کتاب پادشه خوبان

کتاب پادشه خوبان نوشته مهناز سید جواد جواهری، مجموعه‌ای از ۴۲ داستان درباره‌ی قضاوت‌های علی بن ابی طالب است. ماجراها از اختلاف بر سر امانت و معامله تا اتهام‌های ناروا و دادخواهی آسیب‌دیدگان را در بر می‌گیرند. نویسنده، بنا بر توضیح مقدمه، انتخاب روایت‌ها را بر پژوهشی درباره‌ی ارزیابی اخبار این قضاوت‌ها استوار کرده است. پرسش مشترک داستان‌ها این است که حقیقت چگونه از میان ادعاها، ترس‌ها و ظاهر فریبنده‌ی اتفاق‌ها آشکار می‌شود. انتشارات صبای الوند این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پادشه خوبان

کتاب پادشه خوبان اثر مهناز سید جواد جواهری، داوری‌های علی بن ابی طالب را در قالب داستان‌های کوتاه بازنویسی کرده است. نویسنده در مقدمه میان گزارش‌های فقهی، حکایت‌های مشهور و روایت‌های نیازمند بررسی تفاوت می‌گذارد. او توضیح داده است که برای انتخاب ماجراها از پژوهش مصطفی صادقی کاشانی درباره‌ی ارزیابی اخبار قضاوت‌های علی بن ابی طالب بهره گرفته است. این توضیح، مبنای انتخاب داستان‌ها را روشن می‌کند؛ بااین‌حال، متن اصلی به‌جای عرضه‌ی بحث‌های مفصل سندشناسی، بر موقعیت اشخاص و چگونگی رسیدگی به اختلاف‌ها متمرکز است. پاورقی‌های داستان‌ها نیز مأخذ روایت و نسبت هر ماجرا با پژوهش مبنا را معرفی می‌کنند. نویسنده در بعضی یادداشت‌ها تصریح کرده که نام شخصیت‌ها استعاری است. مجموعه شامل ۴۲ داستان با عنوان‌هایی مانند سه دختر، طلب کار طمع کار، دو مادر و یک کودک، جاعل مهر خلیفه و سفر بدون بازگشت است. داستان‌ها از نظر حجم یکسان نیستند؛ بعضی تنها موقعیت و حکم را بیان می‌کنند و بعضی دیگر برای ترسیم اضطراب اشخاص و شرح گفت‌وگوها فرصت بیشتری می‌گذارند.
کتاب پادشه خوبان فضایی دینی و تاریخی دارد، اما مرکز توجه داستان‌ها گرفتاری‌های مشخص اشخاص است: زنی که امانت‌داری‌اش زیر سؤال رفته، جوانی که نگران آبروی خود است یا فرزندی که پاسخی برای سرنوشت پدرش نمی‌یابد. مسجد، کوچه، خانه و محل رسیدگی به شکایت‌ها، صحنه‌ی برخورد ادعاهای متعارض می‌شوند. نویسنده از توصیف چهره، حرکت، پوشش و حالت‌های درونی اشخاص برای گسترش گزارش‌های کوتاه استفاده کرده است. گفت‌وگوها نیز ترس متهم، اصرار شاکی و انتظار حاضران را نشان می‌دهند. درون‌مایه‌ی مشترک، فاصله‌ی میان متهم‌شدن و اثبات خطاست. داستان‌ها قضاوت را تنها اعلام مجازات نمی‌دانند؛ بررسی شرط معامله، سنجیدن شهادت و شناخت وضعیت شخص نیز در رسیدن به حکم نقش دارند. خواننده در این فضا با تصویری از عدالت روبه‌رو می‌شود که هم احقاق حق زیان‌دیده را جدی می‌گیرد و هم از نادیده‌گرفتن شرایط متهم پرهیز می‌کند. تعلیق هر داستان نیز بیشتر از پرسش درباره‌ی حقیقت ماجرا و شیوه‌ی آشکارشدن آن شکل می‌گیرد.

خلاصه داستان پادشه خوبان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب پادشه خوبان مجموعه‌ای از دادخواهی‌ها را روایت می‌کند که ظاهر ماجرا برای حل آن‌ها کافی نیست. زنی به نام ام لیلا، پس از سپردن پول امانتی به یکی از دو شریک، با مطالبه‌ی دوباره‌ی همان پول روبه‌رو می‌شود. هیثم نیز پس از بازگشت از جنگ، درباره‌ی تولد فرزندش دچار تردید شده است؛ تردیدی که حرف مردم شدت بیشتری به آن می‌دهد. دو زن بر سر مادری یک کودک اختلاف دارند و جوانی دیگر نمی‌تواند توضیح همسفران پدرش را درباره‌ی مرگ او و ناپدیدشدن دارایی‌اش بپذیرد. علی بن ابی طالب در هریک از این موقعیت‌ها با ادعاهایی روبه‌رو می‌شود که نیازمند رسیدگی‌اند. داستان‌ها مسیر پرسش‌کردن، شنیدن سخن طرفین و توجه به جزئیات را دنبال می‌کنند؛ مسیری که می‌تواند برداشت نخست حاضران را به چالش بکشد.

چرا باید کتاب پادشه خوبان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب پادشه خوبان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان‌ها نمونه‌هایی از اختلاف‌های مالی، اتهام‌های ناروا و دادخواهی را کنار هم قرار می‌دهند.
• خواننده نقش جزئیات، شرایط اشخاص و سنجش شهادت را در داوری دنبال می‌کند.
• مقدمه و پاورقی‌ها مبنای انتخاب روایت‌ها و مأخذ آن‌ها را توضیح می‌دهند.
• بازنویسی داستانی، ترس از محکومیت و پیامدهای اجتماعی اتهام را نشان می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب پادشه خوبان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های دینی درباره‌ی زندگی علی بن ابی طالب.
• خوانندگانی که به موضوع عدالت، دادخواهی و تشخیص حقیقت علاقه دارند.
• دوستداران بازنویسی داستانی گزارش‌های تاریخی که به مأخذ روایت‌ها نیز توجه می‌کنند.