کتاب تصوف در اسلام

کتاب تصوف در اسلام نوشته داود کمیجانی است و انتشارات راه ابریشم آن را منتشر کرده است. این کتاب به سراغ یکی از جریان‌های اثرگذار در تاریخ اسلام می‌رود و می‌کوشد میان عرفان، تصوف، فرقه‌های صوفی و نسبت آن‌ها با شریعت تمایز بگذارد. نویسنده فقط به تعریف‌های کلی بسنده نمی‌کند و از ریشه‌ها، عوامل پیدایش، دوره‌های رشد و افول، باورهای اصلی و شاخه‌های مهم این جریان هم تصویری فشرده ارائه می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تصوف در اسلام

کتاب تصوف در اسلام نوشته داود کمیجانی تلاشی است برای ترسیم تصویری روشن از جایگاه تصوف در تاریخ اسلام و توضیح این نکته که چرا این جریان را نمی‌توان فقط یک تجربه‌ی فردی معنوی دانست. نویسنده در مقدمه میان عرفان به‌عنوان یک سنت معنوی گسترده و تصوف به‌عنوان یک گروه اجتماعی و مذهبی در جهان اسلام فرق می‌گذارد و از همان ابتدا نشان می‌دهد که بحث اصلی، فقط شرح چند اصطلاح یا معرفی چند چهره نیست. متن، تصوف را در پیوند با تاریخ، فرهنگ، شیوه‌ی دینداری، مناسبات اجتماعی و حتی شکل‌گیری فرقه‌ها بررسی می‌کند.
کتاب تصوف در اسلام از نظر موضوعی چند محور اصلی دارد. بخش نخست به تاریخچه اختصاص یافته و در آن از ریشه‌ها، بنیان‌گذاران، عوامل پیدایش و مراحل تکامل سخن رفته است. نویسنده مسیر شکل‌گیری این جریان را از زهدهای آغازین تا دوره‌های رشد، گسترش، اقتدار سیاسی، افول و تلاش برای احیا دنبال کرده و در این میان به نقش فضای اجتماعی، تماس با فرهنگ‌های دیگر، آشوب‌های سیاسی و واکنش‌های دینی هم پرداخته است. این بخش فقط گزارش تاریخی نیست و در جاهایی نشان می‌دهد که چگونه یک شیوه‌ی خاص از دینداری به‌تدریج به مجموعه‌ای از آداب، باورها و سازمان‌های درون‌گروهی تبدیل شده است.
کتاب تصوف در اسلام در ادامه سراغ اعتقادات و فرقه‌ها می‌رود. در بخش اعتقادات، مفاهیمی مانند وحدت وجود، کشف و شهود، سیر و سلوک، مقامات و حالات، فنای فی الله، راز و رمز و عشق به جمال مطلق مطرح شده‌اند. سپس بخش فرقه‌شناسی، شاخه‌های عراقی و خراسانی و نیز برخی سلسله‌های مهم در ایران و سرزمین‌های همجوار را مرور می‌کند. در فصل‌های پایانی هم نسبت تشیع و تصوف، عناصر مشترک اعتقادی، تفاوت عرفان طریقت‌گرا و شریعت‌گرا و دیدگاه امام خمینی درباره تصوف مطرح شده است. حاصل کار، متنی است که هم به تاریخ توجه دارد و هم به دستگاه فکری و اجتماعی صوفیه.

خلاصه کتاب تصوف در اسلام

کتاب تصوف در اسلام به تاریخ شکل‌گیری تصوف در جهان اسلام می‌پردازد و تفاوت آن را با عرفان توضیح می‌دهد. نویسنده زمینه‌های تاریخی و فرهنگی پیدایش این جریان را بررسی می‌کند و سپس مسیر رشد آن را در دوره‌های مختلف دنبال می‌کند؛ از زهدهای آغازین و پیدایش اصطلاح صوفی تا گسترش خانقاه‌ها، شکل‌گیری سلسله‌ها و ورود تصوف به عرصه‌ی اجتماعی و سیاسی.
در ادامه، کتاب به باورهای اصلی صوفیه می‌رسد و مفاهیمی مانند وحدت وجود، کشف و شهود، سیر و سلوک و فنای فی الله را توضیح می‌دهد. سپس شاخه‌ها و فرقه‌های مهم تصوف را معرفی می‌کند و در پایان، نسبت این جریان را با تشیع و عرفان شریعت‌گرا بررسی می‌کند.

چرا باید کتاب تصوف در اسلام را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تصوف در اسلام را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تصویری فشرده از تاریخ پیدایش، رشد و دگرگونی تصوف در جهان اسلام ارائه می‌دهد.
• خواننده با مفاهیم محوری صوفیه مانند وحدت وجود، کشف و شهود، سیر و سلوک و فنای فی الله آشنا می‌شود.
• این اثر فرقه‌ها و شاخه‌های مهم تصوف را کنار هم می‌آورد و تفاوت‌های آن‌ها را تا حدی روشن می‌کند.
• کتاب نسبت تصوف با تشیع و تفاوت عرفان طریقت‌گرا و شریعت‌گرا را مطرح می‌کند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند از پراکندگی اطلاعات درباره تصوف فاصله بگیرند و یک نمای کلی از موضوع داشته باشند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تصوف در اسلام به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند با تاریخ و فرقه‌های تصوف در جهان اسلام آشنا شوند.
• کسانی که درباره تفاوت عرفان و تصوف پرسش‌های پایه‌ای دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند مفاهیم اصلی اندیشه‌ی صوفیانه را در یک متن فشرده مرور کنند.
• علاقه‌مندان به مباحث دینی و تاریخی که نسبت تشیع و تصوف برایشان مهم است.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به یک مرور مقدماتی از سیر تاریخی و اعتقادی تصوف نیاز دارند.