کتاب در جست و جوی علم اخلاق مدار

کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار (چگونه جامعه شناسان از علم مطلوب بحث می‌ کنند)، نوشته شعی م. درومی و ساموئل د. استابلر و ترجمه فاطمه ترکاشوند، حمیده مرادی و مرضیه مرادی است و انتشارات آیه سرخ در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. نویسندگانْ این پرسش را مطرح می‌کنند که پژوهش اجتماعی بر چه اساسی ارزشمند دانسته می‌شود. آن‌ها نشان می‌دهند که دیدگاه‌هایی مانند بی‌طرفی علمی و عدالت اجتماعی، هرکدام بر برداشت خاصی از پژوهش مطلوب استوارند و اختلاف میان این برداشت‌ها می‌تواند به بازنگری در روش‌ها و پرسش‌های تحقیق منجر شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه بخرید و دانلود کنید.

درباره کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار

کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار (Moral minefields: how sociologists debate good science)، نوشته‌ی شعی م. درومی و ساموئل د. استابلر، به بررسی دیدگاه‌های جامعه‌شناسان درباره‌ی اعتبار، سودمندی و ارزش پژوهش از منظر معیارهای اخلاقی می‌پردازد. نویسندگان به‌جای ارائه‌ی مجموعه‌ای از اصول اخلاقی، به این می‌پردازند که پژوهشگران چگونه درباره‌ی ارزش کار خود استدلال می‌کنند، پژوهش همکارانشان را نقد می‌کنند و برای اهمیت اجتماعی یک موضوع یا یافته دلیل می‌آورند. در این نگاه، اخلاق مجموعه‌ای از قواعد ثابت نیست و به برداشت‌های اجتماعی از مفاهیمی مانند درست و نادرست و خیر عمومی مربوط می‌شود.

چهارچوب نظری کتاب از جامعه‌شناسی فرهنگی و عمل‌گرایی بهره می‌گیرد. شعی م. درومی و ساموئل د. استابلر به گفته‌ها و استدلال‌های آشکار دانشگاهیان توجه می‌کنند و تحلیل خود را بر انگیزه‌های پنهان آن‌ها بنا نمی‌کنند. میدان اصلی مطالعه، جامعه‌شناسی آمریکاست و محدودیت این انتخاب نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار چهار فصل اصلی دارد. فصل نخست به تفاوت معیارهای ارزش‌گذاری می‌پردازد. فصل دوم موضوعاتی مانند نژاد، ژنتیک، نابرابری، فرهنگ و فقر را بررسی می‌کند. فصل سوم و چهارم نیز به شیوه‌ی مواجهه‌ی پژوهشگران با نقدها و محدودیت‌های اخلاقی اختصاص دارند. یکی از مفاهیم مهم کتاب ارتباطات فرااخلاقی است که به گفت‌وگو درباره‌ی فرض‌ها، روش‌ها و ارزش‌های زیربنایی پژوهش اشاره دارد. این گفت‌وگوها می‌توانند معیارهای پذیرفته‌شده‌ی تحقیق را تغییر دهند و زمینه‌ی همکاری میان پژوهشگرانی با دیدگاه‌های متفاوت را فراهم کنند.

خلاصه کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار

شعی م. درومی و ساموئل د. استابلر معتقدند ارزش پژوهش جامعه‌شناختی صرفاً به دقت روش تحقیق و اعتبار داده‌ها وابسته نیست. پژوهشگران هنگام انتخاب موضوع، دفاع از یافته‌ها و ارزیابی کار همکاران، از معیارهای اخلاقی مختلفی استفاده می‌کنند؛ معیارهایی که برداشت‌های متفاوتی از خیر عمومی، برابری اجتماعی و... ارائه می‌دهند.

کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار نشان می‌دهد که اختلاف میان این معیارها می‌تواند به تغییر و پیشرفت پژوهش کمک کند. بحث‌های اخلاقی گاه پژوهشگران را به اصلاح پرسش‌ها، تغییر مسیر تحقیق یا بازنگری در موضوعات حساس سوق می‌دهند. از این منظر، پرسش‌های علمی و اخلاقی در بسیاری از موقعیت‌های پژوهشی، به یکدیگر پیوند می‌خورند و اختلاف دیدگاه‌ها لزوماً مانع همکاری علمی نمی‌شود.

چرا باید کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی میان ارزش‌های اخلاقی و تصمیم‌های پژوهشی را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که پژوهش مطلوب چگونه تعریف می‌شود.
• نویسندگانْ بی‌طرفی علمی و عدالت اجتماعی را در کنار یکدیگر قرار می‌دهند و مبانی ارزشی هر دو دیدگاه را بررسی می‌کنند.
• این اثر نشان می‌دهد که ارزش اجتماعی یک پژوهش چگونه بر انتخاب موضوع و مسیر تحقیق اثر می‌گذارد.
• این کتاب نشان می‌دهد پژوهشگرانی با دیدگاه‌های متفاوت، می‌توانند با پیداکردن زمینه‌های مشترک، با یکدیگر همکاری کنند.

خواندن کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب در جست‌ و جوی علم اخلاق‌ مدار به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان جامعه‌شناسی که به رابطه‌ی میان ارزش‌ها و پژوهش علاقه دارند.
• پژوهشگرانی که درباره‌ی موضوعات حساس تحقیق می‌کنند.
• استادان و اعضای گروه‌های پژوهشی که با دیدگاه‌های متفاوت درباره‌ی مسئولیت اجتماعی علم مواجه‌ هستند.
• مخاطبان علاقه‌مند به موضوعاتی مانند بی‌طرفی علمی، عدالت و خیر عمومی.

درباره شعی م. درومی

شعی م. درومی جامعه‌شناس آمریکایی است که در اورشلیم به دنیا آمده و بزرگ شده است. او دکترای جامعه‌شناسی خود را از دانشگاه ییل دریافت کرده و در دانشگاه هاروارد به‌عنوان مدرس ارشد مشغول به کار است. حوزه‌ی پژوهشی او به نقش باورهای اخلاقی در شکل‌گیری زندگی اجتماعی مربوط می‌شود و در آثارش تأثیر این باورها را بر سازمان‌های بشردوستانه‌ی بین‌المللی، جنبش‌های عدالت اجتماعی، سیاست و دین بررسی می‌کند.

نخستین کتاب او، در ورای هیاهو، به شکل‌گیری بخش امدادرسانی بشردوستانه‌ی داوطلبانه و تأثیر چهارچوب اخلاقی آن بر سیاست‌های جهانی می‌پردازد. دومین اثرش، کتاب حاضر، درباره‌ی نقش قواعد اخلاقی در بحث‌های علوم اجتماعی درباره‌ی پژوهش و روش تحقیق است. مقالات درومی در نشریات علمی معتبری منتشر شده و او جوایزی از انجمن جامعه‌شناسی آمریکا و انجمن پژوهش درباره‌ی سازمان‌های غیرانتفاعی و فعالیت‌های داوطلبانه دریافت کرده است.

درباره ساموئل د. استابلر

ساموئل د. استابلر جامعه‌شناس و پژوهشگر آمریکایی است که در حوزه‌هایی مانند جامعه‌شناسی دین، جامعه‌شناسی فرهنگی و جامعه‌شناسی تاریخی فعالیت می‌کند. او در پژوهش‌هایش موضوعاتی مانند ابعاد اخلاقی بحث‌های روزمره‌ی جامعه‌شناختی، زندگی کاری و خانوادگی مادران شیرده و نقش طنز در استدلال جامعه‌شناختی را بررسی کرده است. مقالات او در نشریات متعددی منتشر شده است. استابلر همچنین در کالج هانتر، نظریه‌ی کلاسیک و معاصر جامعه‌شناسی، مبانی جامعه‌شناسی، روش‌های پژوهش جامعه‌شناسی و جامعه‌شناسی طنز تدریس می‌کند.