کتاب پیشگیری از خودکشی

کتاب پیشگیری از خودکشی (Preventing suicide)، نوشته جان هندن، مسئله‌ی کمک به افرادی را بررسی می‌کند که رنج روان ادامه‌ی زندگی را برایشان دشوار کرده است. نویسنده توجه را از شناسایی نشانه‌های خطر به کیفیت گفت‌وگوی درمانگر و مراجع گسترش می‌دهد؛ به‌ویژه به دقایق نخست دیدار که اعتماد و احساس درک‌شدن شکل می‌گیرد. این کتاب را قدرت اله عباسی، محمد فغان پور گنجی و لیلی کاوسی ترجمه و پروین جمشیدیان قلعه شاهی ویراستاری کرده‌اند. انتشارات ارجمند اثر حاضر را منتشر کرده است. بحث اصلی شناختن توانایی‌های مراجع برای ساختن راه‌حل و یافتن امکان تغییر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پیشگیری از خودکشی اثر جان هندن

کتاب پیشگیری از خودکشی (رویکرد راه‌حل محور) نوشته‌ی جان هندن و راهنمایی تخصصی درباره‌ی مواجهه‌ی درمانی با مراجعان دارای افکار و گرایش به خودکشی است. نویسنده پیشگیری را در محدوده‌ی مداخله‌ی درمانی بررسی کرده است؛ یعنی کمک به فردی که اکنون رنج می‌کشد و به حمایت نیاز دارد. مسئله‌ی محوری در این اثر فاصله‌ی میان ارزیابی خطر و برقرارکردن ارتباطی است که مراجع در جریان آن احساس کند جدی گرفته شده است.

جان هندن درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت را صرفاً مجموعه‌ای از فنون نمی‌داند. این درمان از نظر او فرایندی تعاملی است که کیفیت رابطه‌ی درمانگر و مراجع در سراسر جلسات آن اهمیت دارد. او خلوص، پذیرش بدون قیدوشرط و درک همدلانه را پیش‌نیاز چنین رابطه‌ای معرفی می‌کند. این نویسنده به ترس، اضطراب و احساس ناتوانی درمانگران نیز پرداخته است. او نشان می‌دهد که نگرانی متخصص درباره‌ی مسئولیت حرفه‌ای ممکن است توجه او را بیش‌ازحد به کنترل خطر محدود کند و فرصت شنیدن تجربه‌ی مراجع را کاهش دهد. نمونه‌های گفت‌وگو در کتاب پیشگیری از خودکشی پیوند میان این مباحث و موقعیت جلسه‌ی مشاوره را تبیین می‌کنند.

کتاب پیشگیری از خودکشی ۱۱ فصل و دو پیوست دارد. فصل‌های آغازین مسیر مطالعه و واژگان اصلی را مشخص می‌کنند. فصلی به بررسی خدمات رایج اختصاص دارد و فصلی دیگر مبانی درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت را معرفی می‌کند. فصل هفتم بر ارتباط درمانی و ارزیابی متمرکز است و فصل هشتم ابزارها و فنون ویژه را در بر می‌گیرد. فصل آخری نیز به شواهد مبتنی‌بر عمل اختصاص یافته است. نویسنده رویکردهایی مانند شناختی‌ـ‌رفتاری، شخص‌محور و وجودی را بررسی کرده است.

موضوعات مربوط به محدودیت پژوهش‌های کنترل‌شده در کتاب پیشگیری از خودکشی مطرح شده‌اند؛ بنابراین معرفی دیدگاه جان هندن با بحث درباره‌ی نیاز به بررسی بیشتر همراه شده است. خواننده با چگونگی انتخاب پرسش‌ها، اهمیت پیام‌های غیرکلامی و نقش امید در گفت‌وگوی درمانی آشنا می‌شود.

خلاصه کتاب پیشگیری از خودکشی

جان هندن پرسش اصلی را از «خطر چقدر است؟» فراتر می‌برد: درمانگر چگونه می‌تواند به فردی که زندگی را تحمل‌ناپذیر می‌بیند، کمک کند؟ پاسخ پیشنهادی او بر شناخت رنج مراجع، ایجاد اعتماد و کشف ظرفیت‌های تغییر استوار است. درمان راه‌حل‌محور کوتاه‌مدت مراجع را صاحب توانایی‌هایی برای بهبود زندگی می‌داند و گفت‌وگو را از توصیف مشکلات به‌سوی یافتن راه‌حل‌ها هدایت می‌کند. نویسنده شیوه‌ی پرسیدن، شنیدن و نشان‌دادن واکنش درمانگر را بخشی از مداخله می‌داند. او به تأثیر اضطراب متخصص، محدودیت ارزیابی‌های انعطاف‌ناپذیر و احساس نادیده‌ گرفته‌ شدن در دریافت‌کنندگان خدمات توجه کرده است. شناسایی خطر همه‌ی فرایند کمک نیست؛ کیفیت مواجهه و مشارکت مراجع باید در مرکز توجه قرار بگیرد.

