کتاب راز رخشید برملا شد

«وقتی راجع به عشقت حرف می‌زنی، سرت رو بگیر بالا.»

قدم زدن، موسیقی گوش دادن، کتاب خواندن، فیلم دیدن، همه‌شان ذوق می‌خواهد؛ یعنی ذوق اگر نباشد آدم زندگی نمی‌کند، بردگی می‌کند،

عمیقاً دلم برای موتاجان سوخت. او اهل جمع‌های زنانه و مهمانی و فال قهوه و این‌ها نبود. بیشتر اوقاتش را با گوش کردن به کتاب صوتی می‌گذراند، کتاب‌هایی که همه‌شان را همایون در جوانی‌اش دکلمه کرده بود.

بهمن به‌طور باورنکردنی‌ای قانون «پیدا کردن دختر موردنظر در محل کار تعطیل است» را نقض کرده بوده.

من خیلی اهل رفیق‌بازی و این‌ها نبودم، یعنی تا یک جایی از زندگی‌ام بودم اما از یک جایی به بعد آن‌قدر اعتمادم به آدم‌ها سست شد که ترجیح دادم تنهایی گذراندن لحظات را یاد بگیرم، و البته بد هم نبود: تنهایی باعث می‌شد صدای درونم را بشنوم؛ فکر کنم و فکر کنم و گاهی هم کتاب بخوانم. بیشتر هم داستان می‌خواندم.

من و رُخشید کشف کرده بودیم پیاده‌روی می‌تواند دو نفر را که هیچ حرف مشترکی با هم ندارند به حرف بیاورد یا دست‌کم وادارشان کند به‌هم توجه کنند، چه برسد به دو نفری که عاشق هم‌اند یا یکدیگر را دوست دارند.

او اعتقاد داشت آدم‌های ترسو یک شجاع درونشان زندگی می‌کند، آدم‌های خجالتی یک منِ بی‌آبرو دارند، آدم‌های صبور یک منِ طغیانگر، و آدم‌های پُرجنب‌وجوش یک فردِ افسرده توی وجودشان خواب است و فقط کافی است طی یک فرایند یا توی یک موقعیت به‌خصوص بیدار شود و البته معتقد بود که تمام کارهای بزرگ دنیا در خلال بیدار شدن آن منِ خفته رخ داده

انتظارِ قبل از خداحافظی توی ترمینال و راه‌آهن و فرودگاه شبیه به حرف آخر یک اعدامی است قبل از اینکه به دار آویخته شود. اغلب اعدامی‌ها قبل از قصاص حرفی نمی‌زنند، چون آن لحظه هر حرفی بزنند چیزی را کالبدشکافی می‌کنند و این دل کندن را سخت می‌کند.

در پاسخ پیامم نوشت: «مراقب زندگی من باش.» ‫این را خیلی تکرار می‌کرد، هر بار هم که می‌گفت چیزی توی دلم می‌لرزید.

اصلاً مگر دختر رازآلودی مثل او را می‌شد تصاحب کرد؟ تصاحب او برابر بود با تمام شدنش؛ ابهامات و آنچه در دل و ذهن و چشم‌های رُخشید نهفته بود باعث شده بود که این‌گونه توی سرم جولان دهد. من داشتم به او فکر می‌کردم، چون می‌خواستم کشفش کنم، نه تصاحب.

اساساً اشتباه ریشه‌کن نمی‌شود؛ عکس‌العمل آدم‌ها پس از اشتباه است که سرنوشتشان را می‌سازد.

به‌قول موتاجان دانشگاه و کتاب و حتی کارْ شروط لازم و کافی برای بزرگ شدن آدم نیست، بزرگ به آن مفهوم که بتواند به خودش اعتماد کند. می‌گفت معاشرت و انتخاب و اشتباه فراوان لازم است تا آدم به آن مرحله برسد که دیگر پس از اشتباهات خود سرخورده نشود. منظورش این بود اساساً اشتباه ریشه‌کن نمی‌شود؛ عکس‌العمل آدم‌ها پس از اشتباه است که سرنوشتشان را می‌سازد.

صدها نفر آدم با فضاهای ذهنی مختلف و توانایی‌های متفاوت محکوم بودند به حرکت در مسیری که برایشان تعیین شده بود. نه از مسیر لذت می‌بردند نه لزوماً انتهای این مسیر ختم می‌شد به آرزوهایشان.

من بیشتر از هر چیزی عاشق ذهن عجیب و درعین‌حال سادهٔ رُخشید بودم: عجیب مثل قصه‌هایی که برای موسیقی‌ها می‌ساخت و ساده مانند همان کتلت و پارک کوچک و زاویه‌دیدی که محل بازی کودکان بود.

گفتم: «خانم رُخشید.» بدون معطلی از جایش بلند شد و لباس یکدست مشکی‌اش را مرتب کرد و گفت: «معذرت می‌خوام، من گوشی‌م خاموش شده بود. داشتم شما رو می‌گرفتم.» خواستم بگویم من هم مانند آنتن‌های قدیمی، که روی هر موجی تنظیم می‌کردی فقط و فقط یک شبکه را می‌گرفتند، تو را گرفته‌ام و جز این صدایت که قسم می‌خورم فقط کار صوت و حنجره نیست و منشأ آن جایی است خارج از جَو، لابه‌لای زمزمهٔ سیارات کهکشان راه شیری هیچ‌چیز دیگر نمی‌توانست من را به خودم و به این سالن پُرهیاهو و صحنهٔ فیلم‌برداری بیاورد.

موتاجان می‌گفت همهٔ آدم‌ها یک منِ دیگر توی وجودشان هست که هیچ ربطی به من حاضرشان ندارد. او اعتقاد داشت آدم‌های ترسو یک شجاع درونشان زندگی می‌کند، آدم‌های خجالتی یک منِ بی‌آبرو دارند، آدم‌های صبور یک منِ طغیانگر، و آدم‌های پُرجنب‌وجوش یک فردِ افسرده توی وجودشان خواب است و فقط کافی است طی یک فرایند یا توی یک موقعیت به‌خصوص بیدار شود و البته معتقد بود که تمام کارهای بزرگ دنیا در خلال بیدار شدن آن منِ خفته رخ داده است.

سکوت کردن به‌وقت درددل را هم از خود موتاجان یاد گرفته بودم، کاری که اکثر آدم‌ها نمی‌فهمند که وقتی یک نفر دلش می‌خواهد دردِدل کند یاد حرف‌های خودشان نیفتند و اجازه بدهند طرف مقابل راحت حرف بزند. به‌قول موتاجان، حرف زدن خیلی چیز مهمی است؛ آدم اگر حرف نزند، خودش هم نمی‌فهمد چه مرگش است، اما کلاً آدم باید خیلی خوش‌اقبال باشد که مخاطبش ارزش سکوت را درک کند.

یعنی موتاجان می‌گفت همهٔ آدم‌ها یک منِ دیگر توی وجودشان هست که هیچ ربطی به من حاضرشان ندارد. ‫او اعتقاد داشت آدم‌های ترسو یک شجاع درونشان زندگی می‌کند، آدم‌های خجالتی یک منِ بی‌آبرو دارند، آدم‌های صبور یک منِ طغیانگر، و آدم‌های پُرجنب‌وجوش یک فردِ افسرده توی وجودشان خواب است و فقط کافی است طی یک فرایند یا توی یک موقعیت به‌خصوص بیدار شود و البته معتقد بود که تمام کارهای بزرگ دنیا در خلال بیدار شدن آن منِ خفته رخ داده است.

من همهٔ این‌ها را می‌دانستم، اما دیگر حوصله‌ام از دست زندگی سر آمده بود

من تمام این آرزوها را برای خودم نوشته بودم، چون معلم ادبیاتمان همیشه گوشزد می‌کرد رؤیاهایتان را بنویسید؛ مدام می‌گفت شما با نوشتن آرزوهایتان به آن‌ها قدرت تبدیل شدن به واقعیت می‌بخشید. اما مشکل اینجا بود که من عقده‌های کودکی‌ام را با رؤیا اشتباه گرفته بودم، یعنی خیلی فرصت نداشتم فکر کنم ببینم رؤیایم چیست.

به‌قول موتاجان دانشگاه و کتاب و حتی کارْ شروط لازم و کافی برای بزرگ شدن آدم نیست، بزرگ به آن مفهوم که بتواند به خودش اعتماد کند. می‌گفت معاشرت و انتخاب و اشتباه فراوان لازم است تا آدم به آن مرحله برسد که دیگر پس از اشتباهات خود سرخورده نشود. منظورش این بود اساساً اشتباه ریشه‌کن نمی‌شود؛ عکس‌العمل آدم‌ها پس از اشتباه است که سرنوشتشان را می‌سازد.

صدها نفر آدم با فضاهای ذهنی مختلف و توانایی‌های متفاوت محکوم بودند به حرکت در مسیری که برایشان تعیین شده بود. نه از مسیر لذت می‌بردند نه لزوماً انتهای این مسیر ختم می‌شد به آرزوهایشان.

قدم زدن، موسیقی گوش دادن، کتاب خواندن، فیلم دیدن، همه‌شان ذوق می‌خواهد؛ یعنی ذوق اگر نباشد آدم زندگی نمی‌کند، بردگی می‌کند، و ذوق من گره عجیبی خورده بود به پول.