کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن

کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن نوشته ادوارد لویی، از کشف عکسی آغاز می‌شود که تصویر آشنای یک پسر از مادرش را برهم می‌زند. زن جوان در عکس، با مادری که او میان کارهای خانه، تنگدستی و تحقیر شناخته، تفاوت دارد. همین فاصله، پرسشی را پیش می‌کشد: چه چیزهایی فرصت زندگی دیگری را از این زن گرفته‌اند؟ محمدجواد کمالی و بهنود فرازمند متن را ترجمه کرده‌اند. این کتاب صوتی با گویندگی فرهاد گرجی منتشر شده و نشر واوخوان ناشر نسخه‌ی صوتی است. روایت، هم زندگی مادر را بازمی‌نگرد و هم سهم پسر را در رنج‌های او بررسی می‌کند.

درباره کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن

کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن، نوشته ادوارد لویی، روایت پسری از زندگی مادرش است که خاطرات شخصی را از مناسبات قدرت جدا نمی‌بیند. فضای اصلی روایت، خانه‌ای در روستایی در شمال فرانسه است؛ جایی که کار کارخانه، کمبود پول، مسئولیت فرزندان و انتظارهای متفاوت از زنان و مردان، دامنه‌ی انتخاب‌ها را تعیین می‌کنند. مادر پیش از آنکه فقط در نقش مراقبت‌کننده از دیگران شناخته شود، آرزوی آشپزشدن داشته است. نویسنده فاصله‌ی میان این آرزو و زندگی روزمره‌ی او را بررسی کرده است. توجه روایت به بدن نیز از همین‌جا می‌آید: خستگی، حالت چهره، لباس و حتی شیوه‌ی ایستادن، نشانه‌هایی از فشار محیط یا امکان آسودگی هستند. خانه در این روایت صرفاً محل وقوع اتفاق‌ها نیست؛ کارهای تکراری و تقسیم نابرابر مسئولیت‌ها، تجربه‌ی مادر از زندگی را شکل می‌دهند. نویسنده نشان می‌دهد که محرومیت فقط نداشتن پول نیست و می‌تواند فرصت آموختن، رفت‌وآمد، دوستی و تصمیم‌گرفتن را نیز محدود کند.
کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن در چهار بخش شماره‌گذاری‌شده پیش می‌رود. خاطره‌ها همیشه براساس ترتیب وقوع کنار هم قرار نمی‌گیرند؛ یک عکس، یک تماس تلفنی یا یادآوری جمله‌ای قدیمی، مسیر بازگشت به گذشته را باز می‌کند. راوی گاهی مادر را خطاب قرار می‌دهد و گاهی از فاصله درباره‌ی او حرف می‌زند. این جابه‌جایی، نزدیکی عاطفی و دشواری شناخت دیگری را هم‌زمان نشان می‌دهد. بخش مهمی از روایت به شرم طبقاتی اختصاص دارد؛ احساسی که حتی کلمه‌ها، سلیقه‌ها و رابطه‌ی مادر و پسر را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. پسر، هنگام ورود به محیط تحصیلی متفاوت، گذشته‌ی خود را پنهان می‌کند و گاه همان تحقیرهایی را بازتولید می‌کند که از آن‌ها رنج برده است. نویسنده مادر را نیز بی‌خطا تصویر نمی‌کند و خاطرات آزاردهنده‌ی کودکی را حذف نکرده است. او از جایگاه کسی می‌نویسد که هم آسیب دیده و هم آسیب رسانده است. روایت همچنین درباره‌ی خود نوشتن سؤال می‌کند: آیا ادبیات می‌تواند زندگی‌ای را توضیح دهد که مدت‌ها نادیده مانده است؟ شنونده در کنار سرگذشت مادر، با بازنگری راوی در داوری‌های پیشینش همراه می‌شود؛ بازنگری‌ای که فهمیدن را جایگزین تبرئه‌کردن یا محکوم‌کردن بی‌چون‌وچرا نمی‌کند.

