کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست!

کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! نوشته مگان دیواین درباره‌ی زندگی پس از فقدان است؛ زندگی‌ای که قرار نیست با فراموش‌کردن عزیز ازدست‌رفته به وضعیت پیشین بازگردد. نویسنده که روان‌درمانگر است، پس از مرگ شریک زندگی‌اش فاصله‌ی میان توصیه‌های رایج درباره‌ی سوگ و نیاز واقعی سوگواران را تجربه می‌کند. پرسش اصلی این کتاب تفاوت میان برطرف‌کردن درد و مراقبت از درد است: چگونه می‌توان کنار اندوه ماند، بدون اینکه سوگوار را برای بهترشدن تحت‌فشار گذاشت؟ رومینا رشیدی وحید این کتاب را ترجمه کرده و انتشارات شیرانلی آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست!

کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! حاصل برخورد تجربه‌ی حرفه‌ای مگان دیواین با فقدانی شخصی است. نویسنده پیش از مرگ شریک زندگی‌اش، مت، در زمینه‌ی روان‌درمانی و حمایت از افرادی فعالیت داشت که تجربه‌های دشواری را پشت‌سر گذاشته بودند. مرگ ناگهانی مت هنگام شنا، دانسته‌های او را درباره‌ی اندوه به چالش کشید. دیواین در مواجهه با سوگ خود دریافت که بسیاری از حرف‌های امیدوارکننده، به‌جای تسلی‌دادن، احساس تنهایی و فهمیده‌نشدن ایجاد می‌کنند. نویسنده از همین فاصله آغاز کرده است: فاصله‌ی میان واقعیت درونی فرد داغ‌دیده و انتظاری که اطرافیان از روند بهترشدن او دارند. بحث اصلی، صرفاً تجربه‌ی غم نیست؛ مسئله به فرهنگی مربوط می‌شود که برای اندوه زمان تعیین می‌کند، از سوگوار انتظار پیشرفت دارد و گاهی ابراز درد را نشانه‌ی ناتوانی می‌داند. نوشته‌های شرکت‌کنندگان دوره‌های نوشتن درباره‌ی اندوه نیز در کنار تجربه‌های نویسنده آمده‌اند تا شکل‌های متفاوت مواجهه با فقدان دیده شوند.
کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! چهار بخش دارد. بخش نخست، فرهنگ مواجهه با اندوه را بررسی می‌کند و فصل‌هایی مانند «واقعیت فقدان» و «بی‌سوادی عاطفی و فرهنگ سرزنش» را در بر می‌گیرد. بخش دوم به زندگی در دل سوگ اختصاص دارد؛ تغییرات ذهنی و جسمانی، اضطراب، خواب، تصاویر تکرارشونده و نقش هنر از موضوعات این بخش‌اند. تمرین‌ها قرار نیست فقدان را جبران کنند؛ هدف، کاهش فشارهای اضافی و یافتن لحظه‌هایی تحمل‌پذیرتر است. بخش سوم به روابط با دوستان و خانواده، روشن‌کردن نیازهای فرد سوگوار و شکل‌دادن به جمعی حمایت‌گر اختصاص یافته است. بخش چهارم نیز ادامه‌ی زندگی را در پیوند با عشق و اندوه بررسی می‌کند. پیوست «چگونه به دوست سوگوار کمک کنیم؟» بحث همراهی را تکمیل می‌کند. نویسنده مطالعه‌ی پیوسته را شرط استفاده از مطالب نمی‌داند و کاهش تمرکز پس از فقدان را در نظر گرفته است. نگاه محوری او، جایگزین‌کردن انتظارِ بازگشت به گذشته با مراقبت از زندگی دگرگون‌شده است؛ زندگی‌ای که می‌تواند ادامه یابد، بی‌آنکه اهمیت رابطه‌ی ازدست‌رفته انکار شود.

خلاصه کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست!

مگان دیواین در کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! میان درد ناشی از فقدان و رنج اضافی ناشی از واکنش دیگران تمایز می‌گذارد. مرگ عزیزان را نمی‌توان با توصیه، مقایسه یا مثبت‌اندیشی جبران کرد؛ اما فشار برای فراموش‌کردن، دفاع‌کردن از اندوه و تظاهر به خوب‌بودن را می‌توان کاهش داد. نویسنده نشان می‌دهد که برخی عبارت‌های تسلی‌بخش، پیامی پنهان دارند: فرد نباید احساس فعلی خود را داشته باشد. پیشنهاد او، به‌رسمیت‌شناختن واقعیت فقدان و مراقبت از نیازهای جسمی، ذهنی و ارتباطی سوگوار است. همراهان نیز به‌جای یافتن توضیحی برای حادثه یا تحمیل معنایی رشددهنده به رنج، می‌توانند شنونده باشند و حمایت متناسب ارائه دهند. ادامه‌ی زندگی در این نگاه، حذف اندوه نیست؛ یافتن جایی برای درد و عشق در زندگی پس از فقدان است.

چرا باید کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت میان مراقبت از اندوه و تلاش برای حذف‌کردن درد را روشن می‌کند.
• علت آزاردهنده‌بودن برخی تسلیت‌ها و مقایسه‌های رایج را توضیح می‌دهد.
• تغییرات تمرکز، خواب و وضعیت جسمی پس از فقدان را بررسی می‌کند.
• به همراهان سوگوار کمک می‌کند نیازهای حمایتی او را بهتر بشناسند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اشکال ندارد اگر حالت خوب نیست! به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• افراد داغ‌دیده‌ای که زیر فشار انتظار دیگران برای بهترشدن هستند.
• دوستان و اعضای خانواده‌ای که می‌خواهند همراهی سنجیده‌تری با سوگوار داشته باشند.
• درمانگران و مشاورانی که به تجربه‌ی شخصی سوگ و نقد الگوهای رایج علاقه‌مندند.