بریده‌هایی از کتاب هنر درمان

‫تا زمانی که بیماران بر این باورند که مشکلات اساسی‌شان حاصل چیزی خارج از کنترل ایشان مانند اعمال دیگران، بخت بد، بی‌عدالتی‌های اجتماعی و ژن‌هاست، دست ما درمانگران در کار بسته است.

بیشتر اوقات، درمانگر تنها شنونده و بینندهٔ نمایش‌های بزرگ و دلاوری‌هاست.

در جدال با عشق هم، مانند مبارزه با یک اعتقاد مذهبی نیرومند، شما پیروزِ میدان نخواهید بود

هورنای معتقد بود اگر موانع برداشته شود، فرد می‌تواند به انسانی بالغ و کاملاً تحقق‌یافته بدل شود، درست مانند میوهٔ کوچکی که در نهایت درخت بلوطی خواهد شد. «درست مانند میوه‌ای که به درخت بلوط مبدل شود…» چه تصویر شگرف و روشنگری! این تصویرْ رویکرد مرا به روان‌درمانی برای همیشه دگرگون کرد و باعث شد با دیدی متفاوت به کار بنگرم: کار من برداشتن موانع از سر راه بیمارم بود. مجبور نبودم همه‌ی‌کار را بر عهده بگیرم؛ مجبور نبودم میل به رشد، حس کنجکاوی، اراده، رغبت به زندگی، محبت، وظیفه‌شناسی یا هر یک از بی‌شمار خصوصیاتی را که از ما انسان می‌سازد، در روح بیمار بدمم.

گرچه مادیت مرگْ نابودمان می‌سازد، اندیشهٔ مرگْ نجاتمان می‌دهد.

درمان را از خود آغاز کنید به عقیدهٔ من روان‌درمانی فردی مهم‌ترین بخش آموزش روان‌درمانی است.

«از پنجرهٔ دیگری به بیرون نگاه کنید. سعی کنید جهان را همان‌طور ببینید که بیمار می‌بیند.»

نمی‌توانم در برابر یک نکتهٔ شیطنت‌آمیز دیگر مقاومت کنم. پیش‌بینی می‌کنم اگر درمانگران EVT خود نیاز به روان‌درمانی پیدا کنند، به دنبال درمان شناختی  رفتاری کوتاه‌مدت نخواهند رفت، بلکه به جای آن، به درمانگرانی آموزش‌دیده، مجرب، پویانگر و بدون کتاب راهنما مراجعه می‌کنند (پیش‌بینی‌ای که تنها با شواهد واقعه‌نگارانه قابل اثبات است).

بیشتر اوقات، درمانگر تنها شنونده و بینندهٔ نمایش‌های بزرگ و دلاوری‌هاست

درمانگر باید برای بیمار توضیح دهد برترین وظیفهٔ آن‌ها باهم ساختن رابطه‌ای است که خود آن رابطه عامل تغییر خواهد شد

یکی از مهم‌ترین روش‌های ما برای انکار مرگ آن است که باور می‌کنیم استثنا هستیم، خود را متقاعد می‌کنیم که از ضرورت‌های زیستی برکناریم و زندگی با همان خشونتی که با دیگران رفتار کرده، با ما تا نمی‌کند.

رویکرد روان‌درمانی اگزیستانسیال مدعی است تعارض درونی‌ای که ما را مسحور خود می‌سازد فقط ناشی از کشاکش میان غرایز سرکوب‌شده یا افراد مهم درونی‌شده یا خرده‌ریزهای خاطرات تروماتیک فراموش‌شده نیست، بلکه ناشی از رویارویی با «مسلماتِ» هستی نیز هست.