خلاصه کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
پسری عکسی از جوانی مادرش پیدا می‌کند و در چهره‌ی او امکان‌هایی را می‌بیند که در خاطرات کودکی خودش حضور ندارند. او به گذشته بازمی‌گردد: مادری که تحصیلش ناتمام مانده، مسئولیت فرزندان را بر دوش گرفته و میان تنگدستی و رفتار تحقیرآمیز همسرش گرفتار شده است. تلاش زن برای ترتیب‌دادن تعطیلات و تجربه‌ی دوستی، روزنه‌هایی به زندگی متفاوت می‌گشاید. پسر نیز راه تحصیل را پیش می‌گیرد، اما ورودش به محیطی دیگر فاصله‌ی دردناکی میان آن‌ها ایجاد می‌کند. کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن، از دل این خاطرات، داستان زنی را دنبال می‌کند که خواسته‌هایش زیر مسئولیت‌های روزانه پنهان مانده‌اند و پسری که تازه می‌فهمد شناختن مادرش به معنای دیدن زندگی او فراتر از نقش مادری است.

چرا باید کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن را بشنویم؟

دلایل شنیدن این کتاب صوتی را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• روایت، تأثیر نابرابری اقتصادی بر انتخاب‌های شخصی و روابط نزدیک را در موقعیت‌های مشخص نشان می‌دهد.
• اعتراف‌های راوی، امکان اندیشیدن به سهم فرزندان در نادیده‌گرفتن خواسته‌های مادر را فراهم می‌کند.
• توجه به شرم طبقاتی، رابطه‌ی تحصیل، احساس تعلق و فاصله‌گرفتن از محیط کودکی را روشن‌تر می‌کند.

شنیدن این کتاب صوتی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• علاقه‌مندان به روایت‌های خاطره‌محور درباره‌ی رابطه‌ی مادر و فرزند می‌توانند مخاطب این کتاب صوتی باشند.
• شنوندگان علاقه‌مند به مسائل زنان و نابرابری طبقاتی، موضوع‌های مورد توجه خود را در این روایت می‌یابند.
• مخاطبان علاقه‌مند به بررسی احساس شرم و تعلق نیز می‌توانند با دغدغه‌های راوی همراه شوند.

بخشی از کتاب صوتی نبردها و تحولات یک زن

«سالی که آن زن می‌خواست به تعطیلات برود
وارد آشپزخانه شد و به ما گفت که تصمیمش را گرفته. قرار شد باهم راه بیفتیم. او چند بار اقامتش در کوهستان را در کودکی به یاد می‌آورد، آن زمانی که پزشکان مرتب او را برای درمان آسم شدیدش به منطقه‌ی کوهستانی ماسیف سانترال می‌فرستادند. با پدرم مشغول تماشای تلویزیون بودیم که گفت: راه بیفتیم برویم کوه. پدرم خندید. به تماشای برنامه‌ی مورد علاقه‌اش ادامه داد و گفت: این دیگر باز چه ایده‌ای است.
زن روز قبلش با یک مددکار اجتماعی دیدار کرده بود. مددکار برایش توضیح داده بود که دولت برای خانواده‌هایی مثل ما که پول رفتن به تعطیلات را ندارند طرح‌وبرنامه‌هایی دارد و او کم‌کم امیدوارتر شد.
زن چند بار به ساختمان کوچکی که در حاشیه‌ی کشتزارها و کارخانه‌ی ذوب‌آهن قرار داشت رفت‌وآمد کرد، چون دفترهای خدمات اجتماعی در آن ساختمان قرار داشتند. هر دفعه با انبوهی کاغذ و سند و مدرک زیر بغل برمی‌گشت، از گرمای کاغذها معلوم بود به‌تازگی از دستگاه فتوکپی بیرون آمده بودند. قبلاً هرگز ندیده بودم بدنش یا صورتش این‌قدر پرانرژی باشد.
مدارک را روی میز می‌گذاشت و تای آن‌ها را باز می‌کرد تا به پدرم نشان دهد، اما او حتی یک لحظه هم صورتش را از تلویزیون برنمی‌گرداند. پدرم در جواب می‌گفت که علاقه‌ای به این موضوع ندارد. زن هم همان جا خشکش می‌زد. آخرِ سر رو به من می‌کرد، اما راستش من هم به حرف‌هایش گوش نمی‌دادم، نمی‌دانم چرا، شاید چون‌که ناخودآگاه از پدرم تقلید می‌کردم، شاید هم چون‌که از شنیدن شرح جزءبه‌جزء کارهایش خسته می‌شدم.
پدرم دست از مسخره‌کردنش برنداشت، اما او تسلیم نشد. بیشتر وقت‌ها می‌دیدم چند بار در روز به‌سمت خواربارفروشی روستا می‌رفت تا از دستگاه فتوکپی کنارِ صندوق فروشگاه استفاده کند.»