دانلود و خرید کتاب صوتی راز

کتاب صوتی راز؛ رهایی از پندار، شهود حق (شرحی برگلشن راز شبستری؛ بخش دوم) نوشته‌ی مسیحا برزگر با گویندگی خود او و به‌کوشش نشر خانه معنا منتشر شده است. این کتاب صوتی ادامه‌ی شرح و گفت‌وگوهای نویسنده بر گلشن راز شیخ محمود شبستری است و شنونده را به دل بحث‌هایی می‌برد که در مرز عرفان، فلسفه، زبان و تجربه‌ی زیسته‌ی روزمره حرکت می‌کنند. مسیحا برزگر در این اثر با تکیه‌بر متن گلشن راز و الهام از سنت عرفانی ابن‌عربی، حلاج، مولانا و دیگر عارفان، مفاهیمی مانند وحدت وجود، بود و نمود، خیال خلاق، مرگ پیش از مرگ، عشق، توحید وجودی و نسبت حق و خلق را به‌زبان گفتاری و در قالب یک سلسله درس‌گفتار طولانی و پیوسته باز می‌کند. این کتاب صوتی بیش از آنکه یک «شرح درسی» خشک باشد، شبیه نشستن در حلقه‌ی درس و شنیدن گفت‌وگویی زنده است که در آن نویسنده از آیات، احادیث، ابیات گلشن راز، فصوص‌الحکم ابن‌عربی، مثال‌های روزمره، فیلم‌های سینمایی، خاطره‌ها و تصویرهای حسی استفاده کرده است تا مفاهیم دشوار عرفانی را در تجربه‌ی عادی زندگی نشان دهد. راز؛ رهایی از پندار، شهود حق شنونده را از بحث نظری صرف فراتر می‌برد و او را با پرسش‌هایی بنیادین درباره‌ی معنای معنا، واقعیت، رهایی از من، و نسبت عشق با مرگ و زندگی روبه‌رو می‌کند.

درباره کتاب راز؛ رهایی از پندار، شهود حق (شرحی برگلشن راز شبستری؛بخش دوم)

کتاب راز؛ رهایی از پندار، شهود حق (شرحی برگلشن راز شبستری؛ بخش دوم) ادامه‌ی مسیری است که مسیحا برزگر در شرح منظومه‌ی گلشن راز آغاز کرده است. در این کتاب صوتی، نویسنده از دل ابیات شبستری به جهان فکری ابن‌عربی و سنت وحدت وجود پل می‌زند و با نقل رؤیای مبشّره‌ی ابن‌عربی و دریافت کتاب فصوص‌الحکم از پیامبر، جایگاه «کتاب بیداری» را در عرفان اسلامی توضیح داده است. سپس نشان می‌دهد که چگونه یک جوان ایرانی به نام شیخ محمود شبستری همان مضامین را در هزار و یک بیت فارسی در گلشن راز صورت‌بندی کرده است. در این میان، تفاوت «مسئله» و «راز» طرح شده است: مسئله چهارچوب دارد و حل می‌شود، اما راز چهارچوب‌ناپذیر است و قرار نیست «فهمیده» شود، بلکه باید «زندگی» شود. کتاب راز؛ رهایی از پندار، شهود حق در این بخش‌ها مدام بر این نکته تأکید کرده است که گلشن راز «گلشن بی‌دیوار» است؛ هرچه بیشتر در آن گردش شود، حیرت افزون‌تر می‌شود و همین حیرت، لطافت و لطف این گلشن است. در ادامه‌ی کتاب صوتی راز؛ رهایی از پندار، شهود حق، نویسنده با تکیه‌بر ابیات شبستری «جز حق نیست دیگر هستی» و خوانش ابن‌عربی از وحدت وجود، به‌تفصیل به نسبت حق و خلق، شیطان و اله، بود و نمود، ابر و صورت‌های درون ابر، و مفهوم «نمود وهمی» پرداخته است. او با آوردن مثال‌هایی از ابر و شکل‌های خیالی در آن، گل کوچک زرد کنار جویبار، سونامی، جنگ‌ها، قحطی، و حتی بازی‌های ویدیویی و فیلمی مانند Season of Miracles (در روایت او) نشان داده است که چگونه ذهن با چسبیدن به معناهای ثابت، از دیدن خود واقعیت باز می‌ماند. ساختار کتاب صوتی فصل‌بندی کلاسیک ندارد، بلکه به‌صورت یک جریان پیوسته از گفتارهاست که در آن محورهایی مانند: معنای معنا، بی‌معنایی به‌معنای نبودن معنای جدا از رویداد، توحید الوهی و توحید وجودی، مرگ پیش از مرگ، عشق به‌عنوان شعله‌ای که عاشق و معشوق را می‌سوزاند، نقش من و وهم جدایی، و نسبت سلوک و جست‌وجو با رخداد بودن همه‌چیز، بارها از زاویه‌های مختلف باز شده است. در خلال این گفتارها، نویسنده گاهی به‌طور مستقیم ابیات گلشن راز و عبارات عربی ابن‌عربی را می‌خواند و سپس آن‌ها را با زبان امروز و مثال‌های روزمره توضیح می‌دهد.

