کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش گفتاری است از مسعود زنجانی که موسسه سروش مولانا آن را منتشر کرده است. این کتاب صوتی با گویندگی مسعود زنجانی ضبط شده و به موضوع نیایش، معنای عمیق دعا و نسبت آن با هنر می‌پردازد. در این گفتار، نیایش به‌عنوان نوعی خرد عملی و شیوه بودن در جهان بررسی شده و سپس هنر در معنای امروزی آن، به‌ویژه سینما، در نسبت با نیایش فهم می‌شود. کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش شنونده را وارد گفت‌وگویی فلسفی، عرفانی و هنری می‌کند که در آن نام‌هایی چون آندری تارکوفسکی، مولانا، حافظ، نیچه، مارتین بوبر و نوالیس حضور پررنگی دارند.

درباره کتاب هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش گفتاری است که در آن مسعود زنجانی از دو معنای متفاوت واژه هنر سخن گفته است. در بخش نخست، کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش هنر را در معنای کهن و پهناور آن، یعنی خرد عملی، توضیح داده است؛ جایی که خوشبختی، آزادی و رستگاری نوعی هنر به‌شمار می‌آیند و نیایش نیز در همین افق فهم می‌شود. زنجانی نشان می‌دهد نیایش زمانی معنا پیدا می‌کند که با اندیشیدن، خودآگاهی، خلوت، آهستگی و تنهایی گره بخورد و از سطح عادت‌های روزمره، شعارها و دعاهای طوطی‌وار فاصله بگیرد. در ادامه کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش معنای دوم هنر، یعنی هنرهای زیبا مانند نقاشی، موسیقی و به‌ویژه سینما را پیش می‌کشد و با تکیه‌بر سینمای آندری تارکوفسکی از هنر به‌مثابه نیایش سخن گفته است. در این نگاه، هر اثر هنری را نمی‌توان هنر نامید و میان تکنسین‌های هنر و هنرمندان اصیل تفاوت گذاشته می‌شود. زنجانی با اشاره به فیلم‌هایی مانند آینه و ایثار، نیایش را به‌صورت گفت‌وگو با خود حقیقی، رهاشدن از منیت، ترک عادت‌های فکری و قضاوت‌های روزمره و ورود به ساحت رازناک هستی توضیح داده است. در این مسیر، نسبت نیایش با ایمان، عشق، مسئولیت فردی، بیماری‌های روحی و معنوی، و نقد اومانیسم و مصرف‌گرایی هنری نیز بررسی شده است.

خلاصه کتاب هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش

کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش نیایش را نه صرفاً مجموعه‌ای از الفاظ و درخواست‌ها، بلکه نوعی اندیشیدن، خودآگاهی و شیوه بودن معرفی کرده است. در این گفتار، نیایش به‌عنوان خرد عملی توضیح داده می‌شود که بدون خلوت، سکوت درونی، ترک عادت‌های روزمره و رهاکردن داوری‌های شتاب‌زده شکل نمی‌گیرد. نیایش گفت‌وگو با خدا به‌مثابه حقیقت خود انسان است؛ حرکتی از خود کاذب به‌سوی خود حقیقی، از منیت به‌سوی گشودگی و تحیر در برابر راز هستی. کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش سپس هنرهای زیبا را در افق نیایش می‌نشاند و با تمرکز بر سینمای آندری تارکوفسکی، هنر را نیایشی می‌داند که شنونده و تماشاگر را به مواجهه با رنج، بیماری، ضعف و امکان دگرگونی درونی می‌کشاند. در این نگاه، ایمان هنر رهاکردن است نه چسبیدن به عقاید ثابت، و نیایش بیش از آنکه برای درمان بیماری‌های جسمی باشد، برای دیدن و درمان بیماری‌های معنوی و روحی انسان است.

چرا باید کتاب هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش را بشنویم؟

این کتاب صوتی نیایش را از قالب دعاهای عادت‌شده بیرون آورده و آن را به اندیشیدن، خودشناسی و تجربه هنر پیوند داده است. شنونده در کتاب صوتی هنر نیایش و هنر به مثابه نیایش با خوانشی تازه از دعا، ایمان، عشق و هنر روبه‌رو می‌شود و می‌بیند چگونه سینما و ادبیات می‌توانند به میدان نیایش و خودآگاهی بدل شوند.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره معنای دعا، نیایش، ایمان و رابطه آن با اندیشیدن هستند. همچنین به علاقه‌مندان فلسفه، عرفان، هنر، به‌ویژه سینما و دوست‌داران سینمای آندری تارکوفسکی پیشنهاد می‌شود که به پیوند میان هنر و ساحت معنوی زندگی توجه دارند.