کتاب نعش کش

کتاب نعش کش (روایت‌های واقعی از فرودستان چین)، نوشته لیائو یی وو و ترجمه فرشاد رضایی، مجموعه‌ای از گفت‌وگوها با افرادی است که زندگی و تجربه‌هایشان کمتر در روایت‌های رسمی جامعه‌ی چین بازتاب پیدا کرده است. گروه انتشاراتی ققنوس در سال ۱۴۰۴ این کتاب را منتشر کرده است. در این اثر، یک گریه‌کن حرفه‌ای، سرپرست توالت عمومی و افرادی که با جرم و محرومیت دست‌وپنجه نرم می‌کنند، از زندگی و کارشان می‌گویند و تصویری از دشواری‌های زندگی در حاشیه‌ی جامعه ترسیم می‌کنند. لیائو یی وو در گفت‌وگوهایش به شنیدن تجربه‌های تلخ مصاحبه‌شوندگان بسنده نمی‌کند و گاه با پرسش‌های خود، پاسخ‌های کسانی را که به دیگران آسیب رسانده‌اند، به چالش می‌کشد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نعش کش اثر لیائو یی وو

کتاب نعش کش (The Corpse Walker: Real Life Stories: China From the Bottom Up)، نوشته‌ی لیائو یی وو، مجموعه‌ای از ۲۷ مصاحبه با افرادی از طبقات فرودست جامعه‌ی چین است. مقدمه‌ی ون هوانگ با عنوان «صدای مطرودان اجتماع در چین»، زمینه‌ی شکل‌گیری این مجموعه و تجربه‌های نویسنده را توضیح می‌دهد. لیائو یی وو که خود تجربه‌ی زندان، محرومیت از کار و نوازندگی خیابانی را پشت سر گذاشته است، در این کتاب به سراغ افرادی می‌رود که فرصت اندکی برای بیان تجربه‌هایشان داشته‌اند. گریه‌کن حرفه‌ای، سرپرست توالت عمومی، آدم‌پران و قاچاقچی انسان از کسانی هستند که درباره‌ی زندگی و کارشان صحبت می‌کنند.

لیائو یی وو پیش از بعضی گفت‌وگوها، شرایط زندگی مصاحبه‌شوندگان و محل ملاقات با آن‌ها را شرح می‌دهد تا زمینه‌ی درک گفته‌هایشان فراهم شود. او در جریان مصاحبه‌ها به تأثیر سیاست، سنت و نابرابری اجتماعی بر زندگی مردم می‌پردازد و با پرسش‌های انتقادی، برخی از پاسخ‌ها و توجیه‌های آن‌ها را به چالش می‌کشد. برای مثال، گفت‌وگو با یک قاچاقچیِ انسان مسئله‌ی رابطه‌ی میان محرومیت و مسئولیت فردی را پیش می‌کشد. کتاب نعش کش با ثبت تجربه‌های کمترشنیده‌شده، تصویری از دشواری‌های زندگی در حاشیه‌ی جامعه‌ی چین ارائه می‌دهد و خواننده را با جنبه‌هایی از زندگی اجتماعی این کشور آشنا می‌کند.

خلاصه کتاب نعش کش

کتاب نعش کش به زندگی افرادی می‌پردازد که فقر، نوع شغل، عقاید یا موقعیت اجتماعی‌شان فرصت کمتری برای بیان تجربه‌هایشان در اختیار آن‌ها گذاشته است. مصاحبه‌ها نشان می‌دهند که تصمیم‌های سیاسی چگونه بر کار و درآمد مردم، شیوه‌های سوگواری و روابط اجتماعی تأثیر می‌گذارند. یکی از مصاحبه‌شوندگان برای ادامه‌ی کار خود ناچار است اجرای مراسم را با خواسته‌های صاحبان قدرت هماهنگ کند. فردی دیگر درباره‌ی سختی‌های شغلش و احترامی که انتظارش را دارد سخن می‌گوید. در گفت‌وگو با قاچاقچی انسان نیز مسئله‌ی محرومیت و مسئولیت فرد در قبال رفتارهایش مطرح می‌شود. لیائو یی وو با کنار هم قراردادن این روایت‌ها، خواننده را به تأمل درباره‌ی نابرابری اجتماعی، محدودیت آزادی بیان و مسئولیت اخلاقی افراد دعوت می‌کند.

