کتاب ادبیات روسیه

کتاب ادبیات روسیه نوشته یوسف عالی عباس آباد، مسیر دگرگونی نوشته‌های ادبی روس را از متون کلیسایی و وقایع‌نامه‌ها تا شعر، نمایشنامه و داستان دنبال می‌کند. موضوع این کتاب فقط معرفی نویسندگان مشهور نیست؛ پیوند ادبیات با قدرت سیاسی، باورهای مذهبی و آشنایی با فرهنگ اروپا نیز در مرکز بحث قرار دارد. انتشارات عالی نگار این کتاب را منتشر کرده است. بررسی جایگاه پوشکین و گوگول در کنار معرفی چهره‌های کمترشناخته‌شده، تصویری از زمینه‌های شکل‌گیری آثار روسی فراهم می‌آورد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ادبیات روسیه

کتاب ادبیات روسیه، اثر یوسف عالی عباس آباد، تاریخ ادبی را در ارتباط با محیط فرهنگی و اجتماعی توضیح می‌دهد. نویسنده بحث را از زبان کلیسای قدیم اسلاو آغاز کرده است؛ زبانی که نوشته‌های مذهبی و بخش مهمی از فرهنگ مکتوب روسیه بر پایه‌ی آن شکل گرفت. دو بخش آغازین، «ادبیات روسیه باستان» و «ادبیات روسیه ـ قرن هجدهم ـ پطر کبیر ـ عصر کلاسیسیسم»، زمینه‌ی ورود به جریان‌های بعدی را فراهم می‌کنند. عنوان‌هایی مانند «دوره‌ی کیف»، «دوران مسکو»، «نثر قرن هجدهم»، «عصر طلایی شعر» و «عصر گوگول» نیز مسیر مباحث را مشخص کرده‌اند. وقایع‌نامه‌ها در این بررسی فقط اسنادی برای ثبت رویدادها نیستند؛ نویسنده ظرفیت ادبی این نوشته‌ها و حضور توصیف، قصه و تصویر زندگی روزمره را نیز بررسی کرده است. معرفی داستان شاهزاده ایگور، نمونه‌ای از توجه به اثری است که جنگ، طبیعت، اساطیر و احساسات میهنی را کنار هم قرار می‌دهد. بحث درباره‌ی دوران مسکو نیز رابطه‌ی جدال‌های مذهبی و سیاسی با پیدایش نوشته‌های جدلی را روشن می‌کند.
کتاب ادبیات روسیه در ادامه، تغییر نهادهای فرهنگی و معیارهای نگارش را به بحث می‌گذارد. اصلاحات پطر کبیر، گسترش فعالیت چاپخانه‌ها و آشنایی با الگوهای اروپایی، زمینه‌ی توضیح فاصله‌گرفتن ادبیات از انحصار موضوعات کلیسایی می‌شوند. لامونوسوف در ارتباط با دستور زبان و وزن شعر معرفی می‌شود؛ سوماروکف نیز در پیوند با نمایشنامه، نقد و حرفه‌ی نویسندگی جای می‌گیرد. نویسنده سپس اختلاف بر سر اصلاح زبان ادبی و نسبت سنت‌های بومی با الگوهای خارجی را شرح می‌دهد. معرفی پوشکین، ژوکوفسکی، لرمانتوف و گوگول، زندگی نویسندگان را به ویژگی‌های آثارشان پیوند می‌زند. مقایسه‌ی تأثیر بایرون بر شاعران روس، بررسی تفاوت‌های سبکی و توضیح جایگاه طنز و شخصیت‌پردازی، به بحث جنبه‌ی نقد ادبی می‌دهد. نمونه‌هایی از شعر و بازگویی داستان نیز میان مطالب تاریخی آمده‌اند تا آشنایی با نام‌ها، به شناخت مضمون و شیوه‌ی بیان آثار نزدیک شود.

خلاصه کتاب ادبیات روسیه

کتاب ادبیات روسیه، تحول ادبی را حاصل ارتباط میان سنت مکتوب، نهادهای قدرت و تغییر سلیقه‌های هنری نشان می‌دهد. بحث از نوشته‌های دینی و تاریخچه‌های محلی آغاز می‌شود و به شکل‌گیری معیارهای تازه برای شعر و نثر می‌رسد. نویسنده نقش اصلاح زبان، ترجمه، مجلات و تئاتر را در گسترش موضوعات ادبی توضیح داده است. جریان کلاسیسیسم، اصلاحات کارامزین و اختلاف موافقان و مخالفان اروپاگرایی، بخش دیگری از این مسیر را می‌سازند. بررسی عصر طلایی شعر نیز تفاوت میان تأثیرپذیری از ادبیات اروپا و ویژگی‌های خاص شاعران روس را برجسته می‌کند. معرفی گوگول، بحث را به طنز، نمایشنامه و داستان می‌رساند. حاصل این مرور، شناخت رابطه‌ی آثار با یکدیگر است؛ رابطه‌ای که نشان می‌دهد پیدایش هر جریان ادبی، هم به تجربه‌های پیشین وابسته است و هم از کشمکش‌های فرهنگی نیرو می‌گیرد.

چرا باید کتاب ادبیات روسیه را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ادبیات روسیه را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب زمینه‌های مذهبی و سیاسی شکل‌گیری آثار ادبی روس را توضیح می‌دهد.
• مقایسه‌ی شاعران، شناخت تفاوت‌های سبکی و حدود تأثیرپذیری آنان از ادبیات اروپا را ممکن می‌کند.
• نمونه‌های شعر و شرح آثار، میان بحث تاریخی و محتوای نوشته‌های نویسندگان پیوند برقرار می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب ادبیات روسیه به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به تاریخ ادبی روس که شناخت زمینه‌های پیدایش آثار برایشان اهمیت دارد.
• دانشجویان ادبیات که موضوع تأثیرپذیری و تحول مکتب‌های ادبی را دنبال می‌کنند.
• خوانندگان آثار پوشکین، لرمانتوف و گوگول که به مقایسه‌ی ویژگی‌های آثارشان علاقه دارند.