کتاب سرمست

کتاب سرمست (شرح زیارت اربعین)، نوشته سعید نجفی، زیارت‌نامه‌ی اربعین را متنی برای شناخت جایگاه امام حسین (ع) و فهم مسئولیت زائر دانسته است. نویسنده از معنای واژه‌ها و سلام‌های آغازین زیارت شروع می‌کند تا پیوند میان ارادت، شناخت و پیروی را توضیح دهد. پرسش محوری این کتاب درمورد تفاوت میان خواندن زیارت برای دریافت پاداش و تأمل در پیام‌های اعتقادی و اخلاقی زیارت است. نشر معارف این کتاب را منتشر کرده است. توضیح تعابیری مانند ولی، حبیب و خلیل نیز بخشی از مسیر این شرح برای نزدیک‌شدن به معارف زیارت‌نامه است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سرمست اثر سعید نجفی

کتاب سرمست (شرح زیارت اربعین) نوشته‌ی سعید نجفی و شرحی دینی بر تعابیر زیارت اربعین است که شناخت را در کنار عاطفه‌ی زیارت قرار داده است. نویسنده اربعین را از منظر مذهبی، تاریخی و اجتماعی بررسی کرده است. او حضور زائران را فرصتی برای معرفی فرهنگ عاشورا می‌داند و از مسئولیتی سخن می‌گوید که به آگاهی و تعهد رفتاری نیاز دارد. مقدمه مبنای این بحث را روشن می‌کند؛ زیارت‌نامه‌ها، در نگاه نویسنده، منابعی برای دریافت معارف دینی‌اند و تفاوت عبارت‌هایشان معنای مشخصی دارد. شرح پس از سخن مؤلف و مقدمه بر اساس فرازهای زیارت پیش می‌رود.

کتاب سرمست رابطه‌ی زائر و امام را موضوعی محدود به زمان قرائت زیارت نمی‌بیند. سلام در این شرح علاوه‌بر تحیت و احترام با امنیت، سلامت و تسلیم پیوند می‌خورد. سعید نجفی با نگاه به همین پیوند به رفتار پیروان می‌پردازد و توضیح می‌دهد که اظهار ارادت، اقتضای مراقبت از کردار را نیز دارد. بحث محبت هم در همین چارچوب گسترش می‌یابد. دوستی اولیای الهی باید به شناخت اندیشه و شیوه‌ی آنان نزدیک شود. شرح صفاتی مانند برگزیدگی، مظلومیت و شهادتْ تصویری از مقام امام حسین (ع) در چارچوب اعتقادات شیعی ارائه می‌کند.

نویسنده هنگام توضیح «اسیر الکربات» دامنه‌ی اندوه را به رنج جسمانی محدود نمی‌کند و داغ نزدیکان، نگرانی برای بازماندگان و دلسوزی برای گمراهی انسان‌ها را نیز در نظر می‌گیرد. حاصل این مباحث دعوت به خواندنی همراه با مکث و توجه است؛ خواندنی که در کنار سوگواری به معنای عبارت‌ها و اثرشان بر زندگی زائر نیز می‌پردازد. مخاطب در کتاب سرمست با توضیح لغوی، استناد دینی و برداشت اخلاقی روبه‌رو می‌شود و می‌تواند نسبت میان این سه سطح را در شرح فرازها دنبال کند.

خلاصه کتاب سرمست

زیارت اربعین علاوه‌بر ابراز دلدادگی حامل پیام‌هایی درباره‌ی شناخت امام و وظایف پیروان اوست. نویسنده ابتدا اهمیت توجه به محتوای زیارت‌نامه را توضیح می‌دهد و کیفیت حضور را مهم‌تر از طول قرائت می‌شمارد؛ سپس از سلام‌های آغازین به صفاتی همچون ولی، حبیب، خلیل، نجیب و صفی می‌رسد. این تعابیر در پیوند با قرب الهی، محبت و برگزیدگی تفسیر می‌شوند. موضوع مظلومیت و شهادت نیز جایگاه امام حسین (ع) و معنای ایستادگی او را در چارچوب باورهای شیعی روشن می‌کند. معرفت و محبت نباید از رفتار جدا بماند؛ زائر با تأمل در زیارت‌نامه، ارادت خود را به پیروی و مسئولیت اخلاقی پیوند می‌زند.

چرا باید کتاب سرمست را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سرمست را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• شرح واژه‌های زیارتنامه زمینه‌ی تأمل در معنای سلام‌ها و صفات امام حسین (ع) را فراهم می‌کند.
• ارجاع به قرآن، احادیث و زیارت‌های دیگر، پیوند تعابیر دینی را نشان می‌دهد.
• موضوع مسئولیت زائر، نسبت میان ارادت قلبی و رفتار روزمره را تبیین می‌کند.

