کتاب باد رد اسب ها را برده

کتاب باد رد اسب‌ها را برده (مجموعه شعر سپید) نوشته‌ی فاطمه جهانبخش، مجموعه‌ای از شعرها درباره‌ی عشق، فقدان، پیوندهای خانوادگی و میل به زندگی است. طبیعت در این شعرها تنها پس‌زمینه نیست؛ باد، درخت، برف و پرنده در بیان ترس‌ها، خاطره‌ها و دلتنگی‌های گوینده سهم دارند. حضور مکرر مرگ نیز در کنار خواستن زندگی قرار می‌گیرد، نه جدا از زیبایی‌های جهان. نشر سنجاق این مجموعه را منتشر کرده است. شعرها از اندوه دوری تا اعتراض به جنگ و محدودیت‌های تحمیل‌شده بر زن امتداد می‌یابند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه بخرید و دانلود کنید.

درباره کتاب باد رد اسب ها را برده

کتاب باد رد اسب‌ها را برده مجموعه شعر سپید فاطمه جهانبخش است که تجربه‌های عاطفی را در پیوند با منظره‌های طبیعی بیان می‌کند. شعرهای این مجموعه فصل‌بندی موضوعی مشخصی ندارند و هریک عنوانی مستقل دارند؛ از جمله «می‌خواهم علف باشم»، «من زنم»، «خانه‌ی مادرم»، «من کوردم» و «سرباز وطن». درختان بلوط، چشمه‌ها، دره‌ها و جانوران کوهستان در سراسر مجموعه حضور دارند. این عناصر گاهی پناهی در برابر آشوب انسانی هستند و گاهی نشانه‌های اضطراب و جدایی را با خود دارند. گوینده میان اشتیاق به زیستن و آگاهی از مرگ حرکت می‌کند. زیبایی یک چهره، صدای خنده یا گرمای آغوش در کنار احتمال ازدست‌رفتن قرار می‌گیرد. شعرها اغلب مخاطبی دارند که با «تو» خطاب می‌شود، اما هویت او همیشه روشن نیست. همین نامشخص‌بودن اجازه می‌دهد دلتنگی به یک رابطه‌ی معین محدود نماند. برخی قطعه‌ها بسیار کوتاه‌اند و بر یک تصویر یا پرسش متمرکز می‌شوند. برخی دیگر، مانند «صاحب جان» و «دختر خان»، فضای گسترده‌تری می‌سازند و جزئیات پوشش، زیور، اسب و قلعه را کنار هم می‌گذارند. سطرهای کوتاه و تکرار عبارت‌ها نیز مکث و انتظار را در خواندن برجسته می‌کنند.
کتاب باد رد اسب‌ها را برده علاوه‌بر عشق و سوگ، به خانواده، هویت و آسیب‌های اجتماعی توجه دارد. مادر در چند شعر با روشنایی خانه، دست‌ها و صدای خنده حضور می‌یابد. پدر نیز در شعر «بابا» از خلال نشانه‌های جسمانی فرسودگی و تصویری از زیبایی دیده می‌شود. شعر «من زنم» ممنوعیت خندیدن، تابیدن و خواندن را در تصویر رودخانه، خورشید و پرنده بازتاب می‌دهد و سپس به امکان دوباره برخاستن می‌رسد. شعرهای مربوط به سربازان، جنگ را از مسیر تن، زخم، سرما و سرنوشت انسان‌ها نشان می‌دهند. نام مکان‌هایی مانند اورامان، مریوان و سیروان نیز به منظره‌ها نشانی جغرافیایی می‌دهد. در کنار این مکان‌ها، پری‌ها، شاهان، معبدها و اشیای کهن فضایی افسانه‌ای می‌سازند. در این مجموعه، اندوه شخصی از رنج دیگران جدا نیست. زیبایی طبیعت هم رنج را از میان نمی‌برد؛ گاه شکنندگی زندگی را آشکارتر می‌کند و پرسش از ماندن، رفتن و به‌یادآوردن را پیش می‌کشد.

چرا باید کتاب باد رد اسب ها را برده را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب باد رد اسب‌ها را برده را می‌توان در ویژگی‌های مشخص شعرهای این مجموعه جست‌وجو کرد:

• تصویرهای طبیعی نقش عاطفی دارند. چشمه، درخت و مه فقط منظره نمی‌سازند؛ تغییر حال گوینده را نشان می‌دهند و امکان بررسی پیوند تصویر و احساس را فراهم می‌کنند.
• شعرهای مجموعه میل به زندگی را کنار حضور مرگ قرار می‌دهند. این هم‌نشینی، اندوه را از اشتیاق جدا نمی‌کند و تناقض میان خواستن و هراسیدن را آشکار می‌سازد.
• شعر «من زنم» محدودیت‌های تحمیل‌شده را از طریق تصویرهای رودخانه، خورشید و پرنده بیان می‌کند. این قطعه نمونه‌ای برای بررسی پیوند اعتراض و تصویرپردازی در شعر است.
• قطعه‌های مربوط به مادر، یاد او را به صدا، نور و دست‌ها پیوند می‌دهند. این جزئیات نشان می‌دهند خاطره چگونه در تجربه‌های حسی باقی می‌ماند و بازمی‌گردد.
• شعر «بابا» فرسودگی تن پدر را کنار حرمت و زیبایی او می‌گذارد. این همراهی، رابطه‌ی خانوادگی را فراتر از بیان محبت نشان می‌دهد و رنج را نیز وارد تصویر می‌کند.
• حضور سرباز و مرزبان، توجه را به سرنوشت اشخاص در موقعیت‌های جنگی می‌برد. زخم، سرمای گردنه و تنهایی جای توصیف‌های کلی درباره‌ی نبرد را می‌گیرند.
• نام‌های جغرافیایی در میان تصویرهای طبیعی، بخشی از فضای مجموعه را مشخص می‌کنند. شعر «من کوردم» نیز پیوند میان هویت گوینده، سرزمین و نشانه‌های محیط را برجسته می‌سازد.
• پری‌ها، شاهان، قلعه‌ها و معبدها در کنار احساس‌های انسانی حضور دارند. این هم‌نشینی امکان توجه به نقش خیال افسانه‌ای در بیان عشق، انتظار و دوری را فراهم می‌کند.
• تفاوت اندازه‌ی شعرها، شیوه‌های مختلف بیان را نشان می‌دهد. یک قطعه بر پرسشی کوتاه تکیه می‌کند و قطعه‌ای دیگر از کنار هم گذاشتن جزئیات متعدد شکل می‌گیرد.
• تکرار خواستن در بعضی شعرها، اشتیاق گوینده را برجسته می‌کند. بازگشت یک عبارت، خواننده را به مکث روی یک نیاز یا احساس مشخص دعوت می‌کند.
• پرسش‌های بی‌پاسخ درباره‌ی چهره، نام و بازگشت، بخش مهمی از تجربه‌ی فقدان را می‌سازند. این شعرها فراموشی و ناتوانی در بازیافتن عزیز ازدست‌رفته را نیز پیش می‌کشند.
• شعر هم‌نام مجموعه، دورشدن صدا را کنار محوشدن رد اسب‌ها می‌گذارد. این پیوند نمونه‌ای روشن از تبدیل یک نشانه‌ی بیرونی به تصویری از غیاب است.
• صداهای باد، باران، پرنده و خنده در کنار تصویرهای دیداری قرار می‌گیرند. توجه به این نشانه‌ها، نقش شنیدن را در شکل‌گیری فضای عاطفی شعرها آشکار می‌کند.
• طبیعت همیشه امن و آرام نیست. برف، پرتگاه و تاریکی نیز در مجموعه حضور دارند و رابطه‌ی انسان با محیط را میان پناه‌جستن و آسیب‌پذیری نشان می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این مجموعه به گروه‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به شعر سپید که به تصویرهای طبیعی، سطرهای کوتاه و تفاوت میان قطعه‌های فشرده و شعرهای بلندتر توجه دارند.
• خوانندگانی که به شعرهای عشق و سوگ علاقه دارند و می‌خواهند تجربه‌ی دوری، ترس از جدایی و دشواری به‌یادآوردن را در شعر دنبال کنند.
• مخاطبانی که رابطه با پدر و مادر برایشان موضوعی مهم است و به بازتاب محبت، فرسودگی، خاطره و دلتنگی خانوادگی توجه دارند.
• علاقه‌مندان به بازتاب تجربه‌ی زنان در ادبیات که می‌خواهند اعتراض به محدودیت و خواست رهایی را در تصویرهای شعری بررسی کنند.
• خوانندگانی که به حضور جغرافیا و هویت کردی در شعر علاقه دارند و از دیدن نام مکان‌ها در کنار عناصر طبیعی استقبال می‌کنند.
• مخاطبانی که به شعرهای مربوط به جنگ و سرنوشت سربازان توجه دارند و بیان رنج انسانی را از خلال جزئیات جسمانی و محیطی دنبال می‌کنند.
• علاقه‌مندان به فضاهای افسانه‌ای که به حضور پری‌ها، قلعه‌ها، زیورها و سواران در کنار تجربه‌های عاطفی و پرسش‌های انسانی توجه دارند.