کتاب ابعاد هستی شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو

کتاب ابعاد هستی‌شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو نوشته محمد بهرام پور، پرسشی درباره‌ی نسبت اندیشه‌ی سیاسی و تصور انسان از جهان مطرح می‌کند: آیا نظریه‌هایی که از بنیان‌های ثابت فاصله می‌گیرند، خود نیز بر پیش‌فرض‌هایی ثابت استوارند؟ نویسنده برای بررسی این مسئله، اندیشه‌های جان رالز و ارنستو لاکلاو را از منظر تلقی هریک از انسان، جامعه و کنش سیاسی مطالعه کرده است. انتشارات دانشگاه اراک این کتاب را منتشر کرده است. مسئله‌ی محوری این پژوهش، فاصله‌ی احتمالی میان ادعای پسابنیانگرایی و نتایج سیاسی چنین ادعایی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ابعاد هستی شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو

کتاب ابعاد هستی‌شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو، پژوهشی در فلسفه‌ی سیاسی است که محمد بهرام پور در آن، پیش‌فرض‌های مربوط به انسان و جهان اجتماعی را مبنای بررسی نظریه‌های سیاسی قرار داده است. پرسش اصلی فقط این نیست که رالز و لاکلاو چه نظمی را مطلوب می‌دانند؛ مسئله این است که تصویر آنان از سوژه و جهان، چگونه حدود نظم مطلوب را تعیین می‌کند. نویسنده، پسابنیانگرایی را کوششی برای فاصله‌گرفتن از دو قطب معرفی می‌کند: پذیرش بنیان‌های همیشگی و انکار هرگونه بنیان. بنیان‌های موقت و وابسته به موقعیت، در این میان جایگاهی تعیین‌کننده دارند. پژوهش از واقع‌گرایی انتقادی روی بسکار برای جست‌وجوی علت‌های پنهان در شکل‌گیری نتایج نظری و عملی بهره گرفته است. انتخاب دو متفکر نیز به تفاوت تلقی آنان از گردهم‌آمدن انسان‌ها مربوط است. رالز بر امکان همکاری منصفانه و جامعه‌ی بسامان تکیه دارد؛ لاکلاو، تقابل‌ها و مرزبندی‌های اجتماعی را در کانون تحلیل قرار می‌دهد.
کتاب ابعاد هستی‌شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو پنج فصل دارد. فصل مباحث مقدماتی، مسئله، پرسش‌ها، پیشینه و روش بررسی را توضیح می‌دهد. فصل مفاهیم و نظریه‌ها، زمینه‌ی بحث درباره‌ی هستی‌شناسی سیاسی، امر سیاسی و تمایز بنیانگرایی، ضدبنیانگرایی و پسابنیانگرایی را فراهم می‌کند. فصل خردمندان رالز، مفاهیمی مانند ساختار اساسی، نظام منصفانه‌ی همکاری، سوژه‌ی خردمند و موانع قضاوت را بررسی کرده است. فصل بن‌بست اجباری لاکلاو به موضوعاتی چون آنتاگونیسم، اقتضایی‌بودن، گفتمان، هژمونی و هویت سوژه اختصاص دارد. فصل پایانی با عنوان نتیجه‌گیری: امر سیاسی دموکراتیک، حاصل بررسی را جمع‌بندی می‌کند. آزمایش فکری سوژه‌ی غیرخودی نیز وسیله‌ای برای سنجش مرزهای پذیرش دیگری است. نویسنده از این مسیر، حدود شمول نظریه‌ها را بررسی می‌کند؛ هدف او رد یا تأیید همه‌ی دیدگاه‌های این دو متفکر نیست. این تمایز، جهت پژوهش را روشن می‌سازد: شناخت تعهدات هستی‌شناختی نظریه، نه داوری کلی درباره‌ی درستی یا نادرستی یک مکتب سیاسی.

خلاصه کتاب ابعاد هستی شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو

کتاب ابعاد هستی‌شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو بر این مسئله متمرکز است که کنارگذاشتن بنیان‌های جهان‌شمول، لزوماً به رهایی از پیش‌فرض‌های ثابت منجر نمی‌شود. رالز برای توضیح همکاری اجتماعی، فرهنگ سیاسی دموکراتیک و خردمندی شهروندان را مبنا قرار می‌دهد. لاکلاو نیز شکل‌گیری اجتماع را از خلال تقابل، هژمونی و هویت‌های تغییرپذیر توضیح می‌دهد. نویسنده این دو مسیر متفاوت را باتوجه‌به معیارهای پسابنیانگرایی می‌سنجد. فرض پژوهش این است که تلقی هریک از سوژه و جهان، محدودیت‌هایی برای پذیرش دیگری ایجاد می‌کند. مسئله‌ی اصلی، آشکارکردن همین محدودیت‌ها و بررسی هماهنگی ادعاهای نظری با پیامدهای سیاسی است؛ نه نفی امکان هرگونه اندیشه‌ی پسابنیانگرا. مفهوم هستی‌شناسی دموکراتیک نیز برای نام‌گذاری پیش‌فرض‌های مشترک درباره‌ی انسان و جامعه مطرح می‌شود.

چرا باید کتاب ابعاد هستی شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ابعاد هستی‌شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• تمایز بنیانگرایی، ضدبنیانگرایی و پسابنیانگرایی را در پیوند با نظریه‌ی سیاسی توضیح می‌دهد.
• نقش تصور انسان و جامعه را در تعیین حدود همکاری و تعارض روشن می‌کند.
• آزمایش فکری سوژه‌ی غیرخودی، مسئله‌ی پذیرش دیگری را به معیاری برای بررسی ادعاهای نظری تبدیل می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ابعاد هستی‌شناختی اندیشه سیاسی پسابنیانگرای رالز و لاکلاو به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان فلسفه‌ی سیاسی که به مبانی هستی‌شناختی نظریه‌ها علاقه دارند.
• پژوهشگران اندیشه‌های رالز و لاکلاو که نسبت نظریه و پیامدهای سیاسی را بررسی می‌کنند.
• علاقه‌مندان به بحث پسابنیانگرایی و حدود پذیرش دیگری در دموکراسی.