چرا باید کتاب پیشگیری از خودکشی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پیشگیری از خودکشی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نمونه‌های مکالمه‌ی بیمار و درمانگر، زمان و زمینه‌ی استفاده از فنون راه‌حل‌محور را نشان می‌دهد.
• مبحث رابطه‌ی درمانی، نقش پذیرش و همدلی را در مواجهه‌ی اولیه تبیین می‌کند.
• بررسی اضطراب درمانگر فرصتی را برای شناختن واکنش‌های حرفه‌ای، هنگام مواجهه با بحران، فراهم می‌آورد.
• مقایسه‌ی دیدگاه‌های درمانی، جایگاه پیشنهادهای نویسنده را در کنار خدمات متداول مشخص کرده است.

خواندن کتاب پیشگیری از خودکشی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب پیشگیری از خودکشی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌درمانگران و مشاورانی که با مراجعان دارای افکار خودکشی کار می‌کنند.
• کارآموزان سلامت روان که به شناخت گفت‌وگوی درمانی نیاز دارند.
• مدرسان مشاوره که برای آموزش فنون راه‌حل‌محور به نمونه‌هایی از مکالمه‌ی بیمار و درمانگر نیاز دارند.

درباره جان هندن

جان هندن (John Henden) مدرس بین‌المللی، نویسنده، درمانگر، مربی عملکرد، مشاور و از اعضای انجمن مشاوره و روان‌درمانی بریتانیا (BACP) و عضو انجمن‌های تخصصی EBTA و SFiO بوده است. او دارای تحصیلات و پس‌زمینه‌ای در زمینه‌ی روان‌شناسی بوده و بیش از ۲۰ سال به‌عنوان درمانگر و مدیر در خدمات سلامت روان NHS بریتانیا فعالیت داشته است. کتاب راهنمای پرفروش و تخصصی او تحت‌عنوان چه چیزهایی برای شکوفایی لازم است (تکنیک‌هایی برای بهبود تروماهای شدید و استرس) که نسخه‌ی انگلیسی آن در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، به زبان‌های اوکراینی و چینی ساده‌شده نیز ترجمه شده است.

این متخصص که دوره‌های آموزشی متعددی ازجمله درمان راه‌حل‌محور را برای تروماهای شدید و پیشگیری از خودکشی ارائه داده، به سازمان‌ها و مراکز گوناگونی در سطح بین‌المللی (ازجمله نهادهای درمانی، دانشگاهی و نظامی در بریتانیا، فنلاند، بلژیک، استرالیا، سنگاپور، اوکراین و لهستان) خدمات آموزش، کوچینگ و منتورینگ را ارائه کرده است. کتاب پیشگیری از خودکشی (Preventing suicide) اثر دیگری به قلم جان هندن است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب پیشگیری از خودکشی

نشریه‌ی روان‌پزشکی بریتانیا (The British Journal of Psychiatry): این کتاب افزوده‌ای ارزشمند به کتابخانه‌ی هر فرد علاقه‌مند به موضوع روان‌پزشکی فرهنگی است.

بخشی از کتاب پیشگیری از خودکشی

«۷. رویارویی با خودکشی‌: ده دقیقۀ ابتدایی سرنوشت‌ساز

ایجاد ارتباط مثبت و پایدار با مراجعان دارای گرایش به خودکشی بسیار مهم و ضروری است.

لینهان، ۱۹۹۳، ص. ۵۱۴

با اطمینان باید گفت که فصل حاضر، مهم‌ترین بخش این کتاب است، به‌ ویژه‌ که در آن به چگونگی برقراری ارتباط خوب، ایجاد اعتماد و شیوۀ عملکرد مناسب اشاره ‌شده است. به ‌یقین، به ‌کارگیری روش مناسب در ۱۰ دقیقۀ اولِ صحبت با مراجع، زندگی او را تضمین خواهد کرد. همچنین، استفاده از روش‌ درمانی نامناسب، مراجع را از ادامۀ درمان بازخواهد داشت. اگر نشانه‌ها حاکی‌ از بی‌میلی مراجع برای ادامۀ کار باشد، می‌توان سبکِ جلسات قبلی را متوقف کرد. در واقع این موضوع نشان می‌دهد که باید روش دیگری را به کاربست.

هنگام نوشتن این فصل، دو موضوع مرا به فکر فرو برد: آیا بهتر است در برخورد با مراجع، به ده‌ها عاملی که ممکن است اشتباه باشد، اشاره‌کنم یا اینکه به عواملی اشاره کنم که به ارزیابی مراجعان در چند دقیقۀ آغازین و مهم کمک خواهد کرد و این اطمینان را به آنها خواهد داد که صحبت‌های آنها درک می‌شود؟ اگر نگاه متعادلی به موضوع داشته باشیم، باور دارم که برای اثربخشی مناسب‌تر روش راه‌حل‌محور، بهتر است از روش «چه چیزی بهتر جواب می‌دهد» استفاده شود. امیدوارم در پایان، خوانندگان ارزش پاسخ دادن به این سؤال را بیشتر درک کنند که «چگونه ممکن است در طی بیش از ۳۰ سال گذشته، صدها هزار انسان، حتی پس از مراجعه به درمانگر و استفاده از کمک‌های مطلوب باز هم جان خود را بگیرند؟»