منظور از «مسلمات» هستی چیست؟ اگر به خود اجازه دهیم که دلواپسی‌های روزانه را کنار بزنیم یا به اصطلاح در «پرانتز» بگذاریم و به موقعیتمان در جهان عمیقاً فکر کنیم... ناگزیر به ساختار ژرف هستی (یا به اصطلاحِ پل تیلیش، «دلواپسی‌های غایی») می‌رسیم. به اعتقاد من، چهار دلواپسی غایی در روان‌درمانی از بقیه برجسته‌ترند: مرگ، انزوا، معنای زندگی و آزادی (هر یک از این چهار مورد، در جای خود،‌ توصیف و تشریح خواهند شد).

«با هر آنچه حل‌ناشدنی است، شکیبا باش و بکوش نفسِ پرسش را دوست بداری.»

«ولی همیشه آدم مردم را برای چیزهایی که به او می‌دهند، دوست ندارد. گاهی آن‌ها را به خاطر همان چیزی که هستند، دوست دارد.

در واقع، یک درمانگر موفق هرگز نباید محتوای بحث را تحمیل کند: درمان باید مشتق از رابطه باشد، نه مشتق از تئوری.

مسئولیت‌پذیری نخستین گام اساسی در فرایند درمان است. وقتی افراد نقش خویش را در ایجاد مخمصه‌های زندگی‌شان شناختند، متقاعد می‌شوند که تنها خودشان هستند که قدرت متحول ساختن موقعیت را دارند.

بعضی هم با چشم‌پوشی از آرزوها، می‌خواهند از رنج از دست دادن دوری کنند (اگر آرزویی نداشته باشم، دیگر هرگز دوباره ناامید نخواهم شد). افرادی هم هستند که آرزوهایشان را بر زبان نمی‌آورند یا تجربه نمی‌کنند، با این امید که بزرگ‌سالان پیرامونشان خواسته‌هایشان را پیش‌بینی کنند.

«با هر آنچه حل‌ناشدنی است، شکیبا باش و بکوش نفسِ پرسش را دوست بداری.»

عزیزترین یارِ بیش از پنجاه سال زندگی مشترک که هنوز ادامه دارد.

دوست ندارم درمانگر عشاق باشم. شاید دلیلش حسادت است، آخر من هم تشنهٔ افسون عشقم. شاید هم دلیلش این است که عشق و روان‌درمانی از اساس با یکدیگر نمی‌خوانند. درمانگر خوب با تاریکی می‌جنگد و در جست‌وجوی روشنایی است، درحالی‌که عشق به رمزوراز زنده است و به محض تفتیش فرو می‌ریزد. و من از جلاد عشق بودن بیزارم.

تصویری که از خویش داریم، به میزان زیادی، بازتاب تصویری است که از خود در چشم افراد مهم زندگی‌مان دیده‌ایم.

وقتی اریش فروم می‌خواست همدلی را به دانشجویان آموزش دهد، از عبارات ترنس مربوط به دوهزار سال پیش کمک می‌گرفت: «من انسان هستم و بگذار هیچ چیز انسانی‌ای برایم بیگانه نباشد» و ما را مجبور می‌ساخت با بخشی از خود که به کردارها یا تخیلات بیماران مربوط می‌شد، هرقدر هم که این بخش زشت، مهاجم، شهوانی، خودآزارانه یا دیگرآزارانه بود، آزادانه برخورد کنیم. اگر این کار را نمی‌کردیم، پیشنهاد می‌کرد بررسی کنیم که چرا می‌خواهیم این بخش از وجودمان را مسدود و بسته نگه داریم.

ما به ژرف‌ترین شکلِ ممکن عهده‌دار مسئولیتِ خویشیم. همان‌طور که سارتر می‌گوید ما مؤلف خویشتنیم. از طریق به هم پیوستن انتخاب‌ها، اعمال و ناتوانی‌هایمان، در نهایت خویشتن را طراحی می‌کنیم. ما نمی‌توانیم از این مسئولیت، از این آزادی، احتراز کنیم. به قول سارتر: «ما محکوم به آزادی هستیم.»