خواندن کتاب سرمست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب سرمست به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• زائران اربعین که می‌خواهند معنای عبارت‌های زیارت را بدانند.
• علاقه‌مندان به مباحث شیعی درباره‌ی امامت و محبت اهل‌بیت (ع).
• خوانندگانی که به پیوند مناسک دینی و مسئولیت اخلاقی توجه دارند.

درباره سعید نجفی

سعید نجفی در زمینه‌های گوناگونی همچون علوم حوزوی، قرآن و حدیث (دارای مدرک کارشناسی)، ادیان و عرفان (دارای مدرک کارشناسی‌ارشد)، فلسفه و کلام (دانشجوی دکتری [هنگام انتشار این کتاب])، طب سنتی، نجوم، فرق و ادیان با تخصص در رشته‌ی مسیحیت و شعر آیینی تحصیل و پژوهش کرده است. او علاوه‌بر بهره‌مندی از محضر اساتیدی مانند آیت‌الله جوادی، آیت‌الله آقا مجتبی تهرانی و آیت‌الله ری‌شهری، فعالیت‌های فرهنگی گسترده‌ای ازجمله تأسیس هیئت آل‌الله (سال ۱۳۸۵) و مجموعه‌ی فرهنگی‌ـ‌مذهبی مودت، برپایی نشست‌های علمی، قرآنی و طب سنتی را در کارنامه دارد.

این نویسنده آثار گوناگونی را به نگارش درآورده است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کتاب‌های «ناز و نیاز» (درباره‌ی ادعیه)، «فعل و انفعال» (بررسی رویکردهای عبادی)، «دهه‌ی اول» (درباره‌ی یاران امام حسین (ع))، رمان «عزیز» برای نوجوانان و جوانان، اثر پژوهشی «شناختی بر هنرسازه‌های دیوان خاقانی و منظومه‌های نظامی»، کتاب «سرمنزل» (پژوهشی جامع درباره‌ی حکمت زیارت و پاسخ به شبهات وهابیت) و کتاب «سرمست» (شرح زیارت اربعین) اشاره کرد.

سعید نجفی از سال ۱۳۸۲ در عرصه‌ی موسیقی ایرانی به‌عنوان نوازنده‌ی تار و سه‌تار، آهنگساز و مدرس موسیقی سنتی فعالیت داشته و کنسرت‌هایی محلی و دانشگاهی را بر پا کرده است.

بخشی از کتاب سرمست

«فراز چهارم

«اللَّهُمَّ فَالْعَنْهُمْ لَعْناً وَبِیلًا وَ عَذِّبْهُمْ عَذَاباً أَلِیماً، السَّلَامُ عَلَیک یا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ، السَّلَامُ عَلَیک یا ابْنَ سَیدِ الْأَوْصِیاءِ، أَشْهَدُ أَنَّک أَمِینُ اللَّهِ وَ ابْنُ أَمِینِهِ، عِشْتَ سَعِیداً وَ مَضَیتَ حَمِیداً وَ مِتَّ فَقِیداً مَظْلُوماً شَهِیداً وَ أَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ مُنْجِزٌ مَا وَعَدَک وَ مُهْلِک مَنْ خَذَلَک وَ مُعَذِّبٌ مَنْ قَتَلَک وَ أَشْهَدُ أَنَّک وَفَیتَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ جَاهَدْتَ فِی سَبِیلِهِ حَتَّی أَتَاک الْیقِینُ، فَلَعَنَ اللَّهُ مَنْ قَتَلَک وَ لَعَنَ اللَّهُ مَنْ ظَلَمَک وَ لَعَنَ اللَّهُ أُمَّةً سَمِعَتْ بِذَلِک فَرَضِیتْ بِهِ»

خدایا آنان را به سختی از رحمتت دور کن، و با عذابی دشوار عذاب نما، سلام بر تو ای فرزند پیامبر خدا، سلام بر تو ای فرزند بهترین اوصیاء، شهادت می‌دهم که تو امین خدا و فرزند امین خدا هستی، با سعادت زندگی کردی و با خوبی راهت را ادامه دادی و مظلوم و شهید از دنیا رفتی، شهادت می‌دهم که خدای متعال وعده تو را حتماً محقق می‌کند، و کسی که از تو هتک حرمت کرد را هلاک می‌کند، و کسی که تو را کشت عذاب می‌کند، شهادت می‌دهم که تو به عهد خدا وفا کردی، در راه خدا جهاد نمودی، تا زمانی که به نهایت امر رسیدی و از دنیا رفتی، پس خدا قاتل تو را لعن کند، و هر که را که به تو ظلم کرد و همچنین امتی که این امر را شنیدند و بدان راضی شدند را از رحمت خود دور کند.»