کتاب وقتی خورشید می تابد

کتاب وقتی خورشید می تابد نوشته اسماء محسن پورشریف، خاطرات کودکی دختری است که جنگ را میان رفت‌وآمدهای پدر، نگرانی‌های مادر و آغوش امن عمویش تجربه کرده است. پدر او رزمنده‌ای است که حضورش در جبهه، فرصت زندگی کنار خانواده را محدود می‌کند؛ تا جایی که دختر کوچک، عموی بزرگش را پدر خود می‌پندارد. انتشارات سرو این کتاب را منتشر کرده و سیده نجات سیدحسینی ویراستار و پژوهنده‌ی این کتاب است. این خاطرات، پیوند میان دلتنگی کودکانه و زندگی خانواده‌ای درگیر جنگ را نشان می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب وقتی خورشید می تابد

کتاب وقتی خورشید می تابد خاطرات اسماء محسن پورشریف از زندگی در خانواده‌ای پرجمعیت در اهواز و تجربه‌ی کودکی در جنگ ایران و عراق است. نویسنده، دیده‌های خود را کنار خاطره‌هایی گذاشته که مادر و دیگر اعضای خانواده برایش تعریف کرده‌اند. مقدمه، انگیزه‌ی ثبت این یادها را توضیح می‌دهد: پدر جانباز و عموی بزرگ راوی از او می‌خواهند تجربه‌هایش را صادقانه بنویسد تا رنج‌ها و جزئیات زندگی در جنگ فراموش نشوند. خانه‌ی پدری و مسجد حجازی، دو مکان مهم این خاطرات‌اند. خانه محل بازی، دیدار خویشاوندان و آماده‌کردن کمک‌های جبهه است؛ مسجد نیز اعزام رزمندگان و سوگواری‌های محله را به زندگی روزمره پیوند می‌دهد. بخش‌هایی مانند خانه پدری، مهمان خانه، در شب‌های بی‌ماه و پناهگاه، تجربه‌ی جنگ را از میان روابط نزدیک خانوادگی نشان می‌دهند. صدا، بو و اشیای آشنا در یادآوری‌ها نقش دارند. رادیوی مادربزرگ، بوی نان و دود اسپند، هرکدام بخشی از فضای خانه و محله را زنده می‌کنند.
کتاب وقتی خورشید می تابد بیش از شرح رویدادهای جبهه، بر معنای حضور و غیبت در ذهن یک کودک متمرکز است. راوی در کودکی نمی‌داند چرا مردی که دیگران پدرش می‌نامند، کمتر در خانه حضور دارد. عمویش که او را بابایی صدا می‌کند، پناهی آشناست و نزدیک‌شدن به پدر گاهی با ترس ازدست‌دادن محبت عمو همراه می‌شود. نویسنده این احساس‌ها را از جایگاه بزرگسالی بازخوانی کرده است، اما سردرگمی و برداشت‌های کودکانه را نیز حفظ می‌کند. بخش‌های تردید، انس، دیدارهای‌هوایی و باورها و خیال‌ها، جنبه‌های مختلف همین رابطه را روشن می‌کنند. زنان خانواده نیز حضوری پررنگ دارند؛ مادر برای دختر از پدر قصه می‌گوید، بی‌بی‌گل اخبار را دنبال می‌کند و دیگر زنان برای رزمندگان خوراکی و وسایل آماده می‌کنند. ترس از بمباران در کنار مراقبت، بازی و محبت قرار گرفته است. این کنارهم‌بودن، حال‌وهوای خاطرات را شکل می‌دهد: زندگی ادامه دارد، اما نگرانی از رفتن و بازنگشتن عزیزان، حتی در لحظه‌های خوش، از ذهن کودک دور نمی‌شود.

خلاصه کتاب وقتی خورشید می تابد

اسماء در خانه‌ای بزرگ میان مادربزرگ، عمه‌ها، عموها و کودکان خانواده رشد می‌کند. پدرش بیشتر وقت‌ها در جبهه است و او، عموی بزرگش را بابایی می‌نامد. بازگشت پدر برای دیگران شادی و آرامش می‌آورد، اما دختر کوچک هنوز نمی‌تواند نسبت خود را با این مهمان کم‌پیدا بفهمد. قصه‌های شبانه‌ی مادر و کوشش پدر برای نزدیک‌شدن به دختر، به‌تدریج این فاصله را کمتر می‌کند. دلتنگی، جای غریبی اولیه را می‌گیرد و انتظار دیدار به بخشی از روزهای اسماء تبدیل می‌شود. خاطرات کتاب وقتی خورشید می تابد در میان آژیرهای حمله، پناه‌گرفتن خانواده و دیدار با همرزمان پدر پیش می‌روند. دغدغه‌ی اصلی این یادها، ثبت اثر جنگ بر احساس امنیت و روابط کودک است؛ کودکی که معنای بسیاری از اتفاقات را نمی‌داند، اما ترس و محبت اطرافیان را عمیقاً احساس می‌کند.

چرا باید کتاب وقتی خورشید می تابد را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب وقتی خورشید می تابد را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تأثیر دوری پدر رزمنده بر احساس تعلق و امنیت دخترش را از خلال خاطرات نشان می‌دهد.
• جزئیات زندگی خانگی، نقش زنان و همسایگان در پشتیبانی از جبهه را روشن می‌کند.
• برداشت‌های کودکانه از سوگواری، خطر و انتظار، امکان شناخت تجربه‌ای خارج از میدان نبرد را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به خاطرات جنگ که زندگی خانواده‌های رزمندگان برایشان اهمیت دارد.
• خوانندگانی که به تجربه‌ی کودکان از ترس، جدایی و امنیت عاطفی علاقه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند جلوه‌های همیاری در محله‌های درگیر جنگ را بشناسند.