خلاصه کتاب راز؛ رهایی از پندار، شهود حق (شرحی برگلشن راز شبستری؛بخش دوم)

در این کتاب صوتی، مسیحا برزگر از همان آغاز با ستایش خدایی که «دانه را می‌شکافد و لبخند سبز جوانه را بر چهره‌ی خاک می‌نشاند» وارد بحثی می‌شود که محور اصلی آن وحدت وجود و رهایی از پندار جدایی است. نقطه‌ی عزیمت او ابیات گلشن راز است که می‌گوید: «جز حق نیست دیگر هستی»؛ از اینجا نویسنده توضیح می‌دهد که اگر چیزی اساساً هست، حق است و هرچه غیر از حق به‌نظر می‌رسد، «نمود وهمی» است نه «بود». برای روشن‌کردن این تمایز، مثال ابر و شکل‌های درون ابر را می‌آورد: صورت دیو، فرشته، اسب یا انسان در ابر، واقعیت مستقل ندارند؛ همه‌ی آن‌ها صورت‌های یک ابر واحدند. به همین قیاس، همه‌ی اشیا و اشخاص، صورت‌های خیالین یک حقیقت واحدند. کتاب صوتی سپس با استناد به ابن‌عربی و فصوص‌الحکم، این ایده را بسط می‌دهد که «هر جزء عالم، همه‌ی عالم است» و «هر گل کوچک، ممثّل کل وجود». از اینجا بحث وحدت و کثرت، واحد و وحید، و نسبت وجود با همه‌ی اشیا طرح شده است: وجود نه‌فقط واحد است، بلکه وحید است؛ یعنی تصور دومی در کنار آن ممکن نیست. نسبت وجود با همه‌ی اشیا یکسان است، همان‌طور که نسبت ابر با همه‌ی صورت‌های درون خود یکسان است. وقتی گفته می‌شود «درخت موجود است» و «خدا موجود است»، در هر دو مورد درواقع از یک وجود سخن گفته شده است. بخش مهمی از کتاب به «معنای معنا» اختصاص دارد. نویسنده با اشاره به بحث‌های فلسفی درباره‌ی meaning توضیح داده است که هیچ شیء یا رویدادی معنایی جدا از خودش ندارد؛ خود رویداد، معنای خودش است. جست‌وجوی معنای بیرونی برای باران، سونامی، جنگ یا حتی یک درخت، انسان را از دیدن خود واقعیت بازمی‌دارد و او را در ورطه‌ی ذهنیات می‌اندازد. ادراک «بی‌معنایی» به این معنا که چیزی بیرون از خود رویداد نیست، انسان را به ساحت تماشا می‌برد؛ جایی که باران، فقط باران است و درخت، فقط درخت. در ادامه، کتاب صوتی به مسئله‌ی شر، رنج، سونامی، استالین، قحطی و خشونت می‌پردازد و نشان می‌دهد که ذهن با تعریف خاص خود از عدالت، نمی‌تواند عدالت هستی‌شناسانه را ببیند. با مثال‌هایی از طبیعت (حمله‌ی کفتار به بچه‌فیل و سپس گرسنگی توله‌کفتارها) نشان داده شده است که نگاه جزءنگر ذهن، مدام بی‌عدالتی می‌بیند، درحالی‌که نگاه کل‌نگر حق، جز توازن و تعادل نمی‌بیند. آیات «ما تری فی خلق الرحمن من تفاوت» و «فارجع البصر» در همین زمینه خوانده شده‌اند. یکی از محورهای پررنگ کتاب، نقد «من» و