کتاب یوم النکبه فلسطین

کتاب یوم النکبه فلسطین (۷۲ سال فاجعه (۱۹۴۸-۲۰۲۰)) حاصل ترجمه و تألیف سیروس شیرزاد است و مسئله‌ی آوارگی فلسطینی‌ها را در پیوند با تاریخ درگیری فلسطین و اسرائیل بررسی می‌کند. انتشارات سرو این کتاب را منتشر کرده است. محور اصلی بحث، رابطه‌ی ازدست‌دادن خانه و زمین با شکل‌گیری بحرانی است که پیامدهایش به نسل‌های بعد منتقل می‌شود. متن از زمینه‌های سیاسی تشکیل اسرائیل آغاز می‌کند و به وضعیت پناهندگان، جنبش‌های فلسطینی و مذاکرات صلح می‌رسد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب یوم النکبه فلسطین

کتاب یوم النکبه فلسطین حاصل ترجمه و تألیف سیروس شیرزاد، تاریخ درگیری فلسطین و اسرائیل را از منظر آوارگی، سلب مالکیت و حقوق فلسطینی‌ها دنبال کرده است. نکبه در این متن صرفاً نام یک واقعه نیست؛ نقطه‌ی آغاز بررسی پیامدهایی است که خانه، معیشت، روابط اجتماعی و امکان بازگشت را تحت‌تأثیر قرار داده‌اند. مؤلف برای توضیح موضوع از گزارش‌های تاریخی، نقل‌قول‌های روزنامه‌نگاران، دیدگاه‌های چهره‌های سیاسی و ارجاع به اسناد حقوقی استفاده کرده است. موضع متن در نقد سیاست‌های اسرائیل و دفاع از حقوق فلسطینی‌ها آشکار است. بنابراین، معرفی این کتاب نیازمند توجه به زاویه‌ی دید مشخص مؤلف است، نه تلقی مطالب به‌عنوان گزارشی فارغ از موضع سیاسی. پیشگفتار نیز سخنان چند روزنامه‌نگار و چهره‌ی سیاسی را درباره‌ی رنج آوارگان، ضرورت شنیده‌شدن صدای آنان و موانع صلح کنار هم قرار داده است. این نقل‌قول‌ها نشان می‌دهند که مسئله‌ی شناسایی حقوق پناهندگان، یکی از دغدغه‌های محوری متن است.
کتاب یوم النکبه فلسطین ۱۳ بخش اصلی دارد که از مقدمه و سابقه‌ی تاریخی تا نتیجه‌گیری ادامه می‌یابند. عنوان‌هایی مانند روزهای جنگ، آوارگان، پیدایش جنبش‌های سیاسی فلسطینی، تخریب و ضبط دارایی، انتفاضه اول و صلح اسلو، عقب‌نشینی از غزه و انتخابات فلسطین، دامنه‌ی بحث را مشخص می‌کنند. بخش سابقه، صهیونیسم سیاسی، اعلامیه‌ی بالفور، قیمومیت انگلیس و طرح تقسیم فلسطین را بررسی می‌کند. بخش آوارگان نیز به خدمات آنروا، شرایط اردوگاه‌ها و حق بازگشت اختصاص دارد. مؤلف در کنار تحولات نظامی و سیاسی، پیامدهای ازدست‌رفتن مسکن، محدودیت اشتغال و کمبود خدمات عمومی را توضیح داده است. شیوه‌ی ارائه‌ی مطالب بیشتر بر گزارش، آمار و نقل‌قول استوار است. مقدمه درباره‌ی محدودیت گردآوری داده‌ها نیز توضیح داده و کاربرد برخی آمارها را به محدوده‌ی بررسی همان گزارش وابسته دانسته است. این نکته برای درک حدود استنادهای آماری متن اهمیت دارد.

خلاصه کتاب یوم النکبه فلسطین

کتاب یوم النکبه فلسطین مسئله‌ی پناهندگان را به زمینه‌های سیاسی شکل‌گیری اسرائیل و تصمیم‌های مرتبط با زمین و جمعیت پیوند می‌دهد. متن ابتدا نقش جنبش صهیونیسم، وعده‌های انگلیس و طرح تقسیم را شرح می‌دهد. سپس گزارش‌هایی از حمله به شهرها و روستاها، کوچ اجباری و موانع بازگشت ارائه می‌کند. بحث آوارگی به وضعیت اردوگاه‌ها، خدمات امدادی و محدودیت‌های زندگی در کشورهای میزبان گسترش می‌یابد. بخش‌های دیگر، پیدایش ساف، فتح و حماس و تحولات جنگ و مذاکرات را دنبال می‌کنند. دغدغه‌ی اصلی مؤلف این است که بررسی مناقشه، بدون توجه به حقوق پناهندگان و پیامدهای سلب مالکیت، بخش مهمی از مسئله را نادیده می‌گذارد. متن همچنین هزینه‌های انسانی درگیری برای غیرنظامیان فلسطینی و اسرائیلی را یادآوری می‌کند.

چرا باید کتاب یوم النکبه فلسطین را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب یوم النکبه فلسطین را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• این کتاب زمینه‌های سیاسی نکبه را در کنار پیامدهای اجتماعی آوارگی بررسی می‌کند.
• بحث حق بازگشت، ارتباط مطالبه‌ی پناهندگان با اسناد حقوقی را نشان می‌دهد.
• گزارش‌های مربوط به مسکن و اردوگاه‌ها، ابعاد روزمره‌ی زندگی آوارگان را توضیح می‌دهند.
• معرفی جنبش‌های فلسطینی به شناخت تفاوت خاستگاه و نقش سیاسی آن‌ها کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب یوم النکبه فلسطین به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ سیاسی فلسطین و زمینه‌های تشکیل اسرائیل.
• خوانندگانی که دغدغه‌ی حقوق پناهندگان و مسئله‌ی بازگشت دارند.
• دانشجویانی که موضوع آوارگی و سلب مالکیت را مطالعه می‌کنند.
• مخاطبانی که به شناخت جنبش‌های سیاسی فلسطینی علاقه دارند.