کتاب اصول نگهداری مصالح و تجهیزات عمرانی

کتاب اصول نگهدای مصالح و تجهیزات عمرانی نوشته عارفه نصیری فقیرسمیعی، نگهداری در پروژه‌های ساختمانی را فراتر از نظافت ابزارها و تعمیر دستگاه‌های خراب بررسی می‌کند. موضوع اصلی این کتاب، ارتباط میان شناخت ویژگی‌های مصالح، شرایط محیطی، شیوه‌ی بهره‌برداری و تصمیم‌های مدیریتی است؛ ارتباطی که می‌تواند بر دوام سازه و هزینه‌های پروژه اثر بگذارد. نویسنده از مراقبت هنگام حمل‌ونقل و انبارداری تا بازرسی‌های دوره‌ای و پایش وضعیت تجهیزات را در نظر گرفته است. انتشارات قلم محقق این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر برای خرید و دانلود از طاقچه در دسترس است.

درباره کتاب اصول نگهداری مصالح و تجهیزات عمرانی

کتاب اصول نگهدای مصالح و تجهیزات عمرانی نگهداری را بخشی از مدیریت پروژه معرفی می‌کند، نه فعالیتی جداگانه که فقط پس از بروز نقص آغاز شود. عارفه نصیری فقیرسمیعی، بحث را از تعریف مصالح و تجهیزات شروع کرده است و نشان می‌دهد که شناخت مقاومت، دوام، ظرفیت کاری و محدودیت‌های هر قلم، مبنای انتخاب و مراقبت مناسب است. متن میان دو حوزه تفاوت می‌گذارد: مصالح به حفاظت از خواص فنی و کنترل شرایط نگهداری نیاز دارند؛ تجهیزات نیز نیازمند بررسی سلامت قطعات، سرویس و ارزیابی عملکرد هستند. نویسنده موضوعات فنی را در کنار ملاحظات اقتصادی و ایمنی قرار داده است. برای مثال، کیفیت اولیه‌ی یک دستگاه به‌تنهایی دوام دستگاه را تضمین نمی‌کند؛ بارگذاری، نحوه‌ی نصب و مهارت بهره‌بردار نیز در میزان استهلاک سهم دارند. توضیحات فصل‌ها اغلب از معرفی یک مسئله آغاز می‌شوند و سپس عوامل مؤثر و اقدامات پیشنهادی را شرح می‌دهند. نمونه‌های متن از مصالح ساختمانی تا ماشین‌آلات و تجهیزات برقی گسترده‌اند.
کتاب اصول نگهدای مصالح و تجهیزات عمرانی، براساس فهرست ارائه‌شده، سه بخش اصلی دارد و شماره‌گذاری فصل‌های فهرست تا فصل ۱۸ ادامه یافته است. بخش نخست، مفاهیم پایه و اصول کلی، شامل شش فصل درباره‌ی تعاریف، ضرورت مراقبت، استانداردها، انواع مصالح و تجهیزات، عوامل مؤثر بر عمر مفید و کنترل کیفیت است. بخش دوم، روش‌ها و تکنیک‌های نگهداری و تعمیرات، شش فصل دارد. برنامه‌ریزی تعمیرات، بازرسی و آزمایش‌های دوره‌ای، کاهش استهلاک، تعمیرات پیشگیرانه و اصلاحی، حفاظت در برابر عوامل جوی و زیستی و آموزش نیروی انسانی، موضوعات این بخش هستند. بخش سوم، مدیریت بهبود و بهینه‌سازی اصول نگهداری، عنوان‌هایی درباره‌ی فناوری‌های نوین، هزینه و زمان، مدیریت ریسک و توسعه‌ی روش‌های نگهداری دارد. متن ارسالی، مباحث بخش نخست را بیشتر در اختیار می‌گذارد؛ از جمله بررسی مدارک فنی، ثبت سوابق خرابی، کنترل موجودی انبار و سنجش کیفیت پیش از بهره‌برداری. نویسنده همچنین جایگاه حسگرها و سامانه‌های مدیریت اطلاعات را توضیح داده است. این ابزارها در متن، وسیله‌ای برای گردآوری داده و تشخیص تغییرات عملکرد هستند و در کنار بازرسی، آموزش کارکنان و پیگیری اقدامات اصلاحی معنا پیدا می‌کنند.

خلاصه کتاب اصول نگهداری مصالح و تجهیزات عمرانی

پیام اصلی کتاب اصول نگهدای مصالح و تجهیزات عمرانی این است که دوام و کارایی، نتیجه‌ی مجموعه‌ای از تصمیم‌ها در طول پروژه‌اند. انتخاب متناسب با محیط، اجرای صحیح، انبارداری کنترل‌شده و مراقبت مستمر، هریک بخشی از این مجموعه هستند. متن، نگهداری پیشگیرانه را در برابر انتظار برای خرابی قرار می‌دهد: بازرسی منظم، بررسی نشتی و سایش، کنترل روانکارها و تعویض به‌موقع قطعات می‌توانند احتمال توقف ناخواسته را کاهش دهند. نویسنده برای مصالح نیز بر جلوگیری از نفوذ رطوبت، آسیب‌های حرارتی و تماس با عوامل خورنده تأکید کرده است. اطلاعات حاصل از آزمایش‌ها و پایش باید ثبت و تحلیل شوند تا تصمیم‌های تعمیر یا جایگزینی، پشتوانه‌ی مشخص داشته باشند. دغدغه‌ی نهایی این کتاب، پیوند میان مراقبت فنی، مسئولیت کارکنان و استفاده‌ی حساب‌شده از منابع است؛ پیوندی که حفظ ایمنی و کاهش هزینه‌های ناشی از بی‌توجهی را دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب اصول نگهداری مصالح و تجهیزات عمرانی را بخوانیم؟

دلایل خواندن این کتاب را می‌توان چنین خلاصه کرد:

• این کتاب نیازهای نگهداری مصالح و تجهیزات را از هم تفکیک می‌کند و تفاوت مراقبت از مواد و ماشین‌آلات را توضیح می‌دهد.
• مباحث مستندسازی، نقش سوابق بازرسی و خرابی را در تصمیم‌گیری روشن می‌کنند.
• توضیحات حمل‌ونقل و نصب، توجه را به آسیب‌هایی جلب می‌کنند که پیش از بهره‌برداری رخ می‌دهند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• مهندسان و مسئولان کارگاه که به شناخت عوامل مؤثر بر دوام مصالح و تجهیزات نیاز دارند.
• تکنسین‌ها و نیروهای نگهداری که با سرویس، بازرسی و ثبت خرابی‌ها سروکار دارند.
• دانشجویان عمران که می‌خواهند ارتباط نگهداری، کیفیت، ایمنی و هزینه‌ی پروژه را بشناسند.