کتاب برگردان روایت گونه شاهنامه فردوسی به نثر

هر چند سرشت مردمان، عیبِ خود ندیدن است و اعتقاد آنان خوی و خصلتِ خود را پسندیده دانستن

آری جهان سراسر افسانه است، بد یا خوب، بر هیچ‌کس وفا نکند و با هیچ‌کس نمانَد.

این روشِ جهانِ فانی است که پیوسته مهرِ دائم و روی خوش با هیچ‌کس ندارد.

اسفندیار گفت جوان اگر در خانه بماند آزموده نمی‌شود، باید همراه من بیاید و رنج بیند و ورزیده و مجرّب گردد.

باید که در جهان هرکس هرچه دارد بخورد و ببخشد و از رنج خود خویشتن و دیگران را بهره رساند، نه اینکه اندوخته‌ها به دشمن گذارد و بگذرد.

گاه خشم پدر بر پسر از محبّت او بهتر و سودمندتر است

به اعتقاد استاد طوس فریدون فرشته نبود، گِلِ او را از مشک و عنبر نسرشته بودند، بشری بود همانند دیگر فرزندان آدم، اما داد و دهِش او را فرّخ و نیکنام کرد و راستی اینکه هر کس نیکنامی و سعادت خواهد باید داد و دهش پیشه سازد.

وصف مردان پیش زنان نباید کرد، چه دلِ زنان جایگاهِ وساوس شیطان است و راهنمایشان به‌جای تعقّل سخن این و آن.

آری جهان سراسر افسانه است، بد یا خوب، بر هیچ‌کس وفا نکند و با هیچ‌کس نمانَد.

فرزندی چون سهراب را به خاطر شاه ایران پهلو دریدم، گُردی را کشتم که مانند او دیگر یلی نخواهد بود، همیشه جهان‌پهلوان بوده‌ام، سالیان بسیار بر من گذشته و در تمامی عمر نهانم با آشکار و دلم با زبانم یکی بوده است و تا من کمر بر میان بسته داشتم شاهان ایران از رنج و سختی رزم، آسوده‌خاطر بودند.

اما ایران بی شاه است.

بدی را به بدی پاسخ باید داد.

هر که خرد دارد در آغاز کار به انجام آن می‌اندیشد.

آفرین و درود بر کسی که ازو نام نیک و کار نیک به یادگار مانَد، خواه بنده باشد خواه شهریار

زمانی خواهد آمد که مردمان چون کوران یکدیگر را نبینند. دانایان مطیع و فرمانبر و زیردستِ نادانان شوند و دانشمندان خوار و ستاینده بی‌خردان گردند.

زال از دیدار دلدار خرد و هوش از دست می‌دهد و به او می‌گوید سود این پرسش و گفتگو چیست تو بر بام و من بر زمین، راهِ دیدار بنمای. رودابه گیسوان انبوه از سر می‌گشاید و از بام فرو می‌گذارد. گیسوان پرتاب و خم‌اندرخم او تا به زمین می‌رسند پس به زال می‌گوید کمند گیسوان را که برای چنین روزگاری آماده کرده‌ام بگیر و به بالا برآی. زال بوسه‌ای به گیسوان می‌دهد، پس کمند از خدمتگار می‌ستاند و بر کنگره قصر می‌افکند و به چابکی خود را به بالای قصر می‌رساند. رودابه را در بر می‌گیرد و دو دلدار کنار هم رازهای عاشقانه به گوش یکدیگر فرو می‌خوانند و پیمان می‌بندند که در هیچ وضع و حال همسر دیگری نگیرند و با این عهد و قرار سحرگاهان از یکدیگر جدا می‌شوند.

مرگ به سراغ هرکه از مادر زاد خواهد آمد.

در بخشش خداوند دادگر کمی نیست. شادی باید کرد و اندوه نباید خورد. همین و بس.

خوشا حال کسی که جهان را آباد کند و نهانش چون آشکارش باشد

زیرا همه‌چیز کهنه می‌شود، اما ذکر خیر و نام نیکو کهنه نمی‌گردد.

بااین‌حال این‌چنین فرخنده‌مَرد که شاهی را از کفِ ضحّاک ستمکار برون کرد و پانصد سال در این جهان فرمان راند، سرانجام همه چیز و همه‌کس را رها ساخت و به خاک رفت و گیتی را به دیگران سپرد. این سرنوشت همگان است، خواه فرمانروا باشند و خواه فرمانبر. باید گذاشت و گذشت.

مردِ عاقل دل به جهانِ ناپایدار نبندد، چه بر کردار چرخ اعتمادی نتوان داشت، گاه آدمی را عزیز دارد و گاه به خواری کشاند.

آمده بود که جانستانی کند، جانسپاری کرد.

مردم از زبان در رنج هستند. اگر رنج نخواهی سخن را بسنج.

و گفت نیکو گفته‌اند که با زنان راز نباید گفت.

دورانِ زندگی آدمی همانند دوران عمر میوه است: شکوفه و گل شدن و میوه نارس گشتن و سرانجام پخته شدن و رسیدن، یعنی پیمودن مراحل کمال و در این سیر کمالی اگر آفتی نبیند، تگرگی نابه‌هنگام بر آن نبارد و سرمای سخت بنیادش را برنیندازد و دستی به ستم بر او دراز نشود یا سنگی از دستی به سویش پرتاب نگردد که بارِ نارسیده را از شاخه جدا کند، می‌ماند و می‌رسد و چون پخته شد خود ناگزیر از شاخه جدا می‌گردد و بر خاک می‌افتد.

آری جهان سراسر افسانه است، بد یا خوب، بر هیچ‌کس وفا نکند و با هیچ‌کس نمانَد.

طهمورث وزیری پاک‌سرشت و نیکورای داشت، شیدسپ نام که پیوسته روزه داشتی و شب را با راز و نیاز به درگاه بی‌نیاز به صبح رسانیدی. روزه و نمازِ شب رسمی است که او نهاده است.

خردمندان آگاه اندرز داده‌اند که وصف مردان پیش زنان نباید کرد، چه دلِ زنان جایگاهِ وساوس شیطان است و راهنمایشان به‌جای تعقّل سخن این و آن.

بازی روزگار چنین است آنکه بر پشت زین قرار می‌گیرد گاه باید زین بر پشت نهد.