کتاب بچه ماکارونیا

کتاب بچه ماکارونیا نوشته سهیلا علوی زاده، داستان مونا رستمی است؛ دختری که درست در آغاز هفته‌ی مبصری‌اش، خبر اسباب‌کشی خانواده به شهری بزرگ را می‌شنود. مونا دلش نمی‌خواهد از دخترعمویش پونه و مدرسه‌ی آشنا جدا شود. تجربه‌ی تمسخر مادر ناشنوایش هم باعث شده است از آشنایی با همکلاسی‌های تازه بترسد. مدرسه‌ی جدید برای او فقط جای درس‌خواندن نیست؛ جایی است که باید برای پذیرفته‌شدن و محافظت از مادرش چاره‌ای پیدا کند. انتشارات موسسه فرهنگی منادی تربیت این داستان را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بچه ماکارونیا

کتاب بچه ماکارونیا داستانی درباره‌ی جابه‌جایی، تعلق و مناسبات مدرسه است. سهیلا علوی زاده اتفاق‌ها را از زبان دانش‌آموزی کلاس‌سومی تعریف کرده است که رفتار دیگران را از دریچه‌ی خواسته‌ها و نگرانی‌های خودش می‌بیند. مونا به مبصری علاقه دارد؛ نزدیکی به معلم، نشستن روی صندلی مخصوص و اجازه‌ی رفت‌وآمد در راهرو برایش لذت‌بخش است. همین مسئولیت کوچک، کم‌کم معنایی فراتر پیدا می‌کند. مونا تصور می‌کند قدرت مبصر می‌تواند جلوی تمسخر را بگیرد. مادر او ناشنواست و ارتباطشان با زبان اشاره شکل گرفته است. حرکت دست‌ها هنگام حرف‌زدن، برای مونا بخشی عادی از ارتباط است اما بعضی همکلاسی‌ها همین تفاوت را دستمایه‌ی آزار می‌کنند. داستان، ترس دختر از حضور مادر در مدرسه را کنار علاقه‌ی مادر به شرکت در جمع خانواده‌ها قرار می‌دهد. این فاصله، مسئله‌ی پذیرفته‌شدن را از روابط بچه‌ها فراتر می‌برد و به رابطه‌ی مادر و دختر پیوند می‌زند.
کتاب بچه ماکارونیا زندگی مدرسه را جدا از وضعیت خانه نشان نمی‌دهد. بیکاری پدر، نگرانی از شهریه، شغل تازه‌ی رانندگی سرویس و تصمیم مادر برای خیاطی، بر تجربه‌ی مونا اثر می‌گذارند. حتی تکلیفی مثل دیکته، پس از دورشدن از زن‌عمو به مسئله‌ای خانوادگی تبدیل می‌شود. پدر خسته است و برنامه‌ی خانه با نیازهای مدرسه هماهنگ نیست. روایت از دل همین گرفتاری‌ها، لحظه‌های خنده‌دار می‌سازد؛ از اشتباه‌گفتن اسم دانش‌آموزان تا برداشت مونا از اصطلاح‌های بزرگ‌ترها. فضای کلاس هم ترکیبی از رقابت، دوستی و نابرابری قدرت است. کیانا، مبصر مدرسه‌ی تازه، از اختیارش برای تحقیر استفاده می‌کند و آرزو امکان دوستی را پیش روی مونا می‌گذارد. قانون معلم درباره‌ی شکایت‌نکردن از همکلاسی‌ها نیز موقعیتی می‌سازد که دفاع از خود برای دختر دشوارتر می‌شود. عنوان داستان به پاداشی مشخص مربوط است: دعوت دانش‌آموزان منتخب به خانه‌ی معلم برای خوردن ماکارونی. این دعوت، نمره و رضایت معلم را به آرزوی مونا برای دیده‌شدن گره می‌زند.

خلاصه کتاب بچه ماکارونیا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
مونا تازه مبصر کلاس شده است و می‌خواهد توانایی‌اش را به همه نشان دهد. پدرش اما در شهری بزرگ کار پیدا کرده است و خانواده باید اسباب‌کشی کند. مونا پس از تلاشی ناموفق برای ماندن در خانه‌ی عمو، راهی مدرسه‌ای ناآشنا می‌شود. کیانا، مبصر کلاس جدید، لهجه و حرکت دست‌های او را مسخره می‌کند. مونا نگران است مادر ناشنوایش هم هدف همین رفتار قرار بگیرد؛ پس دعوت‌نامه‌ی جلسه‌ی مدرسه را پنهان می‌کند. او امیدوار است نوبت مبصری‌اش برسد اما می‌فهمد انتخاب مبصر در این مدرسه نوبتی نیست. دانش‌آموزان باید نمره‌های عالی بگیرند و رضایت معلم را جلب کنند تا به جمع «بچه ماکارونیا» راه یابند. مونا تصمیم می‌گیرد درس‌ها را جدی‌تر دنبال کند و به کیانا بهانه ندهد؛ تصمیمی که میان تکلیف‌های مدرسه و گرفتاری‌های خانه پیش می‌رود.

چرا باید کتاب بچه ماکارونیا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب بچه ماکارونیا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان، ارتباط دختری شنوا با مادر ناشنوایش را در موقعیت‌های روزمره نشان می‌دهد.
• رفتار مبصر و قانون کلاس، زمینه‌ی فکرکردن درباره‌ی مرز مسئولیت و زورگویی را فراهم می‌کنند.
• روایت کودک از اسباب‌کشی، تفاوت نگرانی‌های فرزندان و والدین را آشکار می‌کند.
• شوخی‌های مونا و برداشت‌هایش از حرف بزرگ‌ترها، میان نگرانی‌های داستان لحظه‌های خنده‌دار می‌سازند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب بچه ماکارونیا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانش‌آموزانی که داستان‌های مدرسه، دوستی و رقابت را دوست دارند.
• خوانندگانی که تجربه‌ی تغییر مدرسه یا شهر داشته‌اند.
• والدین و مربیانی که به مسئله‌ی تمسخر تفاوت‌ها و نگرانی کودکان از پذیرفته‌نشدن توجه دارند.