چرا باید کتاب نعش کش را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب نعش کش را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب خواننده را با مشاغل کمترشناخته‌شده در چین و جزئیات زندگی افرادی آشنا می‌کند که در حاشیه‌ی جامعه قرار دارند.
• گفت‌وگوهای کتاب نشان می‌دهد که سیاست‌ها و تحولات اجتماعی چگونه بر معیشت و روابط روزمره‌ی مردم تأثیر می‌گذارد.
• پرسش‌های انتقادی نویسنده فرصتی فراهم می‌کند تا خواننده درباره‌ی رابطه‌ی میان محرومیت، انتخاب‌های فردی و مسئولیت اخلاقی فکر کند.

خواندن کتاب نعش کش را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب نعش کش به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ شفاهی و کتاب‌های مبتنی‌بر مصاحبه.
• خوانندگانی که می‌خواهند با تجربه‌ی زندگی فرودستان در جامعه‌ی چین آشنا شوند.
• کسانی که به موضوع‌هایی مانند نابرابری اجتماعی، سانسور و مسئولیت اخلاقی علاقه دارند.

درباره لیائو یی وو

لیائو یی وو (Liao Yiwu)، متولد ۱۶ ژوئن ۱۹۵۸، نویسنده، شاعر، روزنامه‌نگار و موسیقی‌دان چینی است. او در دوران کودکی با پیامدهای قحطی بزرگ چین و تحولات انقلاب فرهنگی روبه‌رو شد؛ تجربه‌هایی که بر نگاهش به جامعه و زندگی مردم عادی تأثیر گذاشت. پس از پایان دبیرستان به نقاط مختلف چین سفر کرد و هم‌زمان به مطالعه‌ی شعر و سرودن روی آورد. شعرهای انتقادی او در اواخر دهه‌ی ۱۹۸۰ توجه مقام‌های چینی را جلب کرد. یی وو در سال ۱۹۹۰ بازداشت شد و چهار سال را در زندان گذراند. در این دوران با زندگی زندانیان آشنا شد و گفت‌وگو با آن‌ها به یکی از پایه‌های اصلی فعالیت ادبی‌اش تبدیل شد. پس از آزادی نیز مدتی به‌عنوان نوازنده‌ی خیابانی زندگی کرد و داستان‌های افرادی را گرد آورد که کمتر در آثار ادبی بازتاب می‌یافتند.

لیائو یی وو بیشتر با کتاب‌هایی شناخته می‌شود که بر پایه‌ی مصاحبه با فرودستان و حاشیه‌نشینان جامعه‌ی چین نوشته شده‌اند. برخی از آثار او در چین ممنوع شده‌اند، اما به زبان‌های گوناگون ترجمه شده‌اند و مخاطبان بین‌المللی پیدا کرده‌اند.

این کتاب یا نویسنده چه جوایز و افتخاراتی کسب کرده است؟

بعضی جوایز و افتخارات لیائو یی وو به شرح زیرند:

• ۲۰۰۳: کمک‌هزینه‌ی هلمن‌ـ‌همت از سازمان دیدبان حقوق بشر.
• ۲۰۰۷: جایزه‌ی آزادی نویسندگی از مرکز مستقل قلم چین.
• ۲۰۱۲: جایزه‌ی ریشارد کاپوشینسکی برای نسخه‌ی لهستانی کتاب نعش‌ کش.
• ۲۰۱۲: جایزه‌ی صلح کتاب‌فروشان آلمان.

بخشی از کتاب نعش کش

«هرچه حکومت چین گره طناب را محکم‌تر دور قلم لیائو پیچید، او بیشتر در فقر فرورفت و مجبور شد در رستوران‌ها، کلوب‌های شبانه، چایخانه‌ها و کتابفروشی‌ها پادویی کند. اما زندگی فقیرانهٔ او باعث وسعت دیدش هنگام آماده‌سازی کتابی شد که دربارهٔ مردمان مطرود اجتماع و دوستان تازه‌یافتهٔ او بود. گفتگوهایش با همبندهایش در زندان و آدم‌های کوچه و خیابان شروعی شد برای مصاحبه‌هایی با فرودستان. در بین شصت مصاحبه‌ای که برای کتابش برگزید، مصاحبه‌هایی با گریه‌کُنِ حرفه‌ای، آدم‌پَران، قاتل، گدا، رمّال، دزد، دگراندیش، همجنس‌گرا، صاحب فاحشه‌خانه، زمیندار سابق، معلم مدرسه و یکی از اعضای مسلک فالون گنگ دیده می‌شد. تمام آن آدم‌ها مثل خود نویسنده در طول تصفیه‌های سیاسی در دوران مائو به خاک سیاه نشسته بودند یا فلاکتشان حاصل تحولات پرشور جامعهٔ امروز چین بود.»