کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟

کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ (پژوهشی روان‌شناختی درباره‌ی شخصیت، سلامت روان و انگیزه‌های باروری زوجین در آستانه‌ی ازدواج) نوشته سیروس ولی زاده، پرسش فرزندآوری را از دریچه‌ی تفاوت‌های روان‌شناختی افراد بررسی می‌کند. نویسنده از موقعیتی آشنا آغاز کرده است: دو نفر با شرایط اقتصادی و فرهنگی مشابه، احساس متفاوتی نسبت به والدشدن دارند. پژوهش میدانی این کتاب، رابطه‌ی شخصیت و نشانه‌های اضطراب و افسردگی را با اشتیاق و نگرانی درباره‌ی فرزندآوری بررسی کرده است. انتشارات قباد این کتاب را منتشر کرده است. نکته‌ی محوری بحث، امکان هم‌زمانی علاقه به فرزند و ترس از مسئولیت‌های والدگری است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟

کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ حاصل بازنویسی پژوهش دانشگاهی سیروس ولی زاده در حوزه‌ی روان‌شناسی بالینی است. موضوع اصلی، رابطه‌ی سه مؤلفه است: ویژگی‌های شخصیتی، سلامت روان و انگیزه‌های مثبت و منفی باروری. نویسنده داده‌های ۴۴۰ شرکت‌کننده در کلاس‌های آموزش پیش از ازدواج مرکز بهداشت گنبد کاووس را مبنای بحث قرار داده است. انتخاب افراد در آستانه‌ی ازدواج اهمیت دارد؛ پژوهش به‌دنبال شناخت انگیزه‌هایی است که پیش از تجربه‌ی والدگری مطرح می‌شوند. نویسنده توضیح‌های اقتصادی و اجتماعی فرزندآوری را کنار نمی‌گذارد، بلکه محدودیت اکتفاکردن به این توضیح‌ها را نشان می‌دهد. پرسش اصلی این است که افراد چگونه در شرایط بیرونی مشابه، والدگری را متفاوت تصور می‌کنند. بحث همچنین میان انگیزه، نیت صریح و رفتار واقعی باروری تمایز می‌گذارد؛ سنجش علاقه یا نگرانی، به‌معنای پیش‌بینی قطعی تصمیم آینده نیست. خواننده در این چارچوب، با مسئله‌ای روبه‌رو می‌شود که هم به احساسات شخصی مربوط است و هم به چگونگی سنجش و تفسیر این احساسات.
کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ پنج فصل و یک پیوست پژوهشی دارد. فصل‌های طرح پرسش، سه مناظره‌ی نظری، آنچه داده‌ها نشان دادند، تفسیر یافته‌ها و از یافته تا عمل، مسیر بحث را شکل می‌دهند. مناظره‌های نظری به جهان‌شمولی مدل پنج‌عاملی شخصیت، تفاوت نبود بیماری با وجود شکوفایی و نسبت مدل انگیزشی میلر با نظریه‌های اقتصادی اختصاص دارند. نویسنده در گزارش نتایج، میان یافته‌ی آماری و تبیین احتمالی فاصله می‌گذارد؛ برای نمونه، توضیح فرهنگی رابطه‌ی برون‌گرایی و انگیزه‌ی فرزندآوری را فرضیه می‌داند، نه نتیجه‌ای اثبات‌شده. معنای سلامت روان نیز در این پژوهش محدود به نشانه‌های سنجیده‌شده با پرسش‌نامه‌ی گلدبرگ است و همه‌ی ابعاد بهزیستی را پوشش نمی‌دهد. بخش پایانی، غربالگری، بازخورد شخصیتی، آموزش مقابله با استرس و ارزیابی مداخله‌های مشاوره‌ای را مطرح کرده است. پیوست نیز ابزارها، روش تحلیل و ملاحظات اخلاقی را توضیح می‌دهد. محدودیت نمونه‌گیری محلی، خودگزارشی‌بودن پاسخ‌ها و ناتوانی طرح مقطعی در تعیین علت، بخشی از معرفی و تفسیر نتایج است.

خلاصه کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟

پرسش مرکزی کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ این است که خواستن یا نخواستن فرزند چه نسبتی با وضعیت روانی و ویژگی‌های شخصیتی افراد دارد. نویسنده انگیزه‌های مثبت، مانند لذت والدگری و تداوم نسل را جدا از انگیزه‌های منفی، مانند ترس از بارداری و فشار مالی بررسی کرده است. این دو دسته الزاماً مقابل یکدیگر نیستند؛ فرد می‌تواند هر دو را هم‌زمان تجربه کند. داده‌های نمونه نشان داده‌اند که افزایش نشانه‌های مشکلات روانی، با کاهش انگیزه‌های مثبت و افزایش انگیزه‌های منفی همراه بوده است. برخی ویژگی‌های شخصیتی نیز رابطه‌ی معنادار داشته‌اند، اما گشودگی به تجربه چنین رابطه‌ای نشان نداده است. پیام اصلی، ضرورت توجه به هر دو سوی اشتیاق و نگرانی در مشاوره است. پژوهش رابطه‌ی علت‌ومعلولی را اثبات نمی‌کند و یافته‌های محلی را نمی‌توان بی‌احتیاط به همه‌ی زوج‌ها تعمیم داد.

چرا باید کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت علاقه به والدگری و نگرانی از مسئولیت‌های فرزندآوری را روشن می‌کند.
• خواننده با نقش احتمالی زمینه‌ی فرهنگی در تفسیر ویژگی‌های شخصیتی آشنا می‌شود.
• بحث محدودیت‌های پژوهش، به تشخیص تفاوت همبستگی و رابطه‌ی علت‌ومعلولی کمک می‌کند.
• پیشنهادهای مشاوره‌ای، جایگاه ارزیابی روان‌شناختی در آموزش پیش از ازدواج را نشان می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب چرا فرزند می خواهیم، چرا نه؟ به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• مشاوران پیش از ازدواج که دغدغه‌ی شناخت نگرانی‌های فرزندآوری را دارند.
• پژوهشگران روان‌شناسی و جمعیت‌شناسی علاقه‌مند به انگیزه‌های باروری.
• زوج‌هایی که می‌خواهند احساسات متفاوت خود درباره‌ی والدگری را بهتر بشناسند.