کتاب تاب آوری

کتاب تاب‌آوری نوشته میرسبحان سادات و آمنه بابایی، موضوع مواجهه‌ی نوجوانان با دشواری‌های زندگی را از زاویه‌ی آموزش مهارت‌های زندگی بررسی می‌کند. نویسندگان تاب‌آوری را فراتر از تحمل‌کردن مشکلات می‌دانند؛ نوجوان تاب‌آور می‌تواند حمایت بگیرد، تصمیم‌های سالم‌تری بگیرد و مسیر رشد خود را در دل سختی‌ها پیدا کند. این کتاب برای همراهی مربیان نوجوان تدوین شده است و نقش مدرسه، روابط حمایتی و تجربه‌های مشارکتی را در پرورش این توانایی توضیح می‌دهد. انتشارات موسسه فرهنگی منادی تربیت این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاب آوری

کتاب تاب‌آوری نوشته میرسبحان سادات و آمنه بابایی، راهنمایی برای آشنایی مربیان با توانایی حفظ تعادل و ادامه‌دادن مسیر زندگی در موقعیت‌های دشوار است. نویسندگان نوجوان را صرفاً فردی آسیب‌پذیر نمی‌بینند و بر ظرفیت او برای یادگیری، کشف توانمندی‌ها و پیداکردن پاسخ‌های متناسب با شرایطش تکیه دارند. مباحث این کتاب در ۱۵ فصل تنظیم شده است. سه فصل نخست به آشنایی با شیوه‌ی استفاده از مطالب، تعاریف، اصول، ارزشیابی و ضرورت تاب‌آوری اختصاص دارد. فصل‌های چهارم تا چهاردهم راهبردهای ارتقای این مهارت را بررسی می‌کنند. عنوان‌هایی مانند «نقش کنترل داشتن و مسئولیت‌پذیری در تاب‌آوری»، «ارتباط معنویت و معنای زندگی با تاب‌آوری»، «اهمیت خودآگاهی در تاب‌آوری» و «نقش عادات سالم در تاب‌آوری» گستره‌ی موضوعات را نشان می‌دهند. فصل پایانی نیز موضوع رشد پس از آسیب را مطرح کرده است. نویسندگان مطالب را متناسب با نیازهای مربیان و والدین نوجوان انتخاب کرده‌اند و ملاحظات فرهنگ ایرانی ـ اسلامی را در تدوین محتوا در نظر گرفته‌اند.
کتاب تاب‌آوری آموزش را به انتقال اطلاعات محدود نمی‌کند. نویسندگان میان توضیح مستقیم مفاهیم و تأثیر غیرمستقیم محیط تفاوت می‌گذارند؛ رفتار مربی، کیفیت روابط همکلاسی‌ها و فرصت مشارکت می‌توانند بخشی از یادگیری باشند. پیشنهادهایی مانند چیدمان حلقه‌ای صندلی‌ها، تشکیل گروه‌های کوچک، تدوین قوانین به‌کمک دانش‌آموزان و فراهم‌کردن امکان اعتراض محترمانه، همین پیوند میان محیط و مهارت را روشن می‌کنند. مربی در این چارچوب، تسهیل‌کننده‌ی گفت‌وگو و الگویی رفتاری است، نه سخنرانی که پاسخ همه‌ی مسائل را از پیش تعیین کرده باشد. نمونه‌های موقعیتی از زندگی نوجوانان نیز بحث‌ها را به تجربه‌هایی مانند جابه‌جایی محل زندگی، دشواری دوست‌یابی و فشارهای خانوادگی نزدیک می‌کنند. مباحث ارزشیابی، شناخت اولیه‌ی وضعیت کلاس و مشاهده‌ی ویژگی‌های هر دانش‌آموز را مطرح کرده‌اند؛ نویسندگان استفاده از ارزیابی کمّی را به‌صورت عمومی در کلاس توصیه نمی‌کنند. پیش‌فرض مطالب، آشنایی مربی با کلیات مهارت‌های زندگی و ویژگی‌های نوجوانی است. خواننده درنتیجه با متنی روبه‌رو می‌شود که علاوه‌بر معرفی یک مهارت، درباره‌ی نوع همراهی بزرگسالان با نوجوانان و حدود نقش آموزش نیز بحث می‌کند.

خلاصه کتاب تاب آوری

نویسندگان در کتاب تاب‌آوری، توان عبور از فشار و انتخاب پاسخ‌های سازنده را مهارتی قابل‌یادگیری معرفی می‌کنند. حرف اصلی این است که تحمل خاموش، پنهان‌کردن احساسات یا کمک‌نگرفتن از دیگران نشانه‌ی تاب‌آوری نیست. نوجوان می‌تواند ناراحتی و نگرانی را تجربه کند و همچنان برای بهبود وضعیت خود قدم بردارد. آموزش این توانایی بهتر است پیش از بحران و در فضایی نسبتاً آرام آغاز شود، اما دانستن مفاهیم به‌تنهایی کافی نیست. تمرین، الگوبرداری و یادگیری از تجربه‌ها نقش تعیین‌کننده دارند. خودآگاهی، مدیریت هیجان، حل مسئله، مسئولیت‌پذیری و روابط حمایت‌کننده نیز اجزای مرتبط این فرایند هستند. مربی باید تفاوت‌های نوجوانان را بشناسد و به‌جای تحمیل یک پاسخ ثابت، زمینه‌ی مشارکت و پیداکردن مسیر مناسب هر فرد را فراهم کند.

چرا باید کتاب تاب آوری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تاب‌آوری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مرز تاب‌آوری را با تحمل منفعلانه، سرکوب احساسات و تصور آسیب‌ناپذیری روشن می‌کند.
• نمونه‌های مشخصی برای ایجاد فضای حمایتی و مشارکتی در کلاس ارائه می‌دهد.
• پیوند مهارت‌های زندگی را با مواجهه‌ی نوجوانان با فشار توضیح می‌دهد.
• حدود نقش مربی و ضرورت توجه به تفاوت‌های فردی را مشخص می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تاب‌آوری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مربیان نوجوان که آموزش مهارت‌های زندگی را دنبال می‌کنند.
• معلمان و مشاوران مدرسه که به ایجاد محیط حمایتی علاقه دارند.
• والدین نوجوانان که می‌خواهند نقش خود را در همراهی هنگام دشواری‌ها بهتر بشناسند.