سلوک مبتنی‌بر تقویت من است. نویسنده توضیح داده است که فکرها صورت‌گر شخص‌اند و «من» چیزی جز صورت‌هایی نیست که فکرها می‌سازند. سالک وقتی می‌گوید «سال‌ها فکر من این است که از کجا آمده‌ام»، درواقع بر یک من موهوم تکیه کرده است. در منطق وحدت وجود، معدوم (من) نمی‌تواند به واجب‌الوجود برسد؛ حق خود، قهرمان هزارچهره‌ای است که در همه‌ی نقش‌ها ظاهر می‌شود و نیازی به سلوک برای رسیدن به خود ندارد. از اینجا، توحید الوهی (نفی کثرت الهه‌ها) از توحید وجودی (نفی کثرت وجود) تفکیک شده است و نشان داده شده که گلشن راز از توحید الهی فراتر رفته و به توحید وجودی رسیده است. بخش دیگری از کتاب به حدیث «موتوا قبل أن تموتوا» و مفهوم «مرگ پیش از مرگ» اختصاص دارد. مرگ پیش از مرگ یعنی تجربه‌ی فنای من پیش از مرگ جسمانی؛ جایی که سالک دیگر ثقل و سنگینی خود را احساس نمی‌کند. نویسنده با مثال‌های فراوان (از فیلمی درباره‌ی دختر ده‌ساله‌ای که در مسابقه‌ی املا عمداً می‌بازد تا رقیبش شاد شود، تا داستان رفتن به مکه و فرستادن خدمتکار به‌جای خود) نشان داده است که چگونه اعمال دینی و معنوی می‌توانند من را فربه‌تر کنند، مگر آنکه به‌معنای واقعی «خود را کنار بگذارند» و دیگری را مقدم کنند. در اینجا عشق به‌عنوان شعله‌ای معرفی شده است که هرچه جز معشوق است می‌سوزاند؛ وقتی عاشق می‌سوزد، معشوق هم به‌عنوان «دیگری» محو می‌شود و فقط عشق می‌ماند. کتاب صوتی همچنین به نسبت خیال، رویا و واقعیت می‌پردازد. جهان به‌عنوان «فکرتی در عقل کل» یا «خیال خلاق حق» تصویر شده است؛ همان‌طور که در ذهن انسان، یک فکر می‌تواند جهانی از صورت‌ها بیافریند و سپس با محوشدن آن فکر، همه‌ی آن صورت‌ها ناپدید شوند، در خیال خلاق حق نیز با هر فکرت، بی‌نهایت کائنات پدید می‌آیند و با برداشته‌شدن عنایت، محو می‌شوند. از این منظر، پرسش «بعد از مرگ چه می‌شود؟» شبیه پرسش کاراکتری در خواب است که می‌پرسد بعد از بیدارشدنِ خواب‌بیننده چه بر سر او می‌آید؛ مرگ، بیداری از خواب است و کاراکترِ درون خواب هرگز بیدار نمی‌شود. در پایان، کتاب به این جمع‌بندی نزدیک شده است که رهایی از پندار و شهود حق، رخدادی است که هم‌اکنون در همه‌چیز جریان دارد: در پرواز گنجشک به‌سوی دانه، در گربه‌ای که به بچه‌هایش شیر می‌دهد، در نسیم، در خنده‌ی یک کودک، در چرخش کهکشان‌ها. حق همواره در حال شهود ذات خویش است و «من» یکی از صورت‌های این شهود است. جست‌وجوی رهایی نیز خود رهایی است که در صورت جست‌وجو ظاهر شده است.

