کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری

کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری نوشته سیدمهدی کوشکی، مسئله‌ی جرم در شهر را فراتر از تعیین مجازات بررسی می‌کند. پرسش محوری این کتاب این است که چرا وجود قوانین متعدد، لزوماً به کاهش جرایم شهری نمی‌انجامد و شناخت زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی چه نقشی در پیشگیری دارد. نویسنده سه حوزه‌ی اقتصادی، زیست‌محیطی و فرهنگی را مبنای بررسی قرار داده است تا ارتباط میان رفتار مجرمانه، شرایط زندگی شهری و شیوه‌های مقابله روشن‌تر شود. انتشارات ندای کارآفرین این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری

کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری اثر سیدمهدی کوشکی، جرایم مرتبط با زندگی شهروندان را در پیوند با شرایط شکل‌گیری و امکان پیشگیری بررسی کرده است. مسئله‌ی اصلی، صرفاً معرفی رفتارهای ممنوع نیست؛ نویسنده می‌پرسد چه عواملی استمرار این رفتارها را ممکن می‌کنند و مجازات چگونه باید در کنار اقدامات پیشگیرانه قرار گیرد. بحث از رشد شهرنشینی، تفاوت‌های طبقاتی و حاشیه‌نشینی آغاز می‌شود و به ضرورت شناخت زمینه‌های بزهکاری می‌رسد. مباحث حقوقی در کنار توضیح‌های جامعه‌شناختی و دیدگاه‌های فقه اسلامی آمده‌اند. این ترکیب، تفاوت میان جرم قانونی، رفتار خلاف ارزش‌های اجتماعی و گناه را روشن می‌کند. نویسنده همچنین رابطه‌ی حقوق شهروندان و مسئولیت آنان در حفظ حقوق دیگران را بخشی از مسئله‌ی زندگی شهری می‌داند. شهر در این بررسی فقط محل وقوع جرم نیست؛ محیطی است که روابط، فرصت‌ها و محدودیت‌هایش می‌توانند در پیدایش رفتار مجرمانه نقش داشته باشند.
کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری سه فصل دارد. فصل نخست، «مبانی و مفاهیم»، تعریف جرم، جرم‌شناسی، پیشگیری و جرایم حوزه‌ی شهری را در بر می‌گیرد و تاریخچه‌ی جرم‌شناسی را نیز مرور می‌کند. فصل دوم با عنوان «علل و عوامل مؤثر بر وقوع جرائم حوزه شهری» به سه دسته‌ی اقتصادی، زیست‌محیطی و فرهنگی اختصاص دارد. فصل سوم، «راهکارهای پیشگیری از جرائم حوزه شهری»، پیشگیری وضعی و اجتماعی را برای هریک از این حوزه‌ها مطرح می‌کند. بخش اقتصادی، ویژگی‌هایی مانند دشواری مشاهده‌ی جرم، گزارش‌نشدن برخی موارد و نقش دسترسی‌های شغلی را توضیح می‌دهد. نظریه‌ی فشار مرتن و نظریه‌ی فرصت‌های افتراقی نیز برای بررسی زمینه‌های ارتکاب مطرح شده‌اند. مثال‌هایی از کلاهبرداری، رشوه و اختلاس، فاصله‌ی میان تعریف حقوقی و موقعیت‌های اداری و اقتصادی شهر را کمتر می‌کنند. بحث بومی‌سازی جرم‌شناسی نیز ضرورت توجه به شرایط فرهنگی و اجتماعی محیط مورد مطالعه را پیش می‌کشد.

خلاصه کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری

کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری بر این ایده استوار است که شناخت عنوان مجرمانه و تعیین کیفر، برای توضیح بزهکاری شهری کافی نیست. بررسی باید شرایط فرد، محیط زندگی، روابط اجتماعی و فرصت‌های در دسترس او را نیز در بر بگیرد. نویسنده ابتدا مرز تعریف قانونی جرم را از برداشت‌های اجتماعی و فقهی جدا می‌کند. سپس عوامل وقوع جرم را در حوزه‌های اقتصادی، زیست‌محیطی و فرهنگی دنبال کرده است. بخش اقتصادی نشان می‌دهد که موقعیت شغلی، اطلاعات تخصصی و امکان پنهان‌ماندن تخلف چگونه می‌توانند فرصت ارتکاب ایجاد کنند. بحث پیشگیری، دو مسیر مکمل را مطرح می‌کند: تغییر شرایط محیطی برای دشوارتر یا پرخطرترکردن ارتکاب و بهبود زمینه‌های اجتماعی مانند آموزش، اشتغال و محیط خانواده. دغدغه‌ی اصلی، بررسی عوامل جرم‌زا پیش از محدودشدن پاسخ‌ها به مجازات است.

چرا باید کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تفاوت تعریف قانونی جرم با برداشت‌های اجتماعی و فقهی روشن می‌شود.
• ارتباط دسترسی شغلی و فرصت ارتکاب جرایم اقتصادی بررسی می‌شود.
• تمایز پیشگیری وضعی، اجتماعی و کیفری توضیح داده می‌شود.
• نقش شرایط بومی در تحلیل بزهکاری شهری مطرح می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب جرم شناختی جرایم حوزه شهری به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان حقوق و جرم‌شناسی علاقه‌مند به مسائل شهری.
• کارشناسان مدیریت شهری درگیر موضوع پیشگیری از جرم.
• پژوهشگران مسائل اجتماعی علاقه‌مند به پیوند محیط زندگی و بزهکاری.