کتاب شهروند نمونه

کتاب شهروند نمونه مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه نوشته حمید شهیری، مژگان شعبانی، سارا رحمانی نهوجی، سپهر سهرابی، فروزان اسکندری و عاطفه صالحی است. قطار، عنصر مشترک این داستان‌هاست؛ مکانی که آدم‌ها را کنار هم می‌نشاند و ترس‌ها، خواسته‌ها و مناسبات میان آن‌ها را آشکار می‌کند. انجمن ادبی و هنری ژو این مجموعه را در چارچوب گردآوری داستان‌های مکان‌محور شکل داده و انتشارات نسک این کتاب را منتشر کرده است. داستان‌ها مستقل‌اند و قرار نیست همگی در جغرافیا یا موقعیتی یکسان اتفاق بیفتند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب شهروند نمونه

کتاب شهروند نمونه حاصل همراهی شش نویسنده در انجمن ادبی و هنری ژو است و حمید شهیری داستان هم‌نام مجموعه را نوشته است. مجموعه شامل شش داستان است: شهروند نمونه، دختران محترم، گم‌شده‌ی گم‌شده، زمانی برای کشیدن ترمز اضطراری!، آمد که بماند و قطار قصه‌ای تازه به دوش می‌کشد. مقدمه‌ی انجمن، انتخاب داستان کوتاه را به مشغله‌های روزانه و امکان ارتباط با ادبیات در فرصت‌های محدود پیوند می‌دهد. ایده‌ی مشترک، انتخاب قطار به‌عنوان محل شکل‌گیری اتفاق‌هاست، نه تکرار یک ایستگاه و یک مسیر. این انتخاب، امکان کنار هم قرارگرفتن آدم‌هایی را فراهم می‌کند که ناچارند بخشی از راه را در فضایی مشترک بگذرانند. واگن، راهرو، سکو و خطوط آهن در داستان آغازین فقط پس‌زمینه نیستند؛ هریک به ترس‌ها و خاطرات راوی گره خورده‌اند. حرکت قطار نیز الزاماً به معنای رهایی نیست و می‌تواند تکرار موقعیتی فرساینده باشد.
کتاب شهروند نمونه در دو داستان آغازین، رابطه‌ی آدم‌ها با قدرت و محدودیت را در دو مقیاس متفاوت نشان می‌دهد. داستان نخست از دید مأمور کنترل بلیت روایت می‌شود. راوی، وظیفه‌ی روزانه‌اش را میان هراس، تحقیر و امید به دیدار زنی شیرینی‌فروش انجام می‌دهد. خطاب او به زن، شرح سفر را به گفت‌وگویی یک‌طرفه تبدیل کرده است. تصویرهایی مانند مار آهنی، آینه، پالتوی یشمی و عدد هفت، فاصله‌ی میان منظره‌ی بیرونی و آشفتگی ذهن او را کم می‌کنند. داستان دختران محترم، نوشته مژگان شعبانی، فضای متفاوتی دارد. سفر مادر و سه دخترش، زمینه‌ی بازشدن گذشته‌ای از حسرت، نظارت و زخم‌زبان می‌شود. روایت سوم‌شخص میان اتفاق‌های کوپه و خاطرات خانه جابه‌جا می‌شود تا رفتار شخصیت‌ها را در پیوند با تجربه‌های پیشینشان نشان دهد. جزئیات جسمانی، اشیا و بوها در هر دو داستان نقش پررنگی دارند. این جزئیات، فشار روانی شخصیت‌ها را محسوس می‌کنند و خواندن مجموعه را به تأملی درباره‌ی اطاعت، میل به گریز و هزینه‌ی حفظ ظاهر می‌کشانند.

خلاصه داستان شهروند نمونه

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب شهروند نمونه با روایت مأمور کنترل بلیتی آغاز می‌شود که هر روز مسیری آشنا را طی می‌کند. راوی از مسافران واگن هفت می‌ترسد، از زندگی در آلونک خسته است و دیدار زنی شیرینی‌فروش را دلخوشی خود می‌داند. او میان اجرای مقررات، تحمل رفتار مسافران و جست‌وجوی فرصتی برای انتقال به خطی دیگر گرفتار شده است. خاطرات و تصویرهای هراس‌آور نیز لحظه‌ای رهایش نمی‌کنند. داستان دختران محترم، سفر زیارتی مادری سخت‌گیر همراه سه دخترش را دنبال می‌کند. محترم، اعظم، اکرم و مرضیه در کوپه‌ای کنار هم قرار می‌گیرند، اما هرکدام گذشته و آرزوهایی متفاوت دارند. اتفاق‌های سفر و یادآوری خاطرات، فاصله‌ی میان این زنان را آشکار می‌کند؛ فاصله‌ای که حضور دائمی کنار یکدیگر نتوانسته از میان ببرد.

چرا باید کتاب شهروند نمونه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب شهروند نمونه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• عنصر مشترک قطار، فرصتی برای مقایسه‌ی شیوه‌های استفاده از مکان در داستان کوتاه فراهم می‌کند.
• داستان آغازین، تعارض میان انجام وظیفه و مسئولیت شخصی را پیش می‌کشد.
• داستان دختران محترم، اثر کنترل و تبعیض بر خواسته‌ها و روابط زنان را نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب شهروند نمونه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به مجموعه‌داستان‌های فارسی با نویسندگان متعدد.
• خوانندگانی که به نقش مکان و تصویرهای نمادین در داستان علاقه دارند.
• مخاطبان داستان‌های اجتماعی و روان‌شناختی درباره‌ی قدرت، سرکوب خواسته‌ها و آرزوی رهایی.