چرا باید کتاب راز؛ رهایی از پندار، شهود حق (شرحی برگلشن راز شبستری؛بخش دوم) را بشنویم؟

شنیدن این کتاب صوتی برای کسانی که با گلشن راز، ابن‌عربی یا مفاهیم وحدت وجود آشنا هستند، فرصتی است تا این مباحث را نه در قالب متن مکتوب، بلکه در قالب گفتاری زنده و پر از مثال‌های امروزی تجربه کنند. کتاب راز؛ رهایی از پندار، شهود حق مفاهیم سنگینی مانند توحید وجودی، نسبت حق و خلق، مسئله‌ی شر، معنای معنا، مرگ پیش از مرگ و نقش من را از سطح بحث نظری به سطح تجربه‌ی روزمره می‌آورد؛ از بازی‌های ویدیویی و فیلم‌های هالیوودی تا سونامی، کفتار و بچه‌فیل، گربه‌ی انباری، گل کوچک کنار جویبار و حتی شوخی با آگهی «خداشناسی در سه جلسه». این ترکیب باعث می‌شود شنونده بتواند پیوند میان عرفان کلاسیک و زندگی امروز را لمس کند. این کتاب صوتی همچنین برای کسانی که درگیر سلوک مبتنی‌بر «بهتر شدن من» هستند، آینه‌ای انتقادی فراهم می‌کند. نویسنده نشان داده است که چگونه عبادت، ریاضت، زیارت و حتی کارهای خیر می‌توانند به‌جای برداشتن حجاب، من را قطورتر کنند؛ و در مقابل، چگونه یک انتخاب کوچک مثل فرستادن دیگری به مکه یا واگذاشتن مقام اول مسابقه به رقیب، می‌تواند نشانه‌ی نوعی خداورزی بی‌نام و بی‌ادعا باشد. شنونده در طول کتاب با این پرسش روبه‌رو می‌شود که آیا آنچه به‌نام معنویت انجام می‌شود، واقعاً رهایی از پندار است یا فقط آرایش تازه‌ای برای همان پندار. ویژگی دیگر این کتاب صوتی، تأکید آن بر «تماشا» به‌جای «تعبیر» است. بحث مفصل درباره‌ی معنای معنا و اینکه هر رویداد معنایی جدا از خود ندارد، شنونده را به‌سمت نوعی سکوت ذهنی و حضور حسی می‌برد؛ جایی که باران، درخت، خنده‌ی کودک یا حتی خبر یک فاجعه، پیش از آنکه به مفاهیم و قضاوت‌ها تبدیل شوند، به‌عنوان خودشان دیده می‌شوند. این جابه‌جایی از ذهن به تماشا، برای بسیاری از مخاطبان که از انبوه تحلیل‌ها و تفسیرهای معنوی خسته‌اند، می‌تواند تجربه‌ای تازه باشد. درنهایت، کتاب با طرح مکرر تصویرهایی مانند ابر و صورت‌هایش، گل کوچک زرد، کارگاه نیستی، خیال خلاق، و حدیث «موتوا قبل أن تموتوا» شنونده را به‌سمت نوعی شهود وجودی سوق می‌دهد: اینکه من، تو، شیطان، فرشته، کفر، ایمان، رنج و شادی، همه صورت‌های یک حقیقت واحدند. این نگاه اگرچه ممکن است برای ذهن ناآشنا چالش‌برانگیز باشد، اما برای کسانی که در پی فهم عمیق‌تری از وحدت وجود و نسبت خود با جهان هستند، می‌تواند افق تازه‌ای بگشاید.

شنیدن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

شنیدن این کتاب صوتی به کسانی پیشنهاد می‌شود که: - به عرفان اسلامی، به‌ویژه گلشن راز شبستری و اندیشه‌های ابن‌عربی علاقه‌مندند. - درگیر پرسش‌هایی مانند معنای زندگی، مسئله‌ی شر، عدالت الهی، و نسبت خدا و جهان هستند. - از معنویت‌های صرفاً اخلاقی یا شعاری خسته‌اند و به‌دنبال نگاهی ریشه‌ای‌تر به من، سلوک و رهایی می‌گردند. - با مفاهیم فلسفی و عرفانی آشنایی اولیه دارند و می‌خواهند آن‌ها را در قالب گفتار و مثال‌های روزمره دنبال کنند. - در حوزه‌های روان‌شناسی، فلسفه، الهیات، مطالعات دینی یا هنر و ادبیات کار می‌کنند و می‌خواهند زبان عرفان وحدت وجود را از نزدیک لمس کنند. به کسانی که به‌دنبال دستورالعمل‌های ساده و کوتاه‌مدت برای «موفقیت» یا «آرامش سریع» هستند، این کتاب صوتی چندان پیشنهاد نمی‌شود؛ زیرا بیشتر به ژرفای پرسش‌ها می‌رود تا ارائه‌ی نسخه‌های آماده.