حمید احمدی

حمید احمدی، پژوهشگر و نظریه‌پرداز علوم سیاسی ایران، در سال ۱۳۳۶ در مشهد چشم به جهان گشود. تحصیلات متوسطه‌ی خود را در همین شهر به پایان رساند؛ سپس مسیر دانشگاهی خود را در رشته‌ی علوم سیاسی ادامه داد و در سال ۱۳۶۳ مدرک کارشناسی و کارشناسی‌ارشد خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد. در ادامه برای تحصیلات تکمیلی راهی کانادا شد و سرانجام در سال ۱۳۷۴ در دانشگاه کارلتون کانادا با دفاع از رساله‌ای با عنوان «سیاست ناسیونالیسم قومی در ایران» موفق به دریافت درجه‌ی دکتری شد. از ابتدای دهه‌ی ۱۳۶۰ تا پایان این دهه به‌عنوان مفسر سیاسی، تحلیلگر و مترجم مسائل خاورمیانه در مطبوعات ایران فعالیت داشت و همزمان مسئولیت کرسی خاورمیانه در سرویس خارجی روزنامه‌ی کیهان را بر عهده داشت؛ تجربه‌ای که نقش مهمی در شکل‌گیری نگاه تحلیلی و منطقه‌محور او ایفا کرد. حمید احمدی به عضویت هیئت‌علمی دانشگاه تهران نیز درآمد و به‌عنوان استاد تمام علوم سیاسی در دانشکده‌ی حقوق و علوم سیاسی این دانشگاه به تدریس پرداخت و در مقاطعی نیز مدیریت گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران را از بهمن ۱۳۷۷ تا فروردین ۱۳۸۲ عهده‌دار شد. او پژوهشگر ارشد و مدیر گروه «کشمکش و همکاری در خاورمیانه» در مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه بوده و سردبیری فصل‌نامه‌ی «مطالعات خاورمیانه» را نیز بر عهده داشته و سابقه‌ی تدریس در دانشگاه لیون فرانسه و دانشگاه فنی خاورمیانه‌ی ترکیه را نیز در کارنامه‌ی علمی خود ثبت کرده است. حوزه‌های مطالعاتی حمید احمدی طیف گسترده‌ای از سیاست خارجی ایران، سیاست و حکومت در خاورمیانه، جامعه‌شناسی سیاسی ایران، نظریه‌های روابط بین‌الملل، هویت ملی، قومیت و جنبش‌های اسلامی را در بر می‌گیرد و آثار او در این زمینه‌ها جایگاه قابل‌توجهی در محافل دانشگاهی یافته است. این نویسنده بیش از ۱۰ عنوان تألیف و ترجمه منتشر کرده و مقالات متعددی را به پارسی، انگلیسی و عربی نوشته است. از مهم‌ترین آثار تألیفی او می‌توان به کتاب‌هایی چون «قومیت و قومیت‌گرایی در ایران: از افسانه تا واقعیت»، «بنیادهای هویت ملی ایران»، «سیاست و حکومت در خاورمیانه و شمال آفریقا»، «جامعه‌شناسی سیاسی جنبش‌های اسلامی»، «مدیریت سیاسی بحران‌های قومی»، «روابط ایران و عربستان در سده‌ی بیستم»، «دموکراسی انجمنی و ثبات سیاسی در جوامع ناهمگون» و «سیری در اندیشه‌ی حزب بعث در جهان عرب» اشاره کرد. او آثاری مهم از اندیشمندانی چون زبیگنیف برژینسکی، احمد اشرف، دیوید ریچی، هرایر دکمجیان، جیکوب لاندو، فیلیپ اَگی و... را به پارسی برگردانده است. حمید احمدی از مدافعان ایده‌ی هویت ملی ایرانی و منتقد جریان‌های تجزیه‌طلب قومی به شمار رفته و در آثارش بر اهمیت تمامیت ارضی ایران تأکید کرده و در عین حال از منتقدان مدرک‌گرایی و مناسبات رانتی در نظام دانشگاهی ایران بوده است.

کتاب کشمکش های منطقه ای و بین المللی در خاورمیانه (غرب آسیا) و شمال افریقا برگزیده‌ی چهل‌ودومین دوره‌ی کتاب سال در حوزه‌ی علوم سیاسی بوده است. جایگاه علمی حمید احمدی با دریافت جایزه‌ی نخستین دوره‌ی بین‌المللی حمید عنایت و قرارگرفتن در شمار پژوهشگران برجسته‌ی دانشگاه تهران تثبیت شد. مجموعه‌ی فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و تحلیلی، او را به یکی از چهره‌های اثرگذار علوم سیاسی در ایران معاصر تبدیل کرده است.