کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست

کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست نوشته عباس محمدی اصل، گزارشی از اندیشه‌های سیاسی پارسنز در مجموعه‌ی سیاست و ساخت اجتماعی است. نویسنده سیاست را در پیوند با اقتصاد، فرهنگ و مناسبات اجتماعی بررسی کرده است تا جایگاه قدرت در نظام اجتماعی روشن شود. مسئله‌ی اصلی، فقط فرمان‌دادن و اطاعت‌کردن نیست؛ ارزش‌ها، وفاداری‌ها و قواعد مشترک نیز در شکل‌گیری اقتدار و حفظ نظم نقش دارند. انتشارات آرمان رشد این کتاب را منتشر کرده است. مباحث از تعریف کنش و جامعه آغاز می‌شوند و به مشروعیت، دولت و دستیابی به اهداف جمعی می‌رسند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست

کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست، حاصل گزارش عباس محمدی اصل از مجموعه‌ی جستارهای سیاسی پارسنز است. نویسنده بحث را بر مبنای تلقی جامعه به‌عنوان نظامی از روابط متقابل پیش می‌برد. سیاست در چنین تصویری، حوزه‌ای جدا از زندگی اجتماعی نیست؛ فعالیت سیاسی از ارزش‌های فرهنگی، قواعد حقوقی، انگیزه‌های اشخاص و منابع اقتصادی اثر می‌پذیرد. چهار کارکرد انطباق، توفیق، یگانگی و پایداری، مبنای توضیح مناسبات خرده‌نظام‌ها قرار گرفته‌اند. اقتصاد، سیاست، اجتماع جامعه‌ای و فرهنگ، هریک وظیفه‌ای متمایز دارند اما بقای مجموعه به تبادل میان آن‌ها وابسته است. متن همچنین میان نظام اجتماعی، شخصیت، ارگانیسم رفتاری و نظام فرهنگی تفاوت می‌گذارد. این تمایز تحلیلی اجازه می‌دهد رفتار اشخاص صرفاً به ویژگی‌های جسمانی یا انگیزه‌های شخصی فروکاسته نشود. مباحث مفهومی، جدول‌ها و نمودارها برای توضیح همین روابط به کار رفته‌اند. خواندن این کتاب مستلزم توجه به اصطلاحاتی است که معنای مشخصی در دستگاه فکری پارسنز دارند.
کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست در فهرست خود، پس از سخنی با خواننده و مقدمه، سه بخش اصلی با عنوان‌های جهت‌گیری‌های نظری در باب جامعه مدرن، تفاسیر تاریخی و نظریه و سیاست دارد و سپس به جمع‌بندی و منابع می‌رسد. نویسنده در معرفی مجموعه‌ی مبنا، از چهار فصل سخن گفته است که مباحث نظری، تفسیرهای تاریخی، سیاست‌های آمریکا و نسبت نظریه با سیاست را دربرمی‌گیرند. موضوعاتی مانند دموکراسی و ساخت اجتماعی آلمان پیش از نازی‌ها، جنبش‌های فاشیستی، توزیع قدرت، رسانه‌های جمعی و شهروندی کامل سیاهان آمریکا، گستره‌ی مسائل معرفی‌شده را نشان می‌دهند. بخش ارائه‌شده از متن، به‌ویژه بر نظم هنجاری و شرایط مشروعیت اقتدار متمرکز است. نویسنده میان حفظ همبستگی جامعه و وظایف اجرایی دولت تمایز می‌گذارد. بحث جامعه‌پذیری نیز نشان می‌دهد مشارکت اجتماعی تنها محصول اجبار نیست و به انگیزه، پاداش و تعلق وابسته است. متن از این مسیر، نسبت میان نظم و تغییر را بررسی کرده است: تخصصی‌شدن نهادها می‌تواند ظرفیت جامعه را افزایش دهد اما هم‌زمان مسئله‌ی هماهنگی میان واحدهای متمایز را پیش می‌کشد. مقدمه نیز رابطه‌ی جریان‌های جهانی اطلاعات و سرمایه را با محدودیت‌های کنترل دولت ملی مطرح کرده است.

خلاصه کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست

کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست، سیاست را سازمان‌دهی و بسیج منابع برای تحقق اهداف جمعی معرفی می‌کند؛ بنابراین، فعالیت سیاسی به دستگاه حکومت محدود نمی‌شود و در دانشگاه، شرکت و دیگر جمع‌ها نیز قابل‌شناسایی است. قدرت در ارتباط با پول، نفوذ و تعهدات ارزشی معنا پیدا می‌کند. نظم پایدار نیز تنها از اجرای دستورها به دست نمی‌آید؛ اعضای جامعه باید بخشی از ارزش‌ها و تعهدات مشترک را درونی کنند. قانون، تفسیر معتبر هنجارها و کنترل استفاده از زور، مکمل این پیوندهای اجتماعی‌اند. بحث تغییر اجتماعی بر تفکیک وظایف نهادها تمرکز دارد. جدایی کار از خانواده، نمونه‌ای است که نشان می‌دهد تخصصی‌شدن فعالیت‌ها به قواعد و سازوکارهای تازه‌ی هماهنگی نیاز دارد. حرف اصلی این کتاب، فهم قدرت در شبکه‌ی وابستگی‌های اجتماعی است؛ شبکه‌ای که اختلال در یک بخش می‌تواند تعادل بخش‌های دیگر را نیز تحت‌تأثیر قرار دهد.

چرا باید کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تالکت پارسنز و جامعه شناسی سیاست را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• این کتاب تفاوت قدرت، نفوذ و تعهد ارزشی را در توضیح مناسبات سیاسی مطرح می‌کند.
• بحث مشروعیت، امکان بررسی فاصله‌ی میان اجبار و پذیرش نظم اجتماعی را فراهم می‌کند.
• مثال تفکیک کار از خانواده، پیامدهای نهادی تخصصی‌شدن فعالیت‌ها را روشن می‌کند.
• مباحث نظری، پیوند سیاست با فرهنگ و اقتصاد را توضیح می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• دانشجویان جامعه‌شناسی و علوم سیاسی که به نظریه‌ی نظام اجتماعی پارسنز علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند نسبت مشروعیت، قانون و اقتدار را بررسی کنند.
• علاقه‌مندان به مباحث نظم و تغییر اجتماعی که آمادگی مطالعه‌ی متنی اصطلاح‌محور را دارند.