کتاب دو جستار کوتاه؛ براک - بارکو و قیچی کردن و نگه داشتن‌‫

کتاب دو جستار کوتاه (براک-بارکو و قیچی کردن (و) نگه داشتن) نوشته انیس باتور، دو تأمل درباره‌ی نقاشی و شیوه‌ی شکل‌گرفتن تصویر را کنار هم قرار می‌دهد. ژرژ براک و روی لیختنشتاین، هنرمندان محوری این جستارها هستند؛ یکی زمینه‌ای برای اندیشیدن به شکل، رنگ و پیوند نقاشی با موسیقی فراهم می‌کند و دیگری مسئله‌ی تکثیر و اصالت اثر هنری را پیش می‌کشد. علی صادقی ترجمه این کتاب را بر عهده داشته و انتشارات هفت اقلیم هنر این کتاب را منتشر کرده است. پرسش مشترک دو متن، نسبت آفرینش هنری با تصاویر و عناصر ازپیش‌موجود است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دو جستار کوتاه؛ براک - بارکو و قیچی کردن و نگه داشتن‌‫

کتاب دو جستار کوتاه: براک-بارکو و قیچی کردن (و) نگه داشتن، نگاه انیس باتور به دو نقاش را از خلال آثار، انتخاب‌ها و نسبتشان با تاریخ هنر صورت‌بندی می‌کند. این کتاب شامل مقدمه‌ی مترجم، دو جستار اصلی و پانوشت‌های توضیحی است. جستار نخست، براک-بارکو، در قطعه‌های شماره‌گذاری‌شده پیش می‌رود. باتور به‌جای شرح پیوسته‌ی زندگی براک، موضوع‌ها و عناصر مشخص نقاشی‌های او را دنبال کرده است: قایق، خانه، طبیعت بی‌جان، ساز، میز بیلیارد، آتلیه و پرنده. پیوند نام براک با «بارکو» به معنای قایق، دستاویزی برای حرکت میان واژه و تصویر می‌شود. نویسنده تأثیر ماتیس و سزان، همراهی براک با پیکاسو و اهمیت چسبانه‌کاری را بررسی می‌کند. توجه او فقط به موضوع تابلوها محدود نیست؛ جنس سطح، رابطه‌ی شکل‌ها و کیفیت حضور اشیا نیز اهمیت دارند. پرسش درباره‌ی شنیدن موسیقی در نقاشی، نمونه‌ای از شیوه‌ی تأمل اوست: ساز روی بوم، صرفاً شیئی برای دیده‌شدن نیست و می‌تواند تجربه‌ی طنین را به ذهن بیاورد.
کتاب دو جستار کوتاه: براک-بارکو و قیچی کردن (و) نگه داشتن در جستار دوم، مسئله‌ی بازتولید را به مرکز بحث می‌آورد. «قیچی کردن (و) نگه داشتن» شامل ۲۰ قطعه و نوشته‌ی تکمیلی «به‌علاوه‌ی یک» است. باتور بحث را از تصور موزه‌ای شخصی برای نمایش بازتولید آثار لیختنشتاین آغاز کرده است. او سپس سراغ آینه‌ها، بافت‌های نقطه‌دار، ضربات قلم‌مو، تصویرهای کمیک و اشیای مصرفی می‌رود. نویسنده این نمونه‌ها را زمینه‌ای برای سنجیدن تفاوت میان تکرار، اقتباس و خلق سبک قرار می‌دهد. ارجاع به دیدگاه والتر بنیامین درباره‌ی تکثیر اثر هنری، یکی از تکیه‌گاه‌های این بحث است؛ بااین‌حال، توجه متن همواره به نمونه‌های نقاشی بازمی‌گردد. تصاویر آثار و توضیحات پانوشت‌ها نیز بحث را همراهی می‌کنند. جمله‌های پرسشی، تداعی‌ها و مقایسه‌های باتور، خواندن جستارها را به حرکت میان مشاهده و تفسیر تبدیل کرده‌اند. این کتاب بیش از معرفی یک مکتب، چگونگی دیدن رابطه‌ی آثار با یکدیگر را موضوع قرار داده است؛ رابطه‌ای که می‌تواند از انتخاب یک نقش آغاز شود و تا ترکیب عناصر گوناگون در یک نقاشی دیواری ادامه پیدا کند.

خلاصه کتاب دو جستار کوتاه؛ براک - بارکو و قیچی کردن و نگه داشتن‌‫

انیس باتور در کتاب دو جستار کوتاه: براک-بارکو و قیچی کردن (و) نگه داشتن، دو مسیر برای بررسی آفرینش نقاشی دنبال می‌کند. مسیر نخست از جهان اشیای براک می‌گذرد و نشان می‌دهد که خانه، میوه یا ساز چگونه از کاربرد آشنای خود فاصله می‌گیرند و به بخشی از روابط شکل و رنگ تبدیل می‌شوند. مسیر دوم به لیختنشتاین اختصاص دارد؛ نقاشی که تصاویر موجود را انتخاب می‌کند، از زمینه‌ی نخستین جدا می‌سازد و در ابعاد و ترکیبی دیگر بازمی‌آفریند. باتور اصالت را صرفاً در تازگی موضوع جست‌وجو نمی‌کند. شیوه‌ی انتخاب، تکنیک بازسازی و رابطه‌ی اجزا نیز در تشخیص ویژگی اثر نقش دارند. دغدغه‌ی مشترک این دو بحث، چگونگی پدیدآمدن کلیتی است که به مجموعه‌ای از عناصر وام‌گرفته‌شده محدود نمی‌ماند و هویت خود را از مناسبات میان همان عناصر به دست می‌آورد.

چرا باید کتاب دو جستار کوتاه؛ براک - بارکو و قیچی کردن و نگه داشتن‌‫ را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب دو جستار کوتاه: براک-بارکو و قیچی کردن (و) نگه داشتن را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• بررسی آثار براک، رابطه‌ی اشیای آشنا با شکل، رنگ و بافت را روشن می‌کند.
• تحلیل نقاشی‌های لیختنشتاین، زمینه‌ای برای اندیشیدن به تفاوت تکثیر و اصالت فراهم می‌کند.
• مقایسه‌ی نمونه‌های مشخص، نقش انتخاب و ترکیب را در آفرینش تصویر نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب دو جستار کوتاه: براک-بارکو و قیچی کردن (و) نگه داشتن به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به جستارهای هنری و نقد نقاشی.
• دانشجویان هنر که درباره‌ی کلاژ، اقتباس و بازتولید مطالعه می‌کنند.
• خوانندگان علاقه‌مند به آثار ژرژ براک و روی لیختنشتاین.