کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان

کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان نوشته محسن رضوانی، جایگاه انسان را در جهانی بررسی می‌کند که به عالم محسوس محدود نیست. نویسنده، آیات قرآن، دیدگاه‌های فیلسوفان اسلامی و روایات را کنار یکدیگر قرار داده است تا نسبت دنیا، برزخ و آخرت را توضیح دهد. پرسش محوری این پژوهش، پیوند شناخت مراتب هستی با معنای زندگی و مقصد انسان است. انتشارات خادم الرضا (ع) این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان

کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان پژوهشی در هستی‌شناسی اسلامی است. محسن رضوانی بحث را از این مبنا آغاز می‌کند که جهان مادی، تمام واقعیت نیست و شناخت انسان نیز نباید به بدن و زندگی زمینی محدود بماند. نویسنده تلاش می‌کند ویژگی‌های عوالم گوناگون، نسبت میان مراتب وجود و امکان حرکت انسان به‌سوی مراتب بالاتر را توضیح دهد. این پژوهش سه بخش اصلی دارد: «عوالم هستی از نظر قرآن کریم»، «فلاسفه اسلامی و عوالم هستی» و «عوالم هستی در روایات». بخش نخست، موضوعاتی مانند باطن دنیا، مرگ، عالم مثال، برزخ، قیامت، حشر، صراط، بهشت و دوزخ را دربرمی‌گیرد. نویسنده در این بخش، آیات و توضیحات تفسیری را مبنای بحث قرار داده است. مسئله‌ی زمان نیز جایگاه مشخصی دارد؛ زیرا نسبت عوالم با یکدیگر در این پژوهش، صرفاً به‌معنای قرارگرفتن چند جهان در امتداد زمانی هم نیست. تفاوت ظاهر و باطن و محدودیت‌های ادراک حسی، مسیر بحث را شکل می‌دهد.
کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان در بخش دوم، پنج فصل را به بررسی دیدگاه‌های ابن سینا، شهاب الدین سهروردی، ابن عربی، ملاصدرا و سپس محمدحسین طباطبایی و مرتضی مطهری اختصاص داده است. موضوعاتی چون علت نخستین، عالم خیال، نور و ظلمت، حدوث نفس، حرکت، زمان و معاد، زمینه‌ی مقایسه‌ی این دیدگاه‌ها را فراهم می‌کنند. نویسنده اختلاف نظر فیلسوفان درباره‌ی عوالم میانی را نیز مطرح کرده است؛ بنابراین پذیرش جهانی فراتر از محسوسات، در این بحث به‌معنای یکسان‌بودن همه‌ی تبیین‌ها نیست. بخش سوم، روایات مربوط به آفرینش و عوالم وجود را گرد آورده است. شیوه‌ی بحث، توضیح مفاهیم، نقل دیدگاه‌ها و سنجش نسبت آن‌ها با آیات و احادیث است. اصطلاحاتی مانند تجرد، نفس، ملکوت و قوس صعود در سراسر مباحث حضور دارند. دغدغه‌ی نویسنده تنها ترسیم مراتب جهان نیست؛ او شناخت مبدأ و مقصد را در جهت‌دادن به زندگی انسان مؤثر می‌داند.

خلاصه کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان

کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان، عالم ماده را مرتبه‌ای محدود از وجود معرفی می‌کند که حقایقش به عوالم برتر وابسته‌اند. نویسنده، انسان را دارای بدن، مرتبه‌ی مثالی و نفس می‌داند؛ مراتبی که در زندگی دنیوی از یکدیگر گسسته نیستند. مرگ در این چارچوب، نابودی حقیقت انسان نیست بلکه انتقال به ساحتی دیگر است. بحث عالم مثال، چگونگی پیوند محسوس و غیرمحسوس را پیش می‌کشد. بررسی آرای فیلسوفان نیز تفاوت تبیین‌های آنان از این پیوند را نشان می‌دهد. پیام محوری پژوهش این است که شناخت خاستگاه و سرانجام انسان، برداشت او از زندگی، دلبستگی‌های دنیوی و مسئولیت اعمالش را تغییر می‌دهد. نویسنده باتکیه‌بر منابع قرآنی، فلسفی و روایی، این شناخت را مقدمه‌ای برای تعیین جهت زندگی می‌شمارد.

چرا باید کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• بحث‌ها، نسبت دنیا، عالم مثال و آخرت را در اندیشه‌ی اسلامی توضیح می‌دهند.
• مقایسه‌ی آرای فیلسوفان، تفاوت برداشت‌های آنان از مراتب وجود را روشن می‌کند.
• بررسی نفس و مرگ، زمینه‌ی تأمل درباره‌ی تداوم حیات انسان را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سیری در عوالم هستی از مسیر قرآن، عرفان و برهان به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به هستی‌شناسی و فلسفه‌ی اسلامی.
• دانشجویان الهیات که موضوع معاد و عالم مثال را دنبال می‌کنند.
• خوانندگان آشنا با اصطلاحات فلسفی که دغدغه‌ی شناخت جایگاه انسان در آفرینش را دارند.