش در آنی کشته و درهمشکسته شده بود، در یک دقیقه، و همهٔ آن شادی و سرمستی گذشته و زندگی پُرسوروسات برای همیشه از بین رفته بود.