کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند

کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند (تجارب کلیدی و کاربردی برای یک تدریس بهتر و موفق تر) نوشته معصومه دوراهکی، تجربه‌های حضور در کلاس اول را به پیشنهادهایی برای اداره‌ی کلاس و آموزش خواندن، نوشتن و مفاهیم درسی پیوند می‌دهد. نویسنده از دغدغه‌های شروع معلمی آغاز می‌کند و سپس به موضوعاتی مانند آمادگی نوآموزان، تمرین‌های گروهی و طراحی فعالیت‌های تلفیقی می‌رسد. نشر روزاندیش این کتاب را منتشر کرده است. ایده‌ی محوری این کتاب، مشارکت‌دادن کودکان در یادگیری است؛ از ساختن کلمه با کارت نشانه‌ها تا مشاهده‌ی تغییر سایه‌ها در حیاط مدرسه. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند

کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند، آموزش در نخستین پایه‌ی دبستان را مجموعه‌ای از مسئولیت‌های درسی، ارتباطی و تربیتی معرفی می‌کند. معصومه دوراهکی مقدمه را به شرح مسیر ورود خود به حرفه‌ی معلمی اختصاص داده است؛ مسیری که مسئولیت‌های خانوادگی، آماده‌سازی کلاس و نگرانی از کم‌تجربگی در کنار یکدیگر قرار دارند. این شروع شخصی، زمینه‌ی ورود به مسئله‌های روزمره‌ی کلاس را فراهم می‌کند. نویسنده تجربه‌ی کمک‌گرفتن از همکاران، شرکت در کارگاه‌ها و آماده‌کردن ابزار تدریس را شرح می‌دهد. فهرست این کتاب، علاوه‌بر مقدمه، ۳۳ عنوان آموزشی و حرفه‌ای دارد. «استفاده از فناوری در آموزش»، «تقویت روان‌خوانی»، «املای خلاق»، «گروه‌بندی‌کردن دانش‌آموزان» و «اولین جلسه با اولیا» از عنوان‌های این فهرست هستند. مطالب بیشتر به‌شکل توصیه‌ها، توضیح فعالیت‌ها و نمونه‌های برگرفته از تدریس تنظیم شده‌اند. مسئله‌ی اصلی، فقط انتقال محتوای درس نیست؛ معلم باید زمان کلاس را تنظیم کند، تفاوت توانایی کودکان را در نظر بگیرد و میان قانونمندی و ایجاد احساس تعلق به مدرسه تعادل برقرار کند.
کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند در پیشنهادهای آموزشی خود، برای حرکت، مشاهده و کار با اشیا جای مشخصی در نظر گرفته است. فعالیت‌های ماه مهر به آمادگی برای خواندن و نوشتن محدود نمی‌شوند؛ شناخت جهت‌ها، هماهنگی چشم و دست، دست‌ورزی و آشنایی با آداب حضور در مدرسه نیز مطرح شده‌اند. بخش‌های مربوط به نوشتن، موضوعاتی مانند اندازه‌ی حروف، نحوه‌ی گرفتن مداد و کندنویسی را جداگانه بررسی می‌کنند. نویسنده در آموزش علوم، نمونه‌هایی از کاشت دانه و بررسی خوراکی‌ها آورده است. بخش‌های تلفیقی نیز نشان می‌دهند که یک فعالیت چگونه می‌تواند بیش از یک هدف درسی داشته باشد؛ برای نمونه، شمارش بخش‌های کلمه می‌تواند با مقایسه‌ی عددها همراه شود. آموزش قرآن، برگزاری جشن‌های مدرسه، چیدمان دیوار کلاس و تنظیم پوشه‌ی کار، دامنه‌ی موضوعات را گسترش داده‌اند. بخش طرح درس هم هدف‌گذاری، ابزار تدریس، فعالیت دانش‌آموز و ارزشیابی را کنار هم قرار می‌دهد. این مجموعه، تصویری از کار معلم ارائه می‌کند که آماده‌سازی پیش از کلاس و ثبت اتفاقات پس از کلاس نیز جزئی از آن است.

خلاصه کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند

کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند بر این ایده استوار است که یادگیری کودکان به برنامه‌ریزی معلم، کیفیت ارتباط در کلاس و فرصت مشارکت وابسته است. نویسنده برای شروع مدرسه، فعالیت‌هایی در زمینه‌ی آشنایی کودکان با محیط، تقویت مهارت‌های حرکتی و تمرین استقلال پیشنهاد می‌کند. مطالب سپس به تمرین خواندن و نوشتن، توجه و تمرکز، املا و آموزش درس‌های مختلف گسترش می‌یابند. کارت‌های کلمه، بازی‌های شنیداری، نقاشی و فعالیت‌های گروهی، ابزارهای پرتکرار این آموزش هستند. بخش‌های مربوط به مدیریت نیز بر مشخص‌بودن قوانین، تنوع فعالیت‌ها و توجه به خستگی کودکان متمرکزند. نویسنده در کنار تدریس، ثبت پیشرفت دانش‌آموزان، نگهداری نمونه‌کارها و ارتباط با خانواده را از مسئولیت‌های معلم می‌داند. پیام اصلی، آماده‌کردن محیطی است که کودک در آن فقط شنونده نباشد و فرصت انجام‌دادن و تمرین‌کردن داشته باشد.

چرا باید کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• نمونه‌هایی مشخص برای تلفیق فارسی، ریاضی، هنر و ورزش ارائه می‌دهد.
• فعالیت‌های آمادگی نوشتن را از تمرین‌های خواندن و املا تفکیک می‌کند.
• اجزای طرح درس و مدارک پوشه‌ی کار معلم را معرفی می‌کند.
• به مسئله‌های روزمره‌ای مانند زمان اضافه، خستگی کودکان و گروه‌بندی کلاس توجه دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آنچه معلمان پایه اول باید بدانند به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• آموزگاران تازه‌کار پایه‌ی اول که برای آماده‌سازی کلاس به نمونه‌های مشخص نیاز دارند.
• دانشجومعلمان علاقه‌مند به تجربه‌های روزمره‌ی آموزش ابتدایی.
• معلمان علاقه‌مند به طراحی بازی‌های درسی و فعالیت‌های تلفیقی.