کتاب خورشید خانوم

کتاب خورشید خانوم سروده‌ی فاطمه خزاعی، شعری برای کودکان است که خورشید را به چهره‌ای آشنا و مهربان تبدیل می‌کند. شاعر از خورشید می‌خواهد برف زمین را آب کند، به خانه و باغچه گرما بدهد و شکوفه‌ها را بیدار کند. شعر از همین خواسته‌های کوچک به تصویری از بهار، آواز پرندگان و سبزشدن گندم می‌رسد. انتشارات راه ابریشم این کتاب را منتشر کرده و فاطمه کریمی تصویرگری آن را بر عهده داشته است. مخاطبان این شعر کودکان بالای چهار سال هستند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب خورشید خانوم

کتاب خورشید خانوم سروده‌ی فاطمه خزاعی، طبیعت را از دریچه‌ی خواسته‌های کودکانه به تصویر می‌کشد. خورشید در این شعر فقط جرمی در آسمان نیست؛ مخاطبی است که می‌توان صدایش زد و از او کمک خواست. شاعر این رابطه را از همان خطاب آغازین شکل می‌دهد و درخواست‌های بعدی را پیرامون گرما، رویش و شادی پیش می‌برد. برف، خانه، گل، جوانه و باغچه، تصویرهایی آشنا می‌سازند که کودک می‌تواند میان آن‌ها ارتباط برقرار کند. درخواست آب‌شدن برف به گرم‌شدن خانه می‌رسد و نوازش باغچه، بازشدن شکوفه‌ها را به‌دنبال دارد. فعل‌های امری مانند «آفتاب کن»، «آب کن» و «باز کن» به شعر حالت صداکردن و دعوت‌کردن می‌دهند. تکرار این الگو، همراهی کودک با آهنگ شعر را آسان‌تر می‌کند. واژه‌های گفتاری مانند «خونه» و «جوونه» نیز با فضای خطاب کودکانه هماهنگ هستند. این شعر به‌جای توضیح‌دادن درباره‌ی فصل‌ها، نشانه‌های تغییر طبیعت را در قالب درخواست‌هایی از خورشید کنار هم قرار داده است.
کتاب خورشید خانوم از فضای نزدیک خانه و باغچه به چشم‌اندازی گسترده‌تر حرکت می‌کند؛ جایی که درخت‌ها بیدار می‌شوند، پرنده روی شاخه می‌نشیند و جوانه‌های گندم از زمین سر برمی‌آورند. این جابه‌جایی، پیوند میان روشنایی خورشید و جلوه‌های مختلف زندگی را در مرکز توجه نگه می‌دارد. شاعر به درخت‌ها امکان بیدارشدن می‌دهد و برای پرنده خنده، خواب خوش و هم‌بازی‌شدن با باد را تصور می‌کند. این جان‌بخشی‌ها، طبیعت را به دنیای بازی و احساس کودک نزدیک می‌کنند. شادی در این شعر فقط یک واژه نیست؛ شکوفه‌دادن درخت، آواز پرنده و سبزی زمین، صورت‌های گوناگون آن هستند. مصرع‌های کوتاه و هم‌آوایی واژه‌ها نیز امکان بلندخوانی و همراهی گروهی را فراهم می‌کنند. بزرگسال می‌تواند هنگام خواندن، میان تصویرهای شعر و تجربه‌های کودک از آفتاب، باغچه یا تغییر فصل ارتباط برقرار کند. تصویرگری فاطمه کریمی نیز بخشی از ارائه‌ی این شعر برای گروه سنی بالای چهار سال است. محور تجربه‌ی خواندن، دنبال‌کردن همین دعوت پیوسته از خورشید برای گرم‌کردن و جان‌دادن به محیط پیرامون است.

چرا باید کتاب خورشید خانوم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب خورشید خانوم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• مصرع‌های کوتاه و تکرار خطاب به خورشید، زمینه‌ی بلندخوانی و همراهی کودکان را فراهم می‌کنند.
• تصویرهای برف، شکوفه و گندم، فرصتی برای گفت‌وگو درباره‌ی نشانه‌های بهار هستند.
• جان‌بخشی به درخت و پرنده، تخیل کودک را در مواجهه با طبیعت درگیر می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب خورشید خانوم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• کودکان بالای چهار سال که از شعرهای آهنگین درباره‌ی طبیعت لذت می‌برند.
• والدینی که برای بلندخوانی همراه کودک شعر می‌جویند.
• مربیان کودک که می‌خواهند درباره‌ی خورشید، بهار و رویش گیاهان گفت‌